بازارسرمایه ازجمله بخشهایی است که از رشد دلار، نه از نوسانهای این بازار، تاثیر مثبت میگیرد. بهطور کلی تمام شرکتها به طورمستقیم یا غیرمستقیم تحتتاثیر نوسانهای ارزی قرار میگیرند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: برخی شرکتها که دارای درآمدهای ارزی هستند متاثر از افزایش نرخ ارز روند مثبتی در سودآوری خواهند داشت و شرکتهایی که مواد اولیه یا خوراک مورد مصرف آنها وارداتی است و وارداتمحور هستند یا تجهیزات و قطعات مورد نیازشان از خارج وارد میشود، تاثیر منفی میگیرند و بهای تمام شده تولید و رقم سرمایهگذاریشان افزایش پیدا میکند که این موضوع ناشی از افزایش نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی است.
اثرگذاری مثبت درمجموع اثرگذاری نرخ ارز بر شاخص بازار سرمایه تاکنون مثبت بوده اما افزایش نرخ ارز بهنوعی باعث تضعیف قدرت خرید عمومی میشود و شاید در کوتاهمدت و میانمدت قدری بر صنایع وارداتی و شرکتهایی از این گروه که افزایش نرخ ارز بهای تمام شده کالای تولیدی آنها را افزایش داده، تاثیر منفی بگذارد. سیدحمید میرمعینی، کارشناس و فعال بازارسرمایه با بیان این مطلب در ادامه گفت: این گروه از شرکتها با افزایش نرخ محصول، قدری از سود خود را از دست میدهند البته درصورتی که افزایش نرخ ارز سبب شود در شاخصهای اقتصادی تحول مثبتی اتفاق بیفتد ارزشمند است بهطوری که باعث رونق اقتصادی شده، توان تولید صادراتمحور را افزایش داده و اشتغال ایجاد میکند. وی افزود: این عوامل مانند یک زنجیره به هم مرتبط هستند اما اگر مانند سالهای گذشته این افزایش نرخ به رونق اقتصادی منجر نشود در میانمدت شاهد رکود اقتصادی شدیدتر و مزمنتری خواهیم بود تا حدی که قدرت خرید عمومی نیز کاهش پیدا میکند. به گفته این استاد دانشگاه، بورس نیز خارج از اقتصاد نیست، شاید برخی شرکتهای صادراتمحور مانند صنایع پتروشیمی و معدنی و برخی شرکتهای فولادی تحتتاثیر قرار بگیرند اگرچه در بازارسرمایه سهم بزرگی دارند و باعث افزایش شاخص میشوند اما این تحولات نشاندهنده تحولات مثبت اقتصادی نخواهد بود و بخش اندکی از جامعه اقتصادی تاثیر مثبتی خواهد گرفت. میرمعینی تصریح کرد: به نظر میرسد این اتفاق پیامهای نادرست و نامناسب اقتصادی به مسئولان بدهد اما در کل سیاستهای ارزی که دورههای اخیر گرفته شده همه دورهها مشابه هم بودهاند و این فرآیند تکرار چرخههای معیوب و ناقصی بوده که تحتتاثیر آن بیشتر مردم متضرر شده و بدون تحول در زیرساختهای اقتصادی، فاصله طبقاتی بهوجود آمده است.
2محور موثر در ثبات نرخ ارز وی در پاسخ به اینکه در ارتباط با ثبات نرخ ارز چه راهکارهای عملی پیشنهاد میدهید، گفت: ثبات نرخ ارز به زیرساختها و بسترهایی نیاز دارد که بیشتر به موضوع اطمینان از جریانهای ورودی ارزی مربوط میشود که خود نیز براساس ۲ محور کاهش تحریمها و اطمینان بلندمدت از نبود محدودیتهای ناشی از تحریمهاست. از سوی دیگر دسترسی به شبکههای گوناگون مراودات مالی بینالمللی از اهمیت ویژهای برخوردار است. میرمعینی ادامه داد: در اینباره نظام بانکی در کنار نظام سرمایهگذاری و بازارهای سرمایه جهان اهمیت زیادی دارد زیرا بدون مشکل جریانهای ورودی ارزی را برای ما ایجاد میکند. از سوی دیگر موضوع ساماندهی تقاضای ارزی در کشور مطرح است، دولت باید تقاضای ارزی را اولویتبندی و پیشبینی کرده و به سمت تقاضای ارزی موثر برای اقتصاد کشور جهتدهی کند. این فعال بازارسرمایه افزود: بستر بعدی، تکنرخی و واقعیسازی نرخ ارز است که بیشتر از طریق ایجاد بازار مشتقات ارزی امکانپذیر خواهد بود اما تا جریان ورودی ارزی حاصل نشود به نظر نمیرسد ایجاد بورس مشتقه ارزی بتواند کمک کند؛ بنابراین همه این عوامل مانند یک زنجیره به هم پیوسته است که باید از اقدامات سیاسی شروع شده و منجر به تحول در این زمینه شود. تاثیرپذیری متفاوت نوسانپذیری نرخ ارز، یکی از مهمترین عواملی است که در برنامهریزی و مدیریت ریسک شرکتها و سرمایهگذاریها مورد توجه بوده و کشورهای گوناگون مطالعات، سازوکارها و ابزارهای مالی مناسبی را برای مدیریت و پوشش آن در نظر میگیرند؛ زیرا در صورت درنظر نگرفتن روشهای مناسب مدیریت آن، سرمایهگذاریها از توجیهپذیری مالی و اقتصادی خارج خواهد شد. موسی احمدی، کارشناس و فعال بازارسرمایه با بیان این مطلب گفت: راهاندازی بازار مشتقات ارزی مشتمل بر ابزارهای اختیار معامله، سوآپ ارزی، پیمانها و قراردادهای آتی از جمله مواردی است که در زمینه پوشش ارز مورد استفاده قرار میگیرد و در ایران نیز اقدامات ارزندهای با هماهنگی بورس کالا و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدنظر است که عملیاتیشدن کامل آن در آینده میتواند بخشی از این مشکلات را برطرف کند. وی با اشاره به اینکه شرکتهای پذیرفته شده در بورس از منظر تاثیرپذیری نوسانهای نرخ ارز متفاوت هستند، افزود: شرکتهای صادراتمحور از جمله شرکتهای پتروشیمی و فلزات اساسی که درآمدهای ارزی مناسبی دارند از افزایش نرخ ارز تاثیرمستقیم میپذیرند.
واکنشهای مقطعی در حالت کلی نوعی همبستگی مثبت بین شاخص کل بورس تهران و نرخ ارز وجود دارد. با گرانتر شدن دلار و سایر ارزهای بینالمللی، بازار بورس رشد میکند. نوید قدوسی، مدیرتحلیل و مشاوره یک کارگزاری با بیان این مطلب درباره تاثیر رشد نرخ دلار بر گروههای گوناگون بازارسرمایه گفت: اگرچه این موضوع بر برخی گروهها تاثیر مثبت و بر برخی دیگر تاثیر منفی دارد اما در کلیت بازار بهطور قطع نرخ ارز تاثیر مثبت داشته و باعث رشد بازار میشود. وی افزود: تاثیر نوسانهای نرخ ارز با قدری تاخیر در بازار بورس انعکاس مییابد. بازار مدت کوتاهی صبر میکند تا ابتدا از تثبیت نرخ دلار در سطوح جدید اطمینان حاصل کند سپس حرکت اصلی خود را شروع میکند، البته حرکتهای مقطعی کوتاهمدت همیشه وجود داشته و در روزهای افزایش نرخ ارز بارها شاهد بودهایم، بورس به استقبال آن رفته است. قدوسی تاکید کرد: حرکت اصلی بازار زمانی اتفاق میافتد که تاثیر دلار بر گزارشهای فروش ماهانه شرکتها دیده شود؛ بنابراین میتوان گفت نرخ ارز یک عامل تاثیرگذار بر بازار سرمایه چه در کوتاهمدت و چه در میانمدت است؛ ازاین رو وقتی این عامل تاثیرگذار با نوسان و به ویژه نوسانهای هیجانی و غیرقابلپیشبینی همراه شود، درواقع میتوان گفت یک عامل ریسک به بازار تحمیل شده است. البته باید توجه داشت از نظر عملی و بهطور معمول نبود ثبات و وجود نوسان نرخ ارز به ویژه در چند سال گذشته همواره مقدمهای برای حرکت روبه بالا بوده و بازار با دید منفی به این موضوع نگاه نکرده است.
