دود جنگ تجاری چین و امریکا در چشم دیگران

دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری ایالات متحده امریکا پنج‌شنبه اعلام کرد قصد دارد روی واردات فولاد تعرفه ۲۵ درصدی و بر واردات آلومینیوم تعرفه ۱۰ درصدی وضع کند.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: تحت‌تاثیر اعلام وی، بازارهای مالی جهان با نوسان‌های منفی شدید و شاخص‌های سهام در کشورهای گوناگون از آسیا گرفته تا اروپا و امریکا با کاهش روبه‌رو شدند. تحلیلگران معتقدند، اعمال تعرفه بر واردات فلزات، جدیدترین حرکت ترامپ در راستای اعمال سیاست‌های حمایتی است که وعده اجرای آن در دوران پویش انتخابات ریاست‌جمهوری۲۰۱۶(۱۳۹۵) از جمله عوامل پیروزی او در برابر هیلاری کلینتون بوده است. وی بارها به انتقاد از توافق‌های تجارت آزاد پرداخته بود و اجرای آن را عامل آسیب به کارگران و کسب‌وکارهای امریکایی دانسته بود. تحلیلگران معتقدند درحال‌حاضر بازارسهام داخلی به‌ویژه سهام شرکت‌های کامودیتی‌محور بیش از اینکه از این اتفاق تاثیر بپذیرند، از نوسان‌های نرخ دلار تاثیر گرفته‌اند اما افت نرخ کامودیتی‌ها به‌طور قطع تاثیرگذار خواهد بود. این کارشناسان امسال میلادی را سالی پرنوسان و پیچیده برای کامودیتی‌ها متصور شده‌اند. کاهش نرخ‌ها، تقاضا و حجم مبادلات درحال‌حاضر جزییات این تصمیم ترامپ هنوز مشخص نیست، اینکه تعرفه واردات فقط قرار است روی فولاد و آلومینیوم باشد یا شامل سایر کامودیتی‌ها می‌شود؟ هرچند این تصمیم امریکا جزء سیاست‌هایی است که اجرا خواهد شد اما باید دید گستره این تصمیم‌ها چقدر است و در عمل در معاملات بازارها در هفته‌های آینده چقدر نمایان می‌شود. حسین خواجویی، کارشناس بورس و فعال حوزه فولاد با طرح این پرسش گفت: آنچه مسلم است به‌طور حتم ترامپ به صراحت اعلام کرد اگر این تصمیم جنگ است، من این جنگ اقتصادی را می‌پذیرم و موفق می‌شوم. هفته گذشته رئیس کل بانک مرکزی اتحادیه اروپا، امریکا را به جنگ ارزی متهم کرد به این معنی که ارزش پولش را کاهش می‌دهد تا بتواند توان صادراتی خود را افزایش دهد. وی افزود: به‌طور معمول جمهوری‌خواهان هر وقت در قدرت بودند به سمت کم کردن ارزش پول ملی رفته‌اند تا توان صادراتی را افزایش دهند. اگر قرار باشد این سیاست به همین شکلی که ترامپ گفته اجرایی شود، با اطمینان می‌توان گفت در تقابل با این وضعیت، چینی‌ها نیز اقدام متقابلی خواهند داشت که همین مسئله بر بازارهای بین‌المللی تاثیر منفی می‌گذارد. به‌طوری که نرخ‌ها کاهش یافته، تقاضا و حجم مبادلات تجاری نیز کم می‌شود. وقتی نرخ در بازارهای جهانی افت کند؛ بنابراین تولیدکنندگان امریکایی هم می‌توانند متضرر شوند، از این رو تحلیل این مسائل به این سادگی نیست که بگوییم نقطه تعادل این اتفاق‌ها کجاست یا فولاد جهانی قرار است چقدر افت کند؟ قدری به زمان نیاز است. به گفته این فعال کالایی، به هر حال اجرای این طرح‌ها و برنامه‌ها بر نرخ کالاها در بازارهای جهانی تاثیر منفی می‌گذارد اما برای اینکه مشخص شود تاثیر این اتفاق چقدر و در چه حد است(۱۵دلار یا ۱۰۰) باید صبر کرد. اینکه ترامپ از لفظ جنگ استفاده می‌کند چون جنگ عمل متقابلی دارد ممکن است فضا را در مبادلات تجاری سخت‌تر کند. تاثیرمنفی شرکت‌های بورسی داخلی خواجویی تاکید کرد: به‌طور قطع با افت نرخ‌های جهانی، بورس کشور نیز از این وضعیت متاثر می‌شود و شرکت‌ها هم تاثیر منفی می‌گیرند اما یک نکته درباره بازار کشور وجود دارد آن هم این است که درحال‌حاضر شرکت‌های فولادی کشور پیش از اینکه از افزایش یا کاهش نرخ‌های جهانی تاثیر بگیرند از افزایش نرخ دلار بهره‌مند شده‌اند. پس باید دید نرخ ارز قرار است چند شود، به‌طور نمونه ممکن است چند دلار از نرخ شمش فولاد کم شود اما نرخ دلار ۳۰۰ تا ۴۰۰ تومان افزایش داشته باشد. از این رو به این راحتی نمی‌توان درباره تاثیر این شرایط بر سودسازی شرکت‌های بورسی صحبت کرد زیرا این شرکت‌ها بخشی از درآمد صادراتی را از طریق دلار یا سایر ارزها می‌گیرند در نتیجه اگر آن ارزها افزایش نرخ داشته باشند نمی‌توان به سادگی درباره تاثیرپذیری شرکت‌های بورسی داخلی صحبت کرد زیرا متغیر دلار خیلی مهم است. سال افت نرخ کامودیتی‌ها به نظر می‌رسد افزایش نرخی که به‌طور خاص در ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷(۱۳۹۵-۱۳۹۶) درباره کامودیتی‌ها داشتیم را نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم امسال میلادی نیز ادامه داشته باشد. امسال به احتمال زیاد سال افت نرخ کامودیتی‌هاست و بعید به نظر می‌رسد این افت، شتاب خیلی زیادی داشته باشد اما اوج نرخ سال گذشته میلادی را نخواهند داشت. خواجویی ادامه داد: از سوی دیگر موضوع رشد اقتصادی چین و رسیدن به رقم ۶ درصد مسئله مهمی است، تحلیل‌ها مبتنی براین است که این کشور به این میزان برسد اما بعید است امسال میلادی به این درصد از رشد برسد. در واقع نیمی از فولاد جهان و بسیاری از کامودیتی‌ها ازسوی چین مصرف می‌شود حتی اگر نصف مصرف چین کاهش پیدا کند حدود ۵ درصد تقاضای بازارهای جهانی دستخوش تغییر می‌شود و به‌طور حتم در امسال میلادی ضعف تقاضا خواهیم داشت. از این رو برای کامودیتی‌ها امسال میلادی، سال پیچیده‌ای است. بزرگترین مبدا واردات فولاد امریکا برای درک بهتر تصمیم ترامپ ابتدا باید آمارهای واردات فولاد امریکا را مورد بررسی قرار داد. بنا به گزارش دایره تجارت بین‌المللی وزارت تجارت ایالات متحده، امریکا دومین واردکننده بزرگ فولاد جهان است که در بازه زمانی ژانویه تا سپتامبر ۲۰۱۷ (دی ۹۵ تا شهریور ۹۶)بیش از ۲۶/۹ میلیون تن فولاد وارد کرده است. صدرا خلف، تحلیلگر بازارهای جهانی در ادامه با بیان این مطلب گفت: بزرگترین مبدا وارداتی فولاد امریکا، بر خلاف تصورات عمومی کاناداست و چین جایگاه خاصی را ندارد. در واقع چین جایگاه پانزدهم بزرگترین صادرکننده فولاد به امریکا را دارد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، افت ۵ درصدی حجم صادرات خود به امریکا را شاهد بوده است. از سوی دیگر هند با ۱۴۴ درصد و روسیه با ۱۲۸ درصد شاهد سریع‌ترین رشد صادرات فولاد به ایالات‌متحده از نظر میزان ارزش بوده‌اند. وی در ادامه به موازنه تجارت خارجی کشورهای گوناگون در زمینه فولاد پرداخت و گفت: در زمینه آلومینیوم، برنامه ایالات متحده روی اعمال تعرفه واردات، کار را برای تولیدکنندگانی که از این فلز به منظور تولید محصولاتی با ارزش بالا (همچون خودرو) استفاده می‌کنند، دشوار کرده است چراکه ایالات متحده ظرفیت لازم برای تولید این فلز را دارا نیست و امریکا بزرگترین واردکننده این