یکی از بزرگترین چالشهای اقتصاد ایران در سالهای اخیر، ناترازی شدید گاز در فصل زمستان است که ترکشهای آن مستقیماً به قلب تپنده صادرات غیرنفتی، یعنی «صنعت پتروشیمی» اصابت میکند. احمد مهدوی ابهری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی، با اشاره به ریشههای حل این بحران، از یک گرهگشایی تاریخی پرده برداشت.
وی در گفتگو با رسانه ملی اعلام کرد: «در سال ۱۴۰۲ و در جریان نمایشگاه پیشرفت در حسینیه امام خمینی (ره)، گزارشی از وضعیت اسفناک ناترازی گاز به رهبر معظم انقلاب ارائه دادیم. اعلام کردیم پتروشیمیها برای تأمین خوراک خود آماده سرمایهگذاری میلیارد دلاری هستند، اما در کمال تعجب، سه سال است که در راهروهای ادارات برای دریافت یک مجوز ساده معطل ماندهایم!»
این گزارش بلافاصله با واکنش صریح و قاطع مقام معظم رهبری مواجه شد. مهدوی ابهری میگوید: «فردای همان روز، ایشان در سخنرانی خود تذکر دادند که قابلدرک نیست چرا صدور یک مجوز سرمایهگذاری باید سه سال طول بکشد.»
با وجود این تذکر، روندها تا سال ۱۴۰۳ به کندی پیش رفت تا اینکه در نمایشگاه بعدی، مجدداً این موضوع در محضر رهبری مطرح شد. در آن زمان، گاز پتروشیمیها به دلیل سرمای زمستان قطع شده بود و انتظار برای قرارداد به ۴ سال رسیده بود. اشاره مجدد رهبر انقلاب به این مانعتراشی، به یک جراحی بزرگ در بدنه دولت منجر شد.
با دستورات صادر شده، وزارت نفت، سازمان برنامه و بودجه و مجموعه دولت رویکرد خود را تغییر دادند. فرآیند فرسایشی صدور مجوز که شامل ۱۴ مرحله زائد بود و نفس سرمایهگذاران را میگرفت، با بازنگری اصولی به تنها شش ماه کاهش یافت.
این چابکسازی اداری باعث شد تا قفل سرمایهگذاریها شکسته شود. به گفته دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی، در حال حاضر قرارداد توسعه دو میدان گازی امضا و تنفیذ شده و عملیات اجرایی آنها با حدود ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی در حال انجام است.
صنعت پتروشیمی ایران برای خروج از بحران خوراک، یک نقشه راه جامع طراحی کرده است. مهدوی ابهری با اعلام این خبر که ۱۶ میدان گازی در سیبل سرمایهگذاری هلدینگهای پتروشیمی قرار گرفتهاند، افزود: «علاوه بر پتروشیمیها، غولهای صنعتی دیگر مانند فولاد مبارکه و شرکت پرشیا نیز وارد فاز توسعه میادین شدهاند. از این ۱۶ میدان هدف، دو میدان وارد فاز اجرایی شده و دو میدان دیگر نیز تا پایان امسال به مرحله قرارداد نهایی میرسند.»
مجموع سرمایهگذاری پیشبینیشده در این ابرپروژه ملی، رقمی بالغ بر ۸ میلیارد دلار است. در صورت تحقق این سرمایهگذاری، روزانه ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز شیرین به تولید کشور افزوده شده و به شبکه سراسری تزریق میشود؛ اتفاقی که نهتنها چرخ پتروشیمیها را در زمستان روشن نگه میدارد، بلکه خطر قطعی گاز خانگی را نیز برای همیشه رفع میکند.
اعداد و ارقام نشان میدهند که تعلل در حل ناترازی گاز چه ضربه مهلکی به اقتصاد کشور وارد میکند. هر سال با فرا رسیدن فصل سرد و اولویتدهی به بخش خانگی، گاز صنایع قطع میشود که این امر سالانه منجر به کاهش ۱.۵ میلیارد دلاری درآمدهای ارزی و صادراتی پتروشیمیها میشود.
مهدوی ابهری با اشاره به اهمیت پروژههای زودبازده اعلام کرد: «پیشبینی میشود تا دو سال آینده، گاز دو میدان استراتژیک “پازن” و “گردان” که با سرمایهگذاری ۹۰۰ میلیون دلاری هلدینگهایی نظیر باختر و پتروفرهنگ در حال توسعهاند، به شبکه سراسری متصل شود.»
دبیرکل انجمن پتروشیمی در پایان، راهکارهای عبور از تونل تاریک ناترازی انرژی را در سه مسیر طلایی خلاصه کرد:
۱. سرمایهگذاری در توسعه میادین گازی جدید (که با حمایت رهبری شتاب گرفته است)
۲. جمعآوری گازهای مشعل (فلر): جلوگیری از سوختن ثروت ملی با پروژههایی نظیر پالایشگاه گاز بیدبلند خلیجفارس.
۳. بهینهسازی و صرفهجویی در مصرف: که نیازمند عزم جدی و سرمایهگذاری دولتی است و باید همگام با توسعه میادین پیش برود.
براساس گزارشی از تابناک
