حوادث و رخدادهای تاثیرگذار در داخل و خارج از مالزی سبب شد تا این کشور یکی از پر فراز و نشیبترین سالها را از نظر سیاسی و اقتصادی پشت سر بگذارد و علاوه براین با توجه به نزدیک شدن چهاردهمین انتخابات سراسری، چهره سیاسی تری از این کشور به نمایش درآید.
به گزارش پایگاه خبری گسترش ، به نقل از ایرنا، این کشور جنوب شرق آسیا در سال ۲۰۱۷ میلادی شصتمین سال استقلال خود و همچنین چهل و پنجمین سال تشکیل فدراسیون خود را به عنوان آنچه که مالزی کنونی شناخته میشود، پشت سر گذاشت.
این کشور شاهد تحولات مهم سیاسی اقتصادی در سال جاری بود که گزیدهای از آنها به شرح ذیل است:
درگذشت سروزیر ساراواک و احتمالات انتخابات سراسری پیش روی مالزی
اصلیترین حادثه ماه ژانویه ۲۰۱۷ را برای مالزی میتوان درگذشت 'ادنان ساتم' سروزیر ۷۲ ساله ایالت ساراواک دانست که ضمن تعطیلی هفت روزه این ایالت به عنوان عزاداری عمومی، 'عمار آبانگ جوهری آبانگ اوپنگ' معاون ریئس حزب 'میراث بومی تباران متحد' به عنوان ششمین سر وزیر این ایالت و جایگزین وی آغاز به کار کرد.
ایالت ساراواک مالزی که گروههای نژادی و قومی محلی در آن حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد از جمعیت بیش از دو میلیون نفری آن را تشکیل میدهند، نقش مهمی در چهاردهمین انتخابات سراسری این کشور که قرار است تا سه ماه آینده برگزار شود، ایفا میکند.
چالش تروریست ها
یکی از مهمترین چالشهای سال جاری میلادی مالزی مقابله گسترده با گروههای مختلف تروریستی بود. این کشور برای مقابله با این چالش به صورت مجزا یا در همکاری با کشورهای عضو اتحادیه جنوب شرق آسیا ' آسه آن' به ویژه کشورهای همسایه قراردادهای مشترک همکاریهای امنیتی را منعقد کرد.
گزارش منابع امنیتی این کشور حاکی از آن است که فعالیت گروههای تروریستی از جمله داعش در این کشور نه تنها رو به افزایش بلکه با تغییر ماهیت در این نوع اقدامات روبهرو بوده است.
براساس گزارش سازمانهای ذیربط، نیروهای امنیتی مالزی از سال ۲۰۱۳ تاکنون حدود ۳۰۰ نفر را به اتهام فعالیتهای تروریستی و حمایت از داعش بازداشت کردهاند و با وجود تشدید تدابیر امنیتی روند دستگیری این قبیل افراد همچنان ادامه دارد.
ایوب خان مایدین پیچای، رییس پلیس ویژه مبارزه با تروریسم پیشتر اعلام کرد که اکنون وابستگان داعش نه به عنوان 'گرگ تنها' بلکه هر کدام به عنوان یک هسته در مالزی فعالیت تروریستی دارند.
رییس پلیس ویژه مبارزه با تروریسم مالزی با بیان اینکه داعش در مالزی فعالیت دارد، گفت: تاکنون ۱۰هسته این گروه تروریستی مورد شناسایی قرار گرفتهاند.
آمار و ارقام ارائه شده از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ نشان میدهد که این کشور جنوب شرق آسیا با روند روبه افزایش تعداد فعالان تروریستی و همچنین فعالیتهای مرتبط با این گروهها مواجه بوده است.
این کشور در سال ۲۰۱۳ به عنوان نخستین سال روبه رو شدن با پدیده تروریسم مرتبط با گروه تروریستی داعش، چهار نفر متهم را دستگیر کرد. یکسال بعد این رقم به ۵۹ نفر افزایش یافت.
