وحید شقاقی شهری / اقتصاددان
درحالحاضر با تعدد مدیران و تصمیمگیران اقتصادی روبهرو هستیم که باید مراقب کندی در روند اجرای آنها باشیم حتی اگر از افراد خبره در این حوزه بهرهمند هستیم.این مکانیزم را میتوان به یک گروه جراحی تشبیه کرد؛ هرچند ممکن است افراد کارکشتهای وارد عمل شوند اما تصمیمهای متعدد و متنوع میتواند روند کار را کند سازد. بنابراین تصمیمهای اقتصادی باید براساس دو محور اساسی «دقت، برنامهریزی و نقشه راه» و «به هنگام بودن و داشتن سرعت عمل در اقدام» مدنظر قرار داد. در نتیجه باید برای هر اقدام مهم، سیاستگذاری و طرحهای کلان، این دو معیار همزمان رعایت شود چراکه به طورطبیعی اگر تصمیمگیران در یک حوزه زیاد باشند از سرعت عمل در اجرا کاسته خواهد شد. تعدد مشاوران و مدیران اقتصادی ممکن است بر دقت تصمیمگیریها بیافزاید اما از آن سو، ممکن است به تعلل در اقدام منجر شود چون نگاهها متفاوت است و یکسانسازی نگاه ها، بهویژه در اجرا سخت خواهد بود؛ چون شاید گاهی لازم است در لحظاتی تصمیمهای آنی خاصی گرفته شود. ضمن اینکه باید تفویض اختیار شود و حوزه فعالیتها مشخص باشد تا تداخلی در روند اجرا ایجاد نشود. هرچند رسالت معاونتها و مشاوران رئیسجمهوری هماهنگی گروه اقتصادی است؛ اما تا آنجایی میتواند مثبت باشد که جلوی اقتدار و تصمیمهای حوزه اجرایی را نگیرد؛ شاید مشاور بتواند در حیطه اختیارات و چارچوب کاری خود مشاوره بدهد، اما اقتدار مجری هم باید حفظ شود. از سوی دیگر، باید تصمیمگیرنده نهایی هم مشخص باشد؛ زیرا به هرحال پاسخگویی برعهده مجری است و نباید این هماهنگی نتیجه عکس بدهد که به ضرر اقتصاد تمام شود. بهعنوان نمونه مشابه چنین فعالیتی را در شورای مشاوران اقتصادی امریکا داریم که مطالعات مستمر و دورهای بر اقتصاد خود دارند و گزارشهای دورهای را در اختیار رئیسجمهوری این کشور قرار میدهند. به طور قطع چنین اقداماتی میتواند تاثیر مثبتی در اقتصاد کشورها نیز بگذارد و در بلندمدت، تغییرات و تحولات اساسی ایجاد کند اما اینکه مشاوران با مسئولیت حقوقی باشند، بحث متفاوتی خواهد بود. به هر حال هنوز هم اتفاقی در اقتصاد کشور رخ نداده تا بتوانیم موثر یا موثر نبودن مشاوران و مدیران را در حوزه اقتصادی ارزیابی کنیم چرا که هیچگونه اصلاح ساختاری در اقتصاد کشور رخ نداده است و باید منتظر بمانیم و ببینیم تصمیمگیران اقتصادی چه نسخهای برای اقتصاد حساس کنونی تجویز میکنند تا دوره نقاهت را طی کرده و به درمان قطعی برسد.