یحیی آلاسحاق - رئیس اتاق بازرگانی ایران و عراق
موضوع تعرفههای عراق برای کالاهای وارداتی و به طور کلی مجموعه قوانین و مقررات، رفتارها و نحوه سیر و سلوک در صادرات و واردات و مدیریت تجارت در ظاهر برای همه کشورها یکسان است، اما در اجرا خیر. یعنی ضمن اینکه در ظاهر میگویند قوانین و مقررات ما برای همه کشورها یکسان است و ما نیز حمل بر صحت موضوع میگذاریم، اما آنچه در عمل میبینیم، گاه به عناوین مختلف متفاوت است. قانون همان قانون است، اما نوع رفتاری که با ما دارند، با دیگر رقبا یکسان نیست. به عنوان نمونه در واردات دارو به عراق این مشکل وجود دارد، به نحوی که دارو باید در عراق رجیستر شود، اما این موضوع برای ایران دو سال طول میکشد و برای دیگران بسیار کمتر. این در حالی است که بازار دارو و تجهیزات عراق ۲ میلیارد دلار است و محصولات این حوزه ایران نیز دارای استانداردها و کیفیت بالای مطابق با اروپا است. در نمونه دیگر وقتی تاجری بخواهد از ایران کالا وارد کند، ارز آزاد به او تعلق میگیرد، اما اگر از ترکیه، عربستان یا عمان کالایی وارد کند، با ارز دولتی این کار را انجام میدهد که ۵ تا ۱۰ درصد ارزانتر تمام میشود. طرف عراقی هیچ جور با ما راه نمیآید و در هر مرز و گمرک هر کسی یک تصمیم و دستوری میدهد و رفتارهای اجرایی به گونهای است که تبعیضآمیز تلقی میشود. همچنین در زمینه پروژههای عمرانی و بازسازیها که مقوله بسیار مهمی است هم این تبعیض مشهود است، به نحوی که عربستان بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار بودجه برای بازسازی عراق قرار داده، اما یکی از شرطهای آن این است که ایرانیها آنجا نباشند. این در حالی است که کشورهای عربی با یکدیگر تعرفههای ترجیحی و تجارت آزاد دارند که البته میگویند تعلیق شده، اما در اجرا اینگونه نیست. عراق با سیاستهای روزمرهای که اتخاذ میکند و یا تعرفهها را افزایش میدهد و ورود برخی کالاها را ممنوع میکند، مجموع این رفتارها نمود و تاثیر خوبی ندارد و باید برخورد جدی شود. اگر قرار بر همکاری است، باید تعامل باشد، نه عملیات تعزیری و وخیمتر شدن وضعیت. عراق فراموش کرده که ایران در حمایتهای امنیتی و نظامی در این کشور چه میکرد؟ چراکه در آن زمان عراق احساس نیاز میکرد، اما حالا دیگر اینگونه نیست و در حوزه اقتصاد احساس نیاز نمیکند. به هر حال با وجود همه این مشکلات همچنان شاهد رشد صادرات به عراق هستیم. ضمن اینکه مشکلاتی هم در داخل داریم که باید بدانیم غیر از رقابت سیاسی، رقابت کالایی هم وجود دارد، بنابراین تولیدکنندگان باید محصولات را به بهترین نحو تولید و خود را آماده رقابت سخت و جنگ کالایی با رقبای قوی کنند.
