|

سرنوشت مبهم نفت در اقتصاد جهان

فهرست محتوا

براساس داده‌های تازه «سازمان بین‌المللی انرژی» (IEA) درحال‌حاضر بزرگترین تقاضا‌کننده نفت بخش حمل‌ونقل است.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: در سال ۲۰۱۵میلادی (۱۳۹۴-۱۳۹۳) بخش حمل‌ونقل نزدیک به ۵۶درصد کل تقاضای نفت را داشت که این معادل روزانه نزدیک به ۵۲میلیون بشکه نفت است. دومین بخش پرتقاضای نفت، بخش صنعت است که صنایعی چون آهن، فولاد، سیمان، ساخت‌و‌ساز و معدن برای تولید نیاز به نفت دارند و در مجموع ۱۵‌درصد تقاضای جهانی نفت یا ۱۴‌میلیون بشکه در روز از طرف این بخش‌ها است. پتروشیمی سومین بخش پرتقاضا برای نفت است. محصولات پتروشیمی ۱۲‌درصد تقاضای جهانی نفت را دارند و تولید برق با ۶‌درصد یا ۶‌میلیون بشکه در روز رده‌بعدی را دراختیار دارد. ۱۱‌درصد تقاضای باقیمانده جهانی که به عبارتی ۱۰‌میلیون بشکه در روز می‌شود بین صنایع مختلفی مانند کشاورزی، قیر‌طبیعی و روان‌کننده‌ها تقسیم می‌شود. روند آینده در بخش حمل‌و‌نقل در بخش حمل‌ونقل به ‌عنوان بزرگترین مصرف‌کننده نفت وسایل نقلیه مسافری ۲۵میلیون بشکه در روز، وسایل نقلیه سنگین ۱۷میلیون بشکه در روز، هواپیماها ۶میلیون بشکه در روز و وسایل نقلیه دریایی ۵ میلیون بشکه در روز مصرف می‌کنند. در جهان امروز تعداد وسایل نقلیه سبک به‌ویژه در کشورهایی چون چین و هند درحال افزایش است اما در اینکه آیا تقاضای نفت نیز افزایش پیدا می‌کند یا خیر بحث‌هایی وجود دارد. در سال‌های گذشته زیