شرکتهای لبنی در ۹ ماهه امسال با وجود چالشهای اقتصادی، عملکردی قابل توجه داشته اند این نشان میدهد که مردم هنوز لبنیات را از سفره خود حذف نکردهاند و شرکتهای توانمند توانستهاند از این بازار رو به رشد سهم خوبی بگیرند. گفته میشود حاشیه سود صنایع لبنی نیمه نخست سال حدود ۱۷ درصد بوده، اما فشار ناشی از رقابت شدید بازار و همچنین ملاحظات مربوط به قدرت خرید مردم، شرکتها را به پذیرش سود بسیار کمتری مجبور کرده است.
همچنین، مقامات صنفی بر این نکته تأکید دارند که سیاستهای کنونی صنعت، بر کاهش قیمت تمامشده برای مصرفکننده متمرکز است. به عنوان نمونه، برای اجرای طرحهای حمایتی مانند کالابرگ، سود صنایع شیر ایران کاهش یافته و با بهرهوری میتواند تولید را سودآورتر کرد.
غبشهر با درآمد ۲۲ هزار میلیاردی و رشد ۶۷ درصدی، بیرقیب در صدر ایستاده و غدانه با جهش ۹۸ درصدی، جوانهای تازه در این عرصه است. اما در سوی دیگر، غمارگ و غالبر با افتهای ۳۴ و ۴۴ درصدی، کارنامه ضعیف داشتند که از مدیریتهای ناکارآمد و بحرانهای عملیاتی روایت میکنند
غبشهر با درآمد ۲۲ هزار و ۸۷۲ میلیارد تومانی و رشد ۶۷ درصدی، بیتردید پادشاه بلامنازع این گروه است. این شرکت به تنهایی نزدیک به ۴۰ درصد از کل درآمد صنعت را در اختیار دارد و با رشد ۶۷ درصدی، نشان داده که سلطنتش در بازار لبنیات ایران همچنان تداوم دارد. برای درک بهتر، درآمد ۹ ماهه غبشهر از مجموع درآمد صنایع پیمانکاری صنعتی یا حملونقل بیشتر است. با این حال، باید دید که آیا این رشد با افزایش حاشیه سود همراه بوده یا صرفاً ناشی از گرانی محصولات و تورم است؟
غدانه با درآمد ۲ هزار و ۱۲۶ میلیارد تومانی و رشد خیرهکننده ۹۸ درصدی، یکی از شگفتیسازان این دوره است. این شرکت با جهشی نزدیک به دو برابر کردن درآمد خود، نشان داده که اگرچه اندازه کوچکی دارد، اما رویاهای بزرگی در سر میپروراند. غدانه را باید جدی گرفت؛ چرا که با این سرعت، میتواند در آیندهای نزدیک به جمع بزرگان این صنعت بپیوندد. سهامداران این شرکت دلیلی برای فروش ندارند، مگر آنکه نشانههایی از کاهش سرعت رشد مشاهده شود.
غمارگ با درآمد ۱ هزار و ۱۹۸ میلیارد تومانی و افت ۳۴ درصدی، یکی از دو بازنده بزرگ این صنعت است. در روزهایی که بازار لبنیات رونق دارد و رقبا با رشدهای ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی میتازند، غمارگ نه تنها رشد نکرده، که عقبگردی سنگین داشته است. افت ۳۴ درصدی یعنی این شرکت بیش از یک سوم از درآمد خود را نسبت به سال قبل از دست داده است. اینجا دیگر نمیتوان پای مشکلات صنعت را وسط کشید، بوی بحران و ناکارآمدی به مشام میرسد. سهامداران غمارگ باید زنگ خطر را جدی بگیرند و از مدیران شرکت پاسخ بخواهند.
غالبر با درآمد ۴۰۶ میلیارد تومانی و افت ۴۴ درصدی، بدترین عملکرد این گروه را به خود اختصاص داده است. این شرکت که روزگاری حرفی برای گفتن داشت، حالا به حاشیهرانده شده است. افت ۴۴ درصدی یعنی غالبر نزدیک به نیمی از درآمد خود را ظرف یک سال از دست داده است. این آمار، یک سقوط آزاد است. درآمد ۴۰۶ میلیارد تومانی برای شرکتی که در صنعت لبنیات فعالیت میکند، رقم ناچیزی است و نشان میدهد غالبر عملاً از گردونه رقابت خارج شده است. سهامداران این شرکت باید در انتظار روزهای سختی باشند، مگر آنکه معجزهای در مدیریت رخ دهد.
غانیزان با درآمد ۱ هزار و ۶۶۸ میلیارد تومانی و رشد ۸۹ درصدی، دومین پدیده این گروه است. این شرکت با جهشی نزدیک به ۹۰ درصد، نشان داده که میتواند با قدرت با رقبا رقابت کند و سهم بازار خود را افزایش دهد. غانیزان یکی از گزینههای جذاب برای سرمایهگذاری در این صنعت است.
غفارس با درآمد ۳ هزار و ۹۰۷ میلیارد تومانی و رشد ۵۶ درصدی، عملکردی فراتر از میانگین صنعت داشته است. این شرکت توانسته با رشدی قابل قبول، جایگاه خود را در میان بازیگران اصلی صنعت حفظ کند.
غشصفا با درآمد ۵ هزار و ۴۶۳ میلیارد تومانی و رشد ۵۹ درصدی، یکی از موفقترین شرکتهای این گروه است. این شرکت با درآمدی بالغ بر ۵ هزار میلیارد تومان، دومین شرکت بزرگ صنعت پس از غبشهر محسوب میشود و رشد ۵۹ درصدی آن نشان میدهد که جایگاه خود را مستحکم کرده است.
غپاک با درآمد ۵ هزار و ۳۳۸ میلیارد تومانی و رشد ۴۹ درصدی، عملکردی نزدیک به میانگین صنعت داشته است. هر چند رشد ۴۹ درصدی غپاک قابل قبول است، اما در مقایسه با غشصفا که با درآمد مشابه، رشد ۵۹ درصدی داشته، این شرکت میتوانست بهتر از این ظاهر شود.
غشاذر با درآمد ۲ هزار و ۵۶۷ میلیارد تومانی و رشد ۵۷ درصدی، عملکردی فراتر از میانگین صنعت داشته است. این شرکت توانسته با رشدی قابل توجه، سهم بازار خود را افزایش دهد و یکی از شرکتهای موفق این گروه باشد.
غگلپا با درآمد ۲ هزار و ۴۲۹ میلیارد تومانی و رشد ۴۹ درصدی، عملکردی مشابه غپاک دارد. رشد ۴۹ درصدی غگلپا قابل قبول اما عالی نیست. این شرکت برای رسیدن به جمع برترینها، نیازمند استراتژیهای تهاجمیتر است.
غگیلا با درآمد ۱ هزار و ۶۴۱ میلیارد تومانی و رشد ۶۲ درصدی، عملکردی فراتر از میانگین داشته است. این شرکت نشان داده که میتواند با سرعتی بالا حرکت کند و سهم بازار خود را افزایش دهد.
غپآذر با درآمد ۳ هزار و ۳۳۶ میلیارد تومانی و رشد ۵۰ درصدی، عملکردی نزدیک به میانگین صنعت داشته است. رشد ۵۰ درصدی غپآذر قابل قبول است و برای رسیدن به جایگاههای بالاتر، نیاز به رشد بیشتری بوده که با این سطح رقابت سخت است .
غشان با درآمد ۲ هزار و ۶۶۶ میلیارد تومانی و رشد ۵۷ درصدی، عملکردی فراتر از میانگین داشته است. این شرکت توانسته با رشدی قابل توجه، سهم بازار خود را حفظ کند.
غگلستا با درآمد ۱ هزار و ۹۴۹ میلیارد تومانی و رشد ۵۴ درصدی، عملکردی نزدیک به میانگین صنعت داشته است. رشد ۵۴ درصدی غگلستا قابل قبول و نشان دهنده عملکرد شرکت همگام با بازار است.
مشکلات تولید و تأمین مواد اولیه در غمارگ همچون چالشهایی در تأمین شیر خام یا سایر مواد اولیه منجر به کاهش تولید و در نتیجه کاهش فروش شده است. همچنین ممکن است محصولات غمارگ به دلیل کیفیت پایینتر یا قیمت بالاتر، توان رقابت با محصولات را از دست داده باشند.
در صنعتی که رقبای بسیاری با رشدهای بالا در حال فعالیت هستند، ناتوانی در همراهی با بازار، نشانهای از ضعف مدیریتی و تصمیمگیریهای نادرست است. غالبر نیز درآمد حدود ۵۰۰ میلیارد تومان داشته که دلایل فنی، کمبود مواد اولیه یا مشکلات مالی مهمترین عوامل هستند.
شرکتهای لبنی برای خرید شیر خام از دامداران نیاز به نقدینگی بالایی دارند. احتمالاً غالبر با بحران نقدینگی مواجه شده و توان خرید مواد اولیه را نداشته، همچنین وقتی یک شرکت نتواند به موقع محصول خود را تحویل دهد یا کیفیت مطلوبی ارائه کند، مشتریان به سراغ رقبا میروند. غالبر احتمالاً این اعتبار را از دست داده است.
در بازاری صنایع لبنی بیشتر نمادها با بنیاد قوی و رشدهای چشمگیر هستند به همین دلیل سرمایهگذاران به سراغ شرکتهایی میروند که سودآورند نه اینکه بوی ورشکستگی از صورتهای مالیشان به مشام برسد. از این رو غمارگ و غالبر نیاز به یک تحول اساسی دارند، وگرنه آیندهای جز حذف از بازار برای آنها متصور نیست.