حسن شکوهی / رئیس اتحادیه واردکنندگان مکملهای غذایی
در سالهای گذشته واردات کالاهای مختلف نظیر برخی انواع شیرخشک، غذای ویژه و برخی داروها در قالب مکملهای غذایی و دارویی انجام میشد، اما به دنبال الکترونیکی شدن روند ثبت سفارشها تنها کدهایی که مربوط به این بخش بود، در آمارها لحاظ شد. بر همین اساس بخشی از این کاهش وزنی به حذف اقلام غیرمکمل مربوط میشود، از سوی دیگر با لغو مجوزهای قبلی و نیاز به ثبت جدید محصولات و سهمیهبندی و تعیین سقف واردات، حجم واردات مکملها نسبت به سالهای گذشته کاهش چشمگیری داشته است. در سالهای گذشته اقدامات موثر و مفیدی در جهت ساماندهی ثبت و واردات مکملهای غذایی در وزارت بهداشت انجام شده و هم اکنون سامانه الکترونیکی ثبت مکملها هم راهاندازی شده و تاکنون حدود ۱۴۰۰ محصول به عنوان مکمل غذایی ثبت شدهاند و واردات آنها با نظم و کنترل و سهمیه محدودی انجام میشود. در این میان برخی از اقلام کالاها واردات چندانی نداشته و تنها به ثبت رسیدهاند، اما برخی دیگر از کالاها با توجه به نیاز کشور حجم واردات بیشتری را به خود اختصاص میدهند. هم اکنون ۴۰۰ هزار یورو کالا از اروپا و استرالیا وارد کردهایم و به میزان نصف این مقدار نیز از کانادا و امریکا واردات داشتهایم که چنین رقمی اگرچه برای برخی محصولات کفایت نمیکند اما در برخی بخشها مانند ترکیبات ویتامینی، ترکیبات مفصلی یا مواردی مانند آهن و زینک نیاز بیشتری به واردات وجود داشته و رقمهای فعلی پاسخگو نیست. البته این انتقال سهمیه بهطور موردی در کمیته قانونی مربوط، بررسی و در صورت نیاز بازار مصوب میشود و سهمیه مربوط در اختیار واردکنندگان قرار میگیرد. بهطومعمول هنگام ورود این کالاها رقمی معادل ۲۰ درصد تعرفه گمرکی پرداخت میشود و پس از آن ۹ درصد مالیات ارزشافزوده به آنها تعلق میگیرد که اگر به این موارد هزینههایی مانند مارژین (حاشیه سود) واردکننده، شرکتهای توزیعی و داروخانه را نیز اضافه کنیم، درنهایت نرخ مصرفکننده به حدود ۲ تا ۲/۲ برابر نرخ ارائهشده کالا به گمرک میرسد. نرخگذاری توسط اتحادیه و براساس شیوهنامه وزارت بهداشت انجام میشود. متاسفانه وضعیت این بخش کنترل نشده و در بیشتر موارد کالاهای مورد استفاده در باشگاهها قاچاق میشود، در حالی که لازم است وزارت بهداشت برای حل این مشکلات تسهیلاتی قائل شود. بر همین اساس اگرچه برخی از محصولات این بخش از سوی نامهای تجاری مطرح دنیا تامین میشود، اما در مرحله توزیع مشکلاتی وجود داشته و داروخانهها با توجه به رویکرد سنتی عادت به نگهداری داروهایی با حجم کم و با نرخ بالا کردهاند و بر همین اساس برای توزیع مکملهای ورزشی که در بیشتر موارد نیاز به فضای زیاد دارند، مشکل دارند. بر همین اساس توزیع این کالاها در مراکزی انجام میشود که ممکن است صلاحیت لازم برای انجام این کار را نداشته باشند، در حالی که میتوان با ایجاد مراکزی مانند فروشگاههای سلامت، این مشکل را حل کرد. ما سالها است پیشنهاد و آییننامه اجرایی فروشگاههای سلامت را به وزارت بهداشت دادهایم، اما تاکنون با آن موافقت نشده است. قاچاق محصولات در تمام دنیا انجام میشود و در ایران هم با این پدیده روبهروهستیم، اما تا زمانی که تعرفههای گمرکی ما ۲۰ درصد بوده و ۹ درصد ارزشافزوده از واردکننده دریافت شود، بازار قاچاق کالا جذاب خواهد بود بهویژه در شرایطی که واردات قانونی دارای موانع و مشکلات عدیدهای هم باشد. اینکه درحالحاضر چه میزان واردات قاچاق در بخش مکملهای ورزشی وجود دارد، مستند نیست، اما با توجه به فعالیت ۱۰۰ هزار باشگاه ورزشی در کشور اگر هر یک از آنها تنها ۲۰ عضو هم داشته باشند، میزان نیاز به مکملهای ورزشی رقمی بسیار بالا خواهد بود که بهطورقطع واردات قانونی ما پاسخگوی ۲ میلیون ورزشکار نبوده و بخش عمدهای از این محصولات قاچاق میشود. لازم است مردم به این نکته توجه کنند که پیش از استفاده از انواع مکملها اطلاعات لازم درباره آنها را بهدست آورده و به تبلیغات ماهوارهای که تنها به کسب درآمد توجه دارند، دقت نکنند و از مصرف این مکملها نیز پرهیز کنند.
