پس از تصویب تحریمهای جدید دولت امریکا برضد روسیه و اتخاذ سیاستها برای کاهش واردات چین برنامهریزی برای کاهش نقش دلار در معاملات بینالمللی قوت گرفته است
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: در حال حاضر کشورهای مخالف سیاستهای اقتصادی امریکا به ویژه چین نقش مهمی در اقتصاد جهان بازی میکنند، از این رو ایران نیز میتواند با تقویت پیمانهای پولی چندجانبه و افزایش استفاده از یورو به جای دلار نوسانات ناشی از سیاستهای امریکا در اقتصاد را به حداقل برساند. به تازگی دولت ونزوئلا اعلام کرد تصمیم دارد برای مراودات نفتی یوآن چین را جایگزین دلار امریکا کند. این رفتار در کنار افزایش ناپایدار اقتصاد جهانی نشان میدهد کشورهای که متکی به درآمدهای نفتی هستند به شدت تحت تاثیر نوسان قیمت دلار هستند و از آنجاکه سیاستهای دولت امریکا مبتنیبر یکجانبهگری و تقسیم کشورها با الگوی متحد و غیرمتحد است کشورهای که به دنبال توسعه بازارهای جهانی هستند و از طرف دیگر ارزش پول ملی آنها توان رقابت با ارزهای قویتر را ندارد همواره در مسیر آسیب قرار میگیرد. از سوی دیگر آغاز حرکت کشورها به سوی معاملات با چند ارز زمینه تنوع سبد مالی و محافظت در مقابل تکانههای مالی جهان را فراهم میکند. هرچند در حال حاضر ذخیره پولی کشورها با دلار و طلاست و نمیتوان این ارز را به طور کامل از اقتصاد کشور حذف کرد اما میتواند با افزایش معاملات با سایر ارزها و توسعه پیمانهای پولی ضمن افزایش مبادلات منطقهای اقتصاد کشور را در مسیر توسعه پایدار قرار داد. از این رو برای پیگیری و اجرایی ساختن مراودات تجاری بینالمللی، باید به سوی پیمانهای پولی چندجانبه حرکت کرد و حتی پیوستن به سازمانهای منطقهای و معامله با پول واحد برای منطقه به رونق اقتصاد و افزایش صادرات نیز کمک کند. در حال حاضر بیشتر ارز کشور از محل تجارت نفت بهدست میآید و به اعتقاد برخی کارشناسان در صورت جایگزینسازی ارز نفتی با دیگر واحدهای پول جهان، امکان حرکت بیحاشیه و کم خطرتر در حوزه اقتصادی تسهیل خواهد شد. ونزوئلا و چین هر دو از کشورهایی به شمار میروند که با امریکا زاویه دارند و روابط میان آنها دوستانه و گرم به نظر نمیرسد. برای نخستین بار، ونزوئلا پس از اعمال تحریمهای ادامهدار واشنگتن، برای جایگزینسازی ارز تجاری خود با دیگر ارزها، تدابیری را تعریف و طراحی کرد. هر چند اقتصاد این کشور تورم بالا را تجربه میکند و قدرت تصمیمگیری برای ورود به چالشهای مالی را ندارد اما اتخاذ این سیاست نشان میدهد مقامهای این کشور به دور از نوسانات مالی و ارزی بینالمللی هستند. برخی از صاحبنظران اقتصادی معتقدند، استبداد دلار یکی از عوامل موثر در تحمیل خسارت به اقتصاد کشورهایی به شمار میرود که به نوعی همسو با ایالات متحده نیستند و در این میان خارج کردن دلار از مناسبات تجاری میتواند از فشار و عمق خسارتهای احتمالی برضد کشورهای هدف، کم کند. معاملات غیر دلاری، مستلزم توافقی دو سویه است محمدعلی خطیبی، نماینده پیشین کشورمان در اوپک در این باره معتقد است در دولت دهم، نزدیک ۷۰درصد از معاملات نفتی با کشورهای دیگر از طریق ارزهایی غیر از دلار انجام میشد که بنابر اظهارات وی این امر بر پایه توافقی میان طرفها (خریدار و فروشنده) تحقق مییافت. استفاده از ارز غیر از