این روزها بازیسازی در ایران یک شغل تمامعیار و جذاب بهشمار میآید، اما باوجود همه این جذابیتها هنوز در بازار بازی رونق چندانی به چشم نمیخورد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: هرچند که بهدلیل پراکندگی سازندگان بازی، نرخ فروش و درآمد بازی بهطور دقیق قابل ارزیابی نیست، اما بنابر آنچه سال گذشته از سوی حسن کریمی قدوسی، مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای کشور اعلام شد، کاربران ایرانی سالانه ۴۶۰ میلیارد تومان برای خرید بازیهای ویدئویی هزینه میکنند. بنابر اعلام این مدیر مسئول، سهم بازیسازان ایرانی از بازار داخلی تنها ۵ درصد است و این موضوع یعنی ایران نهتنها بازارهای بینالمللی، بلکه بازار داخلی را هم به رقیب واگذار کرده و خود در نقش مصرفکننده باقیمانده است. در این میان کارشناسان معتقدند برای افزایش سهم فروش بازیهای بومی ابتدا باید راه تمرکز بر نیازهای مخاطب بومی را در پیش گرفت و پس از آن به مخاطب خارجی توجه کرد تا بتوان ضعفهای موجود در هر دو بازار داخلی و خارجی را از میان برداشت.
در حالی که مسئولان مرتب از لزوم توجه به صادرات بازیهای رایانهای سخن میگویند، نگاهی به بازار داخلی از وضعیت نهچندان مطلوب فروش بازی خبر میدهد. سهم ۵ درصدی بازیسازان ایرانی از بازار ۴۶۰ میلیارد تومانی بازی شاید تلنگری برای مسئولان دولتی و خصوصی باشد تا ضمن بازنگری به فکر بازپسگیری سهم ازدسترفته بازار داخلی باشند. در بحث عوامل شکست بازار بازی و چگونگی بازپسگیری سهم ازدسترفته، عوامل زیادی را میتوان بررسی کرد. پیش از هر چیز باید این نکته را در نظر داشت که بسیاری از بازیها بهطور رایگان بهدست مخاطب میرسد و به دلیل وجود امکان پرداخت درونبرنامهای، این دسته از بازیها در آمار فروش نادیده گرفته میشوند. این موضوع باعث میشود، رقم درآمد حوزه بازی کمتر از آنچه باید باشد، ارزیابی شود.
اما در بحث بازیهای قابل فروش آنچه بازیهای بومی را در اولویتهای بعد از بازیهای خارجی قرار میدهد، پیش از هر چیز نشناختن سلیقه مصرفکننده است. ایران باوجود آنکه هنوز هم بزرگترین مصرفکننده حوزه بازی بهشمار میآید، در بخش شناسایی سلیقه مخاطبان بومی خود از رقبای خارجی عقب مانده است.
سلیقه مصرفکنندگان مهمترین عاملی است که سازندگان را به ساخت محصولات خاصی ترغیب میکند اما همین مسئله بهطورمعمول باعث میشود تا شاهد اشباع شدن بعضی سبکها باشیم. درست در همین نقطه است که بازیساز بومی بهجای استفاده از خلاقیت و شناخت مشتری به سراغ کپیبرداری از پرفروشهای خارجی میرود و درنتیجه درگیر چالشی به نام افت کیفیت میشود. مخاطب بومی نیز به دنبال کیفیت بیشتر، نسخه اصلی را پیدا میکند و بر همین اساس هم زمینه برای سرد شدن بازار تولیداتی که در رده تولیدات بومی جای دارند، فراهم میشود. البته بنیاد ملی بازیهای رایانهای به عنوان متولی دولتی حوزه بازی در تلاش است تا راهی برای شناساندن نیاز مخاطب به بازیسازان پیدا کند و در این مسیر گامهای نخست را با موفقیت برداشته است.
در کنار دغدغه کپیبرداری از نمونه اصلی و نشناختن مخاطب و نیازهایش، موارد دیگری هم وجود دارد که نادیده گرفتن آن باعث میشود ایران بهجای تبدیلشدن به تولیدکننده قوی در حوزه بازی در مقام یک مصرفکننده بزرگ باقی بماند.
سیاستها را تغییر دهیم
مظفر نوروزی، کارشناس حوزه بازی در گفتوگو با «گسترشتجارت» ضمن بررسی وضعیت بازیهای رایانهای تولیدشده در ایران میگوید: باوجود آنکه در سالهای گذشته، اقداماتی در جهت افزایش تولید بازیهای رایانهای بومی انجام شده، اما هنوز وضعیت آنچنان که باید و شاید مطلوب نیست. ایران هنوز در حوزه بازی یک مصرفکننده بهشمار میآید و همین موضوع بر بازار فروش داخلی و خارجی نیز تاثیر گذاشته است.
وی در ادامه سخنان خود به وضعیت بازیسازان ایرانی در بازارهای صادراتی اشاره میکند و میافزاید: شاید ازنظر کیفیت ساخت و گرافیک مشکل چندانی نداشته باشیم، اما میبینیم که محتوای بازیهای بومی بیشتر برای مخاطب داخلی طراحیشده و برای مخاطب جهانی جذابیت چندانی ندارد. این کارشناس حوزه بازی در پایان سخنان خود از لزوم همکاری در تسخیر بازار سخن میگوید: نگاهی به تجربههای جهانی نشان میدهد که بهجای کپیبرداری از نسخههای اصلی، بهترین راه استفاده از خلاقیت و همکاری در تسخیر بازار است. به نظر میرسد اگر در حوزه بازی همین رویکرد و سیاست را ادامه دهیم، هیچگاه نمیتوانیم سهمی از بازار خارجی یا حتی داخلی را از آن خود کنیم.
در این میان علاوه بر اینکه مسئولان دولتی بهجای اینکه در نقش ناظر وارد عرصه عمل شوند، باید در نقش حامی ظاهر شوند، بخش خصوصی نیز باید فعالیت بیشتری از خود نشان دهد.
مخاطب را بشناسیم
مهدی نیازی، کارشناس حوزه بازی و تولیدکننده بازیهای موبایلی در بررسی وضعیت بازار بازی به این نکته میپردازد که برای مشاهده رشد در این حوزه باید نگاه خود را از بازار داخلی فراتر ببریم و به فکر تسخیر بازارهای جهانی باشیم. وی در گفتوگو با «گسترشتجارت» ضمن تاکید بر این دیدگاه، معتقد است: تا زمانی که اعتقادی به عرضه جهانی بازیها وجود نداشته باشد و بازیسازان خود را محدود به بازار داخلی کنند، شاهد رشد مناسبی در محتوای بازیها نخواهیم بود.
وی در ادامه سخنان خود، حضور در بازارهای جهانی را مساوی با کسب درآمد بیشتر برای بازیسازان داخلی میداند و میافزاید: یکی از راههای بهبود وضعیت بازیها، سعی بر ارتباط محتوا و نوآوری در موضوع آنها در جهت عرضه جهانی است، چراکه رقابت با طیف وسیعتری از بازیسازان باعث ایجاد انگیزه گروهی و تقویت روحیه بازیسازان میشود؛ این امر هم زمینه را برای بهبود کیفیت تولیدات بعدی فراهم میکند و هم باعث افزایش درآمد آنها میشود. وی در پایان سخنان خود با یک جمعبندی بهمرور وضعیت بازی در ایران پرداخته و میگوید: بهطورکلی میتوان گفت که بازیهای داخلی در چند سال گذشته با رشد خوبی مواجه شدهاند و به نظر میرسد این روند رو به بهبود باشد، با اینحال هنوز هم فاصله زیادی تا برآورده کردن نیازهای مخاطب فهیم و دقیق ایرانی وجود دارد. به همین دلیل هم اگر به دنبال کسب سهم بیشتری از بازار بازی و کسب درآمد بیشتر هستیم، پیش از هر چیز باید نیازها و علایق مخاطب بومی را بهدقت شناسایی و برطرف کنیم.
