۲۹ آذر امسال زلزلهای به بزرگی ۵/۲ریشتر، تهران را لرزاند و به دستور رجبعلی خسروآبادی، مدیرکل اداره میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران سفر به غارهای استان تهران و استانهای مجاور ممنوع شد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش؛ روزنامه گسترش تجارت نوشت:بهطور کلی میتوان گفت تهران از فهرست مقاصد گردشگری کشور حذف و به استانی گردشگرفرست تبدیل شده است؛ استانی که بهتنهایی گردشگری داخلی را رونق داده و مقاصد مختلف گردشگری را با مفهوم گردشگری آشنا کرده است. مردم بومی زمانیکه گردشگران به زادگاه آنها بهطور مکرر سفر کنند، با مفهوم گردشگری بهطور عملی و ملموس آشنا میشوند و برای درآمدزایی دست به اقدامات مختلفی میزنند. بهطور کلی به عقیده کارشناسان، گردشگری نهتنها از بحرانهای زیستمحیطی دچار رکود نمیشود، بلکه این بحرانها عاملی برای رونق و توسعه این صنعت بهشمار میروند. به گفته کارشناسان گردشگری، گردشگری ورودی پایتخت با رکود و کاهش روبهرو شده، اما عدهای از فعالان گردشگری بر این باورند که این رکود نیز کوتاهمدت بوده و در درازمدت زلزله و آلودگی هوا مسئولان و فعالان گردشگری را به فکر توسعه و تکمیل زیرساختهای گردشگری و توسعه پایدار گردشگری میاندازد. با اینهمه بهنظر میرسد مشکلاتی مانند شایعات بیاساس و استاندارد نبودن هتلها گردشگری ورودی را با چالشهای پایدار و دائمی روبهرو کرده و مسئولان باید فکری به حال ساختمانهای غیراستاندارد گردشگری کنند. سفر به غارهای تهران ممنوع سفر به غارهای استان تهران و استانهای مجاور به دستور مدیرکل اداره میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران لغو شده و این شرایط تا اطلاع بعدی ادامه دارد. رجبعلی خسروآبادی گفت: با توجه به زلزله ۲۹ آذر تهران و هشدار مسئولان ذیربط درباره احتمال وقوع پسلرزهها، برگزاری تورهای طبیعتگردی توسط دفاتر خدمات مسافرتی استان به غارهای طبیعی تهران و استانهای همجوار تا اطلاع بعدی ممنوع است. به گزارش «گسترشتجارت» به نقل از روابط عمومی ادارهکل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران، خسروآبادی از همه علاقهمندان به طبیعتگردی خواست در چند روز آینده از ورود به غارهای رودافشان و بورنیک در استان تهران خودداری کنند، تا شرایط ایمنی غارها پس از وقوع زلزله تهران توسط کارشناسان مورد بررسی قرار گیرد. مدیرکل میراثفرهنگی استان تهران گفت: تعدادی از دفاتر خدمات مسافرتی تورهای طبیعتگردی از غارها را برنامهریزی کردهاند که اعلام میکنیم الزامی برای اجرای تعهدات آنها نیست و میتوانند به مسافران خود لغو برنامه بازدید از غارها را اعلام کنند. توسعه گردشگری با بحرانهای زیستمحیطی این در حالی است که به گفته کارشناسان گردشگری، بحرانها نهتنها مانعی برای رشد گردشگری نیستند، بلکه موجب رونق گردشگری نیز میشوند، چراکه مردم شهرهای بحرانزده به دیگر مناطق سفر کرده و از خدمات گردشگری استفاده میکنند. علی شادلو، مدرس گردشگری در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: در روزهای اخیر خطر آلودگی هوا و زلزله موجب رونق گردشگری داخلی شد، چراکه شهروندان تهرانی از پایتخت فرار کرده و به دیگر شهرهای کشور سفر کردند. عدهای در بیابانها چادر زدند، به منزل اقوام رفتند یا در ویلاهای خود اقامت کردند و یا اینکه در هتلها اسکان گزیدند. پس از وقوع زلزله و آلودگی هوا، تهران خلوت شده است. او افزود: تاثیر بحرانهای زیستمحیطی و یا محیطی در گردشگری، هم بهنفع گردشگری است و هم بهضرر این صنعت. بهعنوان مثال مردم تهران از ترس زلزله از این شهر به دیگر مقاصد کشور سفر میکنند و این امر موجب رونق و توسعه گردشگری داخلی میشود. در مقابل گردشگرانی که قرار بود از خارج از مرزهای ایران به کشور سفر کنند، ممکن است از بیم آسیبهای زلزله و آلودگی هوا سفرهای خود را لغو کنند که این امر موجب میشود درآمد فعالان گردشگری بهویژه در حیطه گردشگری ورودی کاهش یابد و ارزآوری این صنعت کم شود. او افزود: این امر درباره گردشگری داخلی و گردشگرانی که قصد سفر به پایتخت را داشتهاند نیز صدق میکند و گردشگری تهران نیز دچار رکود میشود. این فعال گردشگری درباره تاثیرات میانمدت بحرانهای زیستمحیطی بر گردشگری بیان کرد: مردم پس از مدتی به این نتیجه میرسند که تهران جای زندگی نیست، بنابراین الگوهای خانه دوم و ویلاها تقویت شده و گردشگری و ساختوساز در شهرها و شهرستانهای گردشگرپذیر توسعه مییابد. بهعنوان مثال ممکن است زمین در فیروزکوه گران شود و مردم در فیروزکوه خانه بخرند. او درباره تاثیرات بلندمدت حوادث طبیعی بر گردشگری اظهار کرد: با توجه به اینکه صنعت گردشگری منطبقترین صنعت جهان و دارای خصایصی همچون توسعه پایدار و حفاظت از منابع زیستی است، بنابراین هرچه به واسطه مشکلات زیستمحیطی مانند آلودگی هوا و مشکلات زیستمحیطی و زمینمنشأ مانند زلزله از امنیت و سلامت دور شویم، بهنفع توسعه گردشگری است. الگوی جایگزین برای توسعه گردشگری شادلو در ادامه بیان کرد: تمامی مناطق گردشگری ایران، در اثر توسعه گردشگری دچار تعارضات چندوجهی با جامعه محلی، حیات وحش، پوشش گیاهی و تخریب آثار باستانی شدهاند. وقتی مردم و مسئولان به این نتیجه برسند که این روش توسعه اشتباه است و در صنعت گردشگری راه نادرستی را در پیش گرفتهایم که منجربه نابودی محیط زیست، منابع طبیعی و تاریخی و انسانها میشود، بهناچار سراغ یک الگوی جایگزین میرویم. الگوی جایگزین نیز گردشگری سبز، مسئولانه و توسعه پایدار است. او تاکید کرد: محل تولد گردشگری، بحرانهای زیستمحیطی است. شادلو درباره دلایل پیشرفت افریقا در زمینه اکوتوریسم بیان کرد: اروپاییها دائم در افریقا به شکار حیوانات و تفریح پرداختند، تا جایی که احساس کردند طبیعت افریقا در حال نابودی است، بنابراین راهی نداشتند جز توسعه گردشگری مسئولانه. این اتفاق در کشور ما نیز در حال رخ دادن است. در مناطق حفاظتشدهای مانند پارک ملی توران یوزپلنگ در حال نابودی است، چراکه با شکلهای معیشتی رایج در منطقه مانند دامداری تعارض دارد. مردم بومی بهحدی دامداری میکنند تا عرصه و طبیعت بهحدی فقیر شود که دیگر به درد دامداری هم نخورد. مردم مجبور میشوند کار دیگری را جایگزین کنند و بهتدریج فعالیتهای گردشگری را در پیش میگیرند. شادلو درباره پیشرفت استانهای کویری و بیابانی در حوزه گردشگری گفت: استانهایی که در عرصه منابع طبیعی فقیرتر بودند، اکنون در گردشگری جلوتر هستند. در استانهای خراسان جنوبی، کرمان، اصفهان، سمنان و یزد، خانههای بومگردی بسیاری در حال فعالیت هستند و گردشگری در این استانها رونق یافته است. بهطور کلی تمدن با فقر محیطی رابطه معکوس دارد. هرچه منطقهای فقیرتر باشد، سریعتر متمدن میشود. سوئد و نروژ ۶ ماه از سال آفتاب ندارند، اما بهدلیل اینکه منابع اقتصادی ندارند، مجبور میشوند تولید فکر و دانش کنند. او با اشاره به اینکه بحرانها بهترین آموزگاران نسل بشر هستند، بیان کرد: تا سر انسانها به سنگ نخورد، چیزی یاد نمیگیرند و اگر هوای شهر به حدی آلوده نشود که نتوانند نفس بکشند، به فکر راهکار و چاره نمیافتند. چنانکه لندن سالها پیش آلودهترین شهر جهان بود و توکیو بهدلیل زلزلهخیز بودن، دارای بهترین ساختمانهای جهان است. گردشگری از بحرانها به وجود آمد او با اشاره به اینکه بحرانها محل تولد صنعت نوپای گردشگری در ایران هستند، بیان کرد: در میانمدت بستر فکری لازم برای توسعه گردشگری در بلندمدت ایجاد میشود. جابهجایی جمعیتی میان تهران و دیگر شهرها تعابیر زیستمحیطی و اقتصادی چندوجهی بین شهر گردشگرفرست تهران و شهرهای گردشگرپذیر کشور ایجاد میکند که اگر دولت نیز به این رابطه پی ببرد، در نگاههای میانمدت و بلندمدت آمایش سرزمین با درک چنین پیچیدگی میتواند به الگوهای مناسب سرزمین در ایجاد توسعه و ارزش دامن بزند. این فعال گردشگری درباره تاثیر بحرانهای زیستمحیطی بر گردشگری ورودی اظهار کرد: امنیت و گردشگری بهشدت به یکدیگر وابسته هستند و بهطور حتم گردشگران خارجی به کشوری که هر لحظه امکان وقوع زلزله در آن وجود دارد و یا آلودگی هوای شدیدی دارد، سفر نمیکنند. شادلو افزود: در بلندمدت سفر تهرانیها به مقاصد مختلف موجب میشود جوامع محلی با مفهومی به نام گردشگری آشنا شده و خدمات مورد نیاز گردشگران را فراهم کنند. بهعنوان مثال در دوران جنگ تحمیلی ایران و عراق زمانی که مردم از بمبارانهای صدام به دماوند فرار میکردند، زمینه استفاده از مزیت اقتصادی گردشگری در این مناطق شکل گرفت. او افزود: بهتدریج حال سرزمین ما بهتر میشود و افراد دیگر از ظرفیتهای موجود استفاده نمیکنند و صاحبان این ظرفیتهای گردشگری، بهسراغ گردشگری ورودی میروند. بهطور کلی بحرانها در گردشگری ظرفیتسازی میکنند. بازار داغ شایعات زلزله به گفته فعالان گردشگری، خبرهای منتشرشده درباره زلزلههای رخداده در شهرهای مختلف ایران، با شایعات بسیاری در خارج از کشور همراه بوده که البته هنوز هیچ واکنشی ازسوی مراجع قانونی و دولتی ایران اعلام نشده و آنها را تکذیب یا تایید نکردهاند. این در حالی است که دامن زدن به شایعات موجب میشود بسیاری از گردشگران خارجی را از دست بدهیم؛ چهبسا در زلزله کرمانشاه با این مهم روبهرو بودیم. ارژنگ انتصاری، فعال گردشگری در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: بسیاری از تورهای ورودی پس از زلزله کرمانشاه لغو شدند. پس از زلزله تهران نیز خبرگزاریهای برخی کشورها مانند چین به شایعاتی دامن زدند که منجربه وحشت گردشگران خارجی و انصراف از سفر به ایران شد. در برخی از خبرگزاریهای چینی اظهار شد که فرودگاه بینالمللی امام خمینی(ره) بر اثر زلزله تخریب شده و بسیاری از ساختمانهای تهران فرو ریختهاند. چین بیشترین گردشگر را در جهان دارد و گردشگران چینی نیز اهل خرج کردن در هنگام سفر هستند، بنابراین گردشگران مهمی بهشمار میروند و از دست دادن آنها خسارت بزرگی است. او با اشاره به اینکه در خارج از کشور هیچ منبعی برای شفافسازی خبرهای منتشرشده علیه ایران وجود ندارد، بیان کرد: متاسفانه شایعات بیاساس در خارج از مرزهای کشور تکذیب نمیشوند و هیچ اقدامی برای اطلاعرسانی مناسب در دیگر کشورها انجام نمیشود و این امر تاثیر مستقیم بر صنعت گردشگری ایران میگذارد. انتصاری با اشاره به خبرهای خبرگزاریهای داخلی مبنیبر زلزلهخیز بودن ایران و وقوع پیدرپی زلزله در کشور اظهار کرد: بسیاری تصور میکنند گردشگران خارج از کشور خبرهای فارسیزبان را نمیخوانند، اما بسیاری از گردشگران خارج از کشور به زبان فارسی تسلط دارند و خبرها را دنبال میکنند. بهعنوان مثال چندی پیش میزان شاخص آلودگی هوا در تهران ۱۸۲ بود که به غلط یا درست گفته میشود از آلودگی در چرنویل هم بیشتر بوده و این امر موجب میشود گردشگران خارجی سفر به ایران را از ذهن خود پاک کنند. او با اشاره به اینکه انتشار خبرهای مرتبط با زلزله مشکلساز نیست، بلکه آگاهی از ناامنی ساختمانهای کشور بهویژه هتلها چالشساز است، بیان کرد: گردشگران خارجی زمانیکه از ناامنی هتلها و ساختمانهای کشور باخبر میشوند، تمایل خود را برای سفر به ایران از دست میدهند. انتصاری با اشاره به اینکه مسدود شدن راهها و جادههای منتهی به تهران در اثر وقوع زلزله از مشکلات اصلی این شهر است، گفت: زلزله اگر پیدرپی در تهران رخ دهد و یا زلزله بزرگتری در پیش باشد، تهران از فهرست مقاصد گردشگری حذف میشود. این در حالی است که دروازه ورودی کشور، تهران است. او راهکار این مشکلات را در توسعه زیرساختها دانست و گفت: زیرساختهای مناسب باید هم برای مردم کشور و هم گردشگران خارجی فراهم شود، تا وقایعی مانند زلزله روی گردشگری اثر نگذارند.