دلار، دست فدرال رزرو امریکا را برای نقشآفرینی در تایید کردن یا نکردن، حجم بالایی از جابهجایی ارزی را کوتاه میکند و به دنبال آن، امکان تحمیل فشار برضد کشورهایی که واشنگتن در صدد اعمال محدودیت برضد آنهاست، محدود میشود. جایگزینسازی یورو در ارز گردشگری چندی پیش، تصمیماتی درباره اتکا به یورو برای ارز گردشگری اندیشیده شد، به واقع در حوزه مبادلات تجاری، ارز عملیاتی و ارز گزارشگری مبنا قرار میگیرد که به دلیل آن در داد و ستدها از ارز عملیاتی و در محاسبات و گزارشها به ارز گزارشگری تکیه میشود. محمد صادقی، کارشناس مسائل اقتصادی در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران، با اشاره به اعمال تحریمهای متعدد ایالات متحده در سالهای گذشته برضد مردم ایران، عنوان کرد: یکی از ابزارهای واشنگتن برای تشدید فشارها با سوءاستفاده از دلار انجام میشود که هرچه برای منزوی کردن این ارز تلاش شود، از دامنه تحرکات ایالات متحده برای جنگ اقتصادی با ایران کاسته خواهد شد. بنابر گزارشهای موجود، اکنون، در عرصه فروش نفت، ارز عملیاتی که مورد استفاده قرار میگیرد، معطوف به غیر دلار میشود اما در گزارشها، احصای آمارها و... دلار به عنوان مبنا قرار میگیرد که میطلبد در مسیری گام برداریم که پیرو آن، استفاده از دلار در این عرصه نیز با یک شیب تدریجی متداوم، محدود و محدودتر شود. در واقع هنگامی که از ارز دیگری در معاملات استفاده میشود، اما حسابها بر اساس و مبنای دلار برآورد و ثبت میشود، زمینه انتقال نوسانات دلار به اقتصاد کشور هموار میشود و این در شرایطی است که ارز یادشده نقشی در عملیات ارزی ما ایفا نمیکند. این کارشناس مسائل اقتصادی، گفت: مدتی است که اخبار و گزارشهایی از تلاش برای جایگزینسازی یورو به جای دلار به گوش میرسد که امید آن میرود با فوریت هر چه تمامتر این امر انجام شود که البته رسیدن به آن، مستلزم اعمال تغییراتی در قوانین بودجه سنواتی و تکلیفی میباشد. همگرایی کشورهای غیرهمسو با امریکا علی ناظری، کارشناس مسائل سیاسی، با اشاره به تاثیرگذاری تحولات سیاسی در تصمیمات اقتصادی، گفت: این امر در مناسبات تجاری و بینالمللی ملموستر به نظر میرسد، در واقع فراز و نشیبهایی که در تحولات سیاسی حادث میشود، سمت و سوی مراودات تجاری در عرصه بینالمللی را ترسیم میکند. اگرچه جایگزینسازی ارز رایج در مراودات تجاری در قالب سیاستهای اقتصادی قابل تعریف است، از این رو به طور قطع، نفس و ریشه چنین تصمیماتی از گذشته سیاسی برخوردار است. درباره جایگزینسازی ارز، در گذشته اقداماتی انجام شده اما برای عمیقتر شدن تدابیر و تصمیمات گرفته شده، همگرایی و همافزایی با کشورهای غیرهمسو با ایالات متحده، روند حصول این امر را تا حدود بسیاری آسان و تسریع خواهد کرد. در گذشته، جایگزینسازی دلار به جای پوند استرلینگ با کندی انجام شد اما اکنون با عنایت به عمیقتر شدن شکافها میان چین و روسیه با ایالات متحده و تاثیرگذاری این دو کشور در تحولات اقتصادی (بهویژه نقش بسیار تاثیرگذار چین در اقتصاد جهانی)، با همسویی و یکپارچگی هر چه بیشتر، میتوان، ضریب انزوای دلار در مناسبات و معاملات تجاری کشورهای یادشده و البته تسری آن به متحدان روسیه، چین و ایران که در نقطه مقابل ایالات متحده قرار دارند، سرعت و شتاب هرچه بیشتری بخشید.
