ابراهیم رضازاده / دبیر میز عراق در سازمان توسعه تجارت
افزایش تعرفهها و ممنوعیت ورود برخی کالاها از سوی عراق، با هدف حمایت از تولید داخل انجام میشود که به عنوان نمونه وزارت کشاورزی این کشور با استناد به درخواست کشاورزان ورود برخی کالاهایی که در آن خودکفا شدهاند را ممنوع اعلام میکند یا تعرفه آن را افزایش میدهد. هرچند این تصمیمها مربوط به یک کشور خاص یا ایران نیست و تا حدودی برای همه کشورها یکسان است و عمومیت دارد. قبل از حضور داعش، در ۸ سال پیش قانون تعرفه عراق مصوب شد، اما اجرایی نشد، چون مخالفتهایی وجود داشت و مردم از اجرای این تعرفهها ناراضی بودند و حتی اعتصابهایی هم میکردند. دولت چندین بار خواست این مصوبه را اجرا کند، اما نشد که در نهایت با حمله داعش، عراق با کسری بودجه روبهرو شد و مردم به این تصمیم تن دادند و دولت ناچار به اجرای آن شد که وقتی هم اجرایی شد، دیگر از آن عقبنشینی نکرد. هرچند شاهد تغییرات تعرفهای در امسال میلادی هستیم، اما به معنی لغو قانون در عراق نیست؛ به عنوان نمونه چند فصول تعرفهای را به طور کلی اعلام کردند، مثلا تعرفه محصولات کشاورزی که از صفر تا ۴۰ بود، ۱۰ درصد شد و در واقع حد متوسطی را در نظر گرفتهاند که رو به پایین است، نه رو به بالا. به هر حال فرصتهایی در بازار عراق ایجاد شده که باید برای فعالان اقتصادی تشریح کرد تا آگاهانه اقدام کنیم. احتمال افزایش واردات به عراق وجود دارد، چراکه هنوز هم تولید داخل عراق براساس تخمین خودشان بیش از ۵درصد نیست و ۹۵ درصد متکی به واردات هستند. شاهد تغییراتی در ترکیب شرکای تجاری عراق و رقبای خود در این بازار نیز هستیم، به نحوی که هند و چین از ترکیه که در جایگاه نخست بود و ایران که در جایگاه دوم یا سوم بود، در حال پیشی گرفتن هستند. هند که در سالهای گذشته سهمی در این بازار نداشت، در حال تبدیل شدن به شریک تجاری سوم و چهارم عراق است و چین هم در حال دستیابی به جایگاه نخست است. دلیل این امر هم تمایل خود عراقیهاست؛ این عراقیها بودند که به دلایل مختلفی به کشورهای دیگر مراجعه کردند تا کالاهای مورد نیاز خود را تامین کنند. از لحاظ تجاری تعرفهها تاثیری بر کل بازار ندارد و نمیتواند سهم رقبا را خیلی جابهجا کند، چون برای همه یکسان است، اما به هر حال عراق شرایط جدیدی پیدا کرده که بهترین فرصت برای حضور و ماندگاری در این بازار برای ما فراهم شده است. باید عجله کنیم تا دیگر رقبا سهم بیشتری نگرفتند.
