محمد مراد بیات /مدیرعامل مرکز فابا
فینتکها یا همان فناوریهای جدید مالی، فرآیند و مدلهای کسبوکار جدیدی هستند که در صنعت خدمات مالی ضمن اینکه میتوانند به چابکسازی، روزآمدی و کارآمدی این بخش کمک کنند، توانایی این را دارند که زمینه کاهش شعب بانکها، نوآوری در خدمات بانکی و حرکت به سمت بانکداری دیجیتال را در کشور فراهم کنند؛ هدفی که ناگزیر باید در آینده محقق شود. در عصر جدید، صنعت بانکداری ناگزیر است به این سمت حرکت کند، چون در غیر این صورت با توجه به تغییر رویکرد و نیاز مشتریان، بانکها دیگر توانایی پاسخ به نیازهای متنوع مشتریانشان را نخواهند داشت. درحالحاضر موضوعی که وجود دارد و انتقادات زیادی را نیز با خود همراه کرده، خدمات یکسانی است که از سوی بانکها به مشتریان ارائه میشود؛ خدماتی که نوآوری چندانی در آن دیده نمیشود و این در حالی است که بازار پولی ما با تعداد زیادی بانک و شعبه روبهرو است که شاید هریک از اینها اگر خدمتی متفاوت ارائه میکرد، تنوع و نوآوری در محصولات بانکی میتوانست بخش زیادی از نیاز فعلی مشتریان را برطرف کند و باعث افزایش بهرهوری و کارآمدی بیشتر نظام بانکی ما شود. اینکه بانکهای کشور همواره خدمات یکسانی را به مشتریانشان ارائه دادهاند و نوآوری چندانی در خدماتشان دیده نمیشود، به دلیل ساختار یکسانی است که در تمامی بانکها وجود دارد و در این شرایط نمیتوان انتظار بیشتری از خدمات بانکی داشت. مصداق همان ضربالمثل معروف «از کوزه همان برون تراود که در اوست». باید قبول کرد که در دنیای امروز که تمامی فعالیتها بر پایه فناوریهای جدید حرکت میکنند، نظام بانکی دیگر نمیتواند خودش را محدود به فعالیت در یک ساختار و قالب مشخص و خشک کند و به این شکل پاسخگوی نیاز مشتریانش باشد. در این راستا نیاز است بانکها بر مبنای فناوریهای جدید، سرویسهای جدیدتری را به درخواست مشتریانشان ارائه دهند و بهتدریج به سمت بانکداری دیجیتال حرکت کنند. به عبارت دیگر زمان آن فرا رسیده که بانکها از بانکداری سنتی و بانکداری بر بستر الکترونیک که همچنان بر پایه شعبهداری است، خارج شوند و مبنای فعالیتشان را بانکداری دیجیتال قرار دهند و این آیندهای است که باید برای نظام بانکی کشور ترسیم شود. به هر حال برای اینکه بتوانیم در آینده نهچندان دور، بانکداری دیجیتال را در کشور محقق و صنعت بانکداری را به سمت کارآمدی، نوآوری، پویایی و... هدایت کنیم، نیاز است از فناوریهای جدید مالی بهره بیشتری ببریم و این امر از مسیر فینتکها قابل دستیابی است؛ مدل کسبوکاری که میتوان آن را همچون مومی دانست که با توجه به نیاز مشتریان به راحتی قابلیت انعطاف دارد. در این شرایط است که میتوان انتظار نوآوری را در صنعت بانکداری داشت.