به رغم افزایش تدابیر امنیتی و تلاش برای از بین بردن فعالیتهای تروریستی که به روشهای مختلف در این کشور انجام شده، سال ۲۰۱۵ نیز ۸۵ نفر به اتهام فعالیتهای تروریستی دراین کشور بازداشت شدند.
گزارش بازرس کل پلیس مالزی هم حاکی است که از ابتدای سال ۲۰۱۷میلادی تا پایان ماه نوامبر ۴۵ تروریست خارجی در این کشور بازداشت شدهاند.
اعلام خاتمه عملیات جستوجو برای هواپیمای گمشده ام اچ ۳۷۰
در ماه ژانویه ۲۰۱۷، عملیات جستوجو برای پرواز ناپدید شده ام. اچ۳۷۰ با اعلام مشترک دولتهای مالزی، استرالیا و چین به دلیل عدم موفقیت در مکان یابی دقیق سقوط احتمالی این پرواز متوقف شد.
این هواپیما چهارسال پیش در ماه مارس سال ۲۰۱۴ پس از پرواز از فرودگاه کوالالامپور در مسیر پکن ناپدید شد و تلاشهای بینالمللی برای یافتن آن تاکنون به نتیجهای نرسیده است.
قتل برادر ناتنی کره شمالی
مالزی روز ۱۳ ماه فوریه(۲۳ اردیبهشت۹۶) شاهد وقوع قتلی در فرودگاه بینالمللی شهر کوالالامپور بود که در ماههای پس از آن توانست بنای روابط 'پوتراجایا' و 'پیونگ یانگ' را به لرزش درآورد.
'کیم جونگ نام' برادر ناتنی رهبر کره شمالی هنگام عزیمت از این کشور به ماکائو توسط دو زن ناشناس در فروگاه کوالالامپور مورد حمله قرار گرفت و جان باخت.
پرونده این قتل در ماههای پس از آن چالشهای عمدهای در روابط دو کشور ایجاد کرد، به گونهای که مالزی 'کانگ چول' سفیر کره شمالی در این کشور را به عنوان 'عنصر نامطلوب' معرفی و او را از این کشور اخراج کرد. اقدامی که کره شمالی نیز آن را در مورد 'محمد نیزان محمد' سفیر مالزی تکرار کرد.
'عنصر نامطلوب' اصطلاحی در حقوق بینالملل است که از سوی دولتی درباره شهروندان دیگر دولتها و به ویژه دیپلماتها به کار میرود. فردی که به عنوان 'عنصر نامطلوب' شناخته میشود، حق ورود و یا اقامت در کشور پذیرنده را ندارد و دولت میزبان بدون نیاز به تعقیب قضایی و محاکمه میتواند هر 'عنصر نامطلوب' را از کشور اخراج کند.
در واقع مالزی که تا پیش از این رخداد یکی از دوستان نزدیک 'پیونگ یانگ' بود، با اعلام تغییر ماهیت در روابطش با پیونگ یانک، تمام واردات خود از کره شمالی را تحت عنوان بخشی از تلاش جهانی برای بستن منابع مالی که به برنامه هستهای و موشکی این کشور کمک میکند، قطع کرد.
سفر پادشاه عربستان
روز ۲۶ فوریه ۲۰۱۷ مالزی میزبان 'ملک سلمان' پادشاه عربستان سعودی بود. سلمان در این سفر چهار روزه، نخستین دیدار خود را از این کشور پس از کسب قدرت در سال ۲۰۱۵ انجام داد.
در جریان این سفر اعلام شد کوالالامپور با سرمایهگذاری ۹ میلیارد دلاری ریاض در این کشور موافقت کرده است.
پلیس مالزی پس از این سفر اعلام کرد که هفت نفر از جمله چهار یمنی را که قصد حمله به پادشاه عربستان سعودی داشته اند، بازداشت کرده است.
مالزی در ماههای پس از حضور 'ملک سلمان' اقداماتی از قبیل راهاندازی مرکز صلح 'ملک سلمان' در کوالالامپور و اختصاص ۱۶ هکتار از اراضی پوتراجایا، پایتخت ستادی مالزی، به ساخت این مرکز صلح را در دستور کار خود قرار داد.
اختصاص این میزان زمین از پایتخت ستادی این کشور باعث برخی انتقادها از این عملکرد دولت شد.
امیر قطر در مالزی
امیرقطر در خلال یک سفر یک هفتهای به سه کشور آسیایی، از مالزی، سنگاپور و اندونزی دیدار کرد و با مقامهای این کشورها دیدار و گفتوگو کرد.
این سفر در پی حفظ و جذب بازارهای منطقهای نفت قطر و یافتن حامیان آسیایی در جنوب شرق آسیا در خلال شکاف منطقهای این کشور با عربستان و دیگر متحدان عربی در خلیجفارس انجام شد.
نخستین سفر آسیایی امیر قطر از روز یکشنبه ۱۵ اکتبر (۲۳ مهرماه ) به سه کشور آسیایی، با مالزی آغاز شروع شد و پس از دیدار سنگاپور در روز چهارشنبه ۱۹ اکتبر (۲۶ مهرماه ) در جاکارتا پایتخت اندونزی پایان یافت.
نتیجه سفر شیخ تمیم بن حمد آل ثانی به مالزی امضای چهار یادداشت تفاهم در زمینههای همکاری حقوقی و قضایی، آموزش دیپلماتها و آموزش عالی بود.
شیخ تمیم که از سال ۲۰۱۳ به عنوان هشتمین امیر قطر قدرت را بهدست گرفت، به دعوت 'سلطان محمد پنجم' پادشاه مالزی به این کشور سفر کرد.
مالزی که آخرین میزبانی امیر قطر را در سال ۲۰۰۹ و در دروه 'شیخ حمد خلیفه آل ثانی' پدر 'شیخ تمیم' بر عهده داشت، در سالهای گذشته روابط تجاری خود را با این کشور افزایش داده است، به گونهای که ارزش اقتصادی این روابط با رشد دو برابر نسبت به سال گذشته به یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار رسید.
در این سفر، 'نجیب تون رزاق' به روابط ۴۳ ساله کشورش با قطر اشاره و تصریح کرد که روابط تجاری دو کشور به رغم بحران قطر با سایر کشورهای حوزه خلیجفارس در خاورمیانه به خوبی ادامه داشته است.
اعتراض مالزی به کشتار روهینگیایی ها
پس از شروع دور جدید کشتارها علیه مسلمانان روهینگیایی در میانمار توسط ارتش و گروههای بودایی افراطی دراین کشور، مالزی در ماه سپتامبر با احضار سفیر میانمار نارضایتی خود را علیه این خشونتها که در استان راخین به وقوع پیوسته بود، نشان داد.
موضع 'نجیب تون رزاق' در قبال مسئله روهینگیا که بنا به گفته وی از طریق اعمال 'خشونتهای سیستماتیک' از جمله شکنجه، تجاوز و قتل انجام میشود در واقع موضع رسمی این کشور را در قبال مسئله روهینگیا نشان میدهد.
شکل گیری اعتراضها علیه امریکا در حمایت از قدس
بخش دیگری از عرصه سیاسی مالزی در هفتههای پایانی سال جاری در واکنش احزاب و گروههای مدنی و سیاسی این کشور به تصمیم 'دونالد ترامپ' در اعلام قدس به عنوان پایتخت صهیونیستها شکل گرفت.
مردم مالزی پس از این تصمیم اعتراضات گستردهای در کوالالامپور و پوتراجایا برگزار کردند، تا مخالفت خود را با 'ترامپ' نشان دهند.
در نخسیتن تظاهرات اعتراض آمیز مالزیاییها که روز هفدهم آذر برگزار شد، هزاران مالزیایی پس از اقامه نماز جمعه از مقابل ساختمان 'تابونگ حاجی' که محل برگزاری نماز جمعه در کوالالامپور است، به سوی سفارت امریکا حرکت کردند و خشم را با به آتش کشیدن پرچم رژیم صهیونیستی و همچنین سوزاندن آدمک 'ترامپ' نشان دادند.
دولت مالزی نیز همزمان با این اقدام امریکا درقبال آن موضع گرفت.
علاوه براین 'نجیب تون رزاق' نخست وزیر مالزی به همراه 'احمد زاهد حمیدی' در تجمع اعتراض آمیز روز جمعه هفته گذشته مردم و احزاب سیاسی این کشور در مسجدی در پوترا جایا شرکت کردند تا موضوع رسمی مالزی را در مخالفت با تصمیم 'ترامپ' درقبال قدس نشان دهند.
برخی احزاب و گروههای مدنی نیز در مالزی از فعالیت پویش تحریم کالاهای امریکایی - صهیونیستی در این کشور خبر دادند که با واکنش برخی شرکتهای امریکایی فعال در این کشور روبه رو شد.
آنگونه که حوادث سال جاری این کشور نشان میدهد، مقامات پوتراجایا در عین حال که علیه خشونتهای افراط گرایانه میانمار شعار میدهند، از فلسطینیان نیز حمایت میکنند و آزادی قدس را جزء سیاست خارجی خودمی دانند.
البته سیاستمردان این کشور در سال جاری نشان دادهاند سیاست خارجی آنها همان جادهای نیست که اقتصاد، تجارت و سرمایهگذاری نیز در آن پیش میرود. این مقامات، در حالی که بر با سیاستهای 'ترامپ' علیه قدس مخالفت کردند، اما از سوی دیگر نیز خواستار تداوم روابط اقتصادی با واشینگتن هستند.
چهاردهمین انتخابات سراسری مالزی
مالزی به ویژه در شش ماهه دوم سال جاری میلادی به دلیل درپیش بودن چهاردهمین انتخابات سراسری که قرار است در نخستین ماههای سال ۲۰۱۸ برگزار شود، فضای بیشتر انتخاباتی را در عرصههای مختلف تجربه کرد.
چهاردهمین دوره انتخابات سراسری مالزی که طبق موعد رسمی خود باید در ماه اوت۲۰۱۸ (شهریور۹۷) برگزار شود براساس قانون اساسی این کشور ممکن است طبق اختیارات نخست وزیر، به صورت زودهنگام برگزار شود.
اکنون حزب آمنو همچنان اکثریت اعضا در پارلمان این کشور را در اختیار دارد و بسیاری از وزیران کابینه نیز از این حزب هستند.
برغم چالش هایی که در چند سال اخیر بین مخالفان و ائتلاف حاکم وجود داشته، نخست وزیر این کشور همچنان سکان هدایت مالزی را در اختیار دارد و قرار است که مخالفان دولت در چهاردهمین انتخابات سراسری این کشور تلاش خود را برای راهیابی به پوتراجایا پایتخت ستادی این کشور بکار گیرند.
در این راستا، ائتلاف مخالفان دولت مالزی به صورت رسمی 'ماهاتیر محمد' ۹۳ ساله نخست وزیر اسبق این کشور را به عنوان نامزد نخست وزیری این ائتلاف در چهاردهمین انتخابات سراسری مالزی ۲۰۱۸ معرفی کردند.
'ماهاتیر محمد' ۹۳ ساله که برای یک دوره ۲۲ ساله از سال ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۳ پست نخست وزیری مالزی را در اختیار داشت، درحال حاضر ریاست 'حزب بومی تباران متحد مالزی' (برساتو) را بر عهده دارد که در مقابل 'حزب مالایی تباران متحد مالزی' (آمنو) قرار گرفته است.
ماهاتیر که پس از سیزدهمین انتخابات سراسری مالزی در سال ۲۰۱۳ به یکی از اصلیترین منتقدان جدی 'نجیب تون رزاق' نخست وزیر مالزی تبدیل شده، در تلاش است تا در انتخابات آتی این کشور که در سال آتی برگزار میشود قدرت را دوباره بهدست گیرد.
البته ائتلاف حاکم ( حزب آمنو) از سال ۱۹۵۷ تاکنون قدرت را در اختیار داشته و در انتخابات پیش رو قرار است مردم مالزی به تداوم روند کنونی یا هر نوع تغییر احتمالی در این زمینه رای دهند.
