روابط رو به رشد مستمر ایران و چین

مجیدرضا حریری / نایب‌رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین

ما با کشور چین در ۳۰ سال گذشته همیشه رابطه رو به رشدی داشتیم، به نحوی که تجارت دو کشور در سال ۲۰۱۷ میلادی نسبت به سال ۲۰۱۶ میلادی با رشد ۳۶ درصدی ثبت شد که اتفاقا از این رقم، حدود ۲۵ درصد مربوط به خریدهای چین از ایران و فقط ۱۱ درصد مربوط به فروش چین به ایران بوده است.در واقع صادرات ما به چین رشد بیشتری نسبت به واردات از این کشور داشته و این موضوع بیانگر این است که رابطه دو کشور رو به رشد است. چین بزرگترین خریدار نفت ماست، به نحوی که بیش از یک‌پنجم مجموع نفت صادراتی ما به چین می‌رود و حدود یک‌چهارم صادرات غیرنفتی ایران نیز متعلق به چین است. در نتیجه نمی‌توان چنین شریکی را بابت اختلال‌هایی که در رابطه ایجاد می‌شود، به‌راحتی زیر سوال برد. چین شریکی است که به تنهایی ۲۵ درصد مبادلات خارجی ما را برعهده دارد. این در حالی است که چندی پیش نیز اظهاراتی از نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران درباره تجربه شخصی‌اش در چین منتشر شد که باعث ایجاد چالشی نسبت به روابط ایران و چین شد، اما واقعیت چیز دیگری است و این مسائل را نباید به کل تعمیم داد. مجموع تجارت ایران با دنیا با احتساب نفت حدود ۱۴۰ میلیارد دلار است که ۴۰ میلیارد دلار آن متعلق به روابط با چین است، در نتیجه روابط خوبی با چین داشته و داریم. درباره مشکلی که چندی پیش برای حساب‌های ایرانیان در چین رخ داد نیز باید گفت هرچند ما منکر آن نمی‌شویم که مشکلی ایجاد شده، اما آیا ما با دیگر کشورها ارتباط بانکی اینچنینی داریم؟ خیر؛ اگر هم وجود دارد، محدود به چند کشور است که البته بهترین رابطه بانکی را با چین داریم. دشمن ما و کشوری که با آن در تعارض هستیم، به دلایل مختلف محدودیت‌هایی برای ما وضع کرده و با توجه به اشکالاتی که در نظام بانکی ما وجود داشته، سازمان‌های ناظر بین‌المللی به همه دنیا اعلام می‌کنند که باید محدودیت‌هایی برای ایران قائل باشند. در نتیجه بانک‌های چینی هم که درحال‌حاضر از ۱۰ بانک مطرح دنیا، ۴ بانک آن چینی هستند، مجبورند برای اینکه مبادلات خود با دیگر کشورهای دنیا را از دست ندهند، محددیت‌هایی که اعلام شده را اعمال کنند و به عنوان نمونه حساب ایرانی‌ها را می‌بندند. مگر در کشورهای دیگر اصلا حساب برای ایران باز می‌کنند؟ اما چین این کار را کرده است و حالا به هر دلیلی که حل شده، ۱۰ درصد حساب‌ها را بسته است. این در حالی است که اخباری مبنی بر گشایش حساب‌ها از دفاتر نمایندگی دولت جمهوری اسلامی ایران در چین شنیده‌ایم؛ سفارت ایران در پکن موضوع را در سطح کلان با مقامات تصمیم‌گیر چین حل کرده‌اند، اما با صدها هزار شعبه بانکی، تا این بخشنامه در همه شعبه‌ها اجرا شود، ممکن است با اشکالاتی روبه‌رو باشیم، اما در سطح کلان اعلام کردند که موضوع رفع شده است. ضمن اینکه گزارش‌های دفاتر نمایندگی ما در شانگهای حاکی از این است که بانک‌های چینی مانند بانک کشاورزی که بیشتری گلایه را از این بانک داشتیم، حساب‌ها را دوباره باز کرده‌اند. به هر حال ما نیز این آمادگی را در اتاق بازرگانی ایران و چین داریم که مشکل هر ایرانی را که در چین با مستندات موجه قانونی زندگی یا تجارت می‌کند، اما به دلایل غیرقانونی حساب‌هایش را بسته‌اند، پیگیری و حل کنیم. معتقد هستیم، اگر فردی مانند من، این حق و شانس را دارد که رسانه‌ها به او مراجعه می‌کنند و دیدگاهش را جویا می‌شوند، به طور قطع به دلیل شخصی نیست، بلکه به خاطر موقعیتی است که در اجتماع به وی داده شده است. بنابراین تمام افرادی که اظهار نظر می‌کنند، باید بدانند که اگر مسئول هستند، پس باید دیدگاه مسئولانه‌تری نسبت به عوام مطرح کنند. به طور قطع، در شرایط کنونی ارتباطات ما با دنیا، بسیاری از مسائل را بهتر است قبل از اینکه رسانه‌ای شود، از کانال‌های دیپلماتیک پیگیری کنیم و اگر به نتیجه نرسید و لازم به فشار افکار عمومی بود، موضوع را رسانه‌ای کنیم.