فلز در جهان است. در این بین تصمیم ترامپ منجر به ایجاد نوسان‌های شدیدی در بازارهای مالی و سرمایه شد و بازارهای آسیایی و سهام، از این خوان بی‌بهره نبودند! نگرانی بازار از برقراری جنگ تجاری بین امریکا و شرکایش با انجام اقدامات تلافی‌جویانه از جانب کشورهای دیگر علیه ایالات متحده عامل مهمی در این بین بوده است. نوسان در شاخص‌های آسیایی خلف با بررسی نوسان در شاخص‌های آسیایی روز جمعه گفت: در توکیو شاخص نیکی ۲۲۵ با افت ۲/۵ درصدی، رکوردار کاهش در منطقه بوده است. سهام شرکت‌های فولادی شاهد کاهش محسوسی در طول روز بودند به صورتی که سهام هلدینگ JFE با ۲/۶درصد و سهام شرکت فولاد کوبه با ۲/۶۸درصد کاهش روبه‌رو شد. سهام شرکت‌های خودروسازی که از جمله استفاده‌کنندگان فولاد و آلومینیوم هستند نیز شاهد افت ارزش بودند به صورتی که ارزش سهام شرکت هوندا با افت ۳/۷۸ درصدی و ارزش سهام تویوتا با کاهش ۲/۳۷ درصدی روبه‌رو شد. هر دو شرکت از جمله صادرکنندگان خودرو به ایالات متحده به شمار می‌آیند که در این کشور دارای کارخانه تولیدی هستند. شاخص Kospi در کره‌جنوبی نیز شاهد افت ۱/۰۴درصدی بوده؛ این کشور سومین صادرکننده بزرگ فولاد به امریکاست. به همین دلیل اعلام ترامپ بر ارزش سهام شرکت‌های فولادی اثرگذار بوده است به‌طوری که شرکت پوسکو با کاهش ۳/۶ درصدی و هیوندای استیل با افت ۲/۹۹ درصدی سهام خود روبه‌رو بودند. شرکت‌های خودروسازی هم به‌طور کلی در محدوده منفی معامله شدند به صورتی که ارزش سهام شرکت هیوندای با کاهش ۳/۴۱ درصدی روبه‌رو شده است. این تحلیلگر بورس ادامه داد: موسسه خدمات سرمایه‌گذاری مودی اعلام کرده با وجود اینکه کره‌جنوبی به عنوان سومین صادرکننده بزرگ فولاد به امریکا شناخته می‌شود و با توجه به اینکه بیشتر تجارت فولاد کره با کشورهای آسیایی است، صنعت فولاد این کشور از اعمال تعرفه وارداتی دولت ترامپ آسیب چندان زیادی نخواهد دید و واکنش اولیه سرمایه‌گذاران بیشتر هیجانی بوده است. براساس این گزارش، آسیا تولیدکننده بیش از دوسوم فولاد جهان است اما بنا به برآورد موسسه مودی، اثر مستقیم اقتصادی تصمیم ترامپ در سطوح کلان، چندان محسوس نیست زیرا صادرات آلومینیوم و فولاد کشورهای آسیایی به ایالات متحده کمتر از یک درصد از GDP صادرات این کشورهاست. تلافی چین به گفته خلف، شرکت‌های تولیدکننده آلومینیوم و فولاد در بازارهای چین نیز شاهد کاهش ارزش سهام خود تحت‌تاثیر تصمیم جدید ترامپ بودند، به صورتی که ارزش سهام بائوشان‌استیل با سقوط ۳/۹ درصدی روبه‌رو شد و ارزش سهام شرکت آلومینیوم چین(چالکو) به میزان ۲/۰۲درصد کاهش یافته است. درحال‌حاضر پیش‌بینی می‌شود چین با افزایش تعرفه واردات به‌ویژه در بخش کشاورزی به مقابله با تصمیم ایالات متحده بپردازد. اتحادیه اروپا از طریق ژان‌کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپایی اعلام کرده قصد دارد با اعمال تعرفه بر واردات برندهای مشهور امریکایی همچون موتورهای هارلی‌دیویدسون و نوشیدنی‌های بوربن به تلافی علیه امریکا دست زند.وقتی نرخ در بازارهای جهانی افت کند، تولیدکنندگان امریکایی هم متضرر می‌شوند، از این رو تحلیل این مسائل به این سادگی نیست که بگوییم نقطه تعادل این اتفاق‌ها کجاست یا فولاد جهانی قرار است چقدر افت کند؟ قدری زمان نیاز است