برای مقابله با بحران، شرکتهای آب و فاضلاب مدیریت شبکه توزیع و زونبندی را انجام دادهاند و به سمت مدیریت مصرف حرکت کردهاند. اقدامات تشویقی برای مشترکان کممصرف و محدودیت برای پرمصرفها در دستور کار قرار گرفته تا در شرایط تنش آبی، صرف پرداخت هزینه مجوز مصرف بیرویه نباشد.
کارشناس صنعت آب گفت: بیش از یکچهارم آب شرب کشور در تهران مصرف میشود، میزان بارندگی امسال تاکنون ۶۱ میلیمتر بوده، در حالی که سال گذشته ۷۶ میلیمتر و میانگین بلندمدت ۱۴۵ میلیمتر است؛ این فاصله موجب شده ضرورت اقدامات جدی در تهران بیش از پیش احساس شود.
یزدانی کارشناس صنعت آب گفت: میزان بارشهای ما به طور متوسط یکسوم متوسط جهانی است. در جهان بین ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلیمتر بارندگی داریم، اما در ایران بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیمتر است که همین میزان نیز به طور کامل محقق نشده و متأسفانه بیش از ۵۰ درصد همین عدد نیز محقق نشده است.
او ادامه داد: متوسط مصرف در جهان با بارندگی ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلیمتر، ۱۷۰ لیتر است، اما در کشور ما با وجود سرانه آبی کمتر و حدود یکسوم سرانه بارندگی جهانی، ۲۵۰ لیتر مصرف میشود؛ یعنی ۸۰ لیتر به ازای هر نفر در روز بیشتر از میانگین جهانی مصرف داریم. این عدد بسیار بزرگی است و نشان میدهد توازن بین بارش و مصرف در کشور ما نامتوازن است.
او افزود: در سال آبی پیش رو تا حدودی موهبت الهی شامل حال کشور شده و در ۲۶ استان، بارندگیها تقریباً دو برابر شده است. البته این دو برابر شدن به معنای رسیدن به شرایط نرمال و ایدهآل نیست؛ چراکه شرایط ایدهآل ما همان ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیمتر است و با متوسط جهانی فاصله زیادی داریم، اما در هفتههای اخیر وضعیت ۲۶ استان نسبتاً مطلوب بوده است.
او گفت: در استان سیستان و بلوچستان حدود ۲۵ درصد افزایش بارندگی ثبت شده، در خراسان جنوبی و خراسان رضوی بالای ۵۰ درصد، در کرمان حدود ۷۰ درصد و در هرمزگان بیش از ۱۱۰ درصد افزایش داشتهایم.
او ادامه داد: با این حال، شهرها و استانهای پرجمعیت از این موهبت کمتر بهرهمند شدهاند و در تهران، مرکزی، البرز، قم، قزوین و همدان وضعیت نامناسب است.
او افزود: اگر به پایتخت بپردازیم که بیش از یکچهارم آب شرب کشور را مصرف میکند، میزان بارندگی امسال تاکنون ۶۱ میلیمتر بوده، در حالی که سال گذشته ۷۶ میلیمتر و میانگین بلندمدت ۱۴۵ میلیمتر است. این فاصله موجب شده ضرورت اقدامات جدی در تهران بیش از پیش احساس شود.
او گفت: در حوزه مدیریت، شرکتهای آب و فاضلاب زونبندی و مدیریت شبکه توزیع را انجام دادهاند و اکنون به سمت مدیریت مصرف حرکت کردهایم تا به خانوارها القا شود که کشوری با منابع آبی محدود نباید مصرفی بالاتر از میانگین جهانی داشته باشد.
او ادامه داد: در حالی که متوسط بارندگی جهان ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلیمتر و سرانه مصرف ۱۷۰ لیتر است، کشور ما با کمتر از ۵۰ درصد میانگین بارش خود، حدود ۱۰۰ لیتر بیشتر از میانگین جهانی مصرف میکند. به تعبیری دخل کم و خرج زیاد داریم؛ در حوزه مدیریت مصرف اتفاقات مثبتی نیز رخ داده و درصد مشترکان خوشمصرف از ۳۰ به ۳۸ درصد افزایش یافته و بدمصرفها حدود ۷ درصد کاهش داشتهاند.
او گفت: با توجه به برودت هوا و بارش برف، روانآبها و ذخایر آبی رشد نکردهاند و در حالی که انتظار میرفت در فصل سرد ورودی منابع ۵ تا ۶ برابر خروجی باشد، امسال تقریباً ورودی و خروجی برابر شده است؛ در حالی که سال گذشته ورودی پنج برابر خروجی بود.
او ادامه داد: در نهایت، مدیریت توزیع انجام شده و اکنون نوبت مدیریت مصرف است و دولت باید از ابزارهای تشویقی برای مشترکان کممصرف و ابزارهای بازدارنده برای پرمصرفها استفاده کند تا در شرایط تنش آبی، صرف پرداخت هزینه مجوز مصرف بیرویه نباشد.
در ادامه یزدانی در پاسخ به این پرسش که با توجه به افت فشار آب در تهران، آیا این اقدام مؤثر بوده است؟ گفت: شرکتهای فاضلاب چارهای جزء اعمال افت فشار ندارند تا مخازن پر شوند؛ زیرا در غیر این صورت در پیک مصرف روز بعد شبکه با اختلال مواجه میشود. محدودسازی جریان برای آبگیری مخازن انجام میشود تا در روزهای بعد آمادگی ارائه خدمات وجود داشته باشد.
او با اشاره به ایام خانه تکانی با توجه به شرایط آبی کشور تاکید کرد: در این شرایط تنش آبی، همه باید همکاری کنند و آگاهانه مصرف کنند تا منابع آبی کشور حفظ شود.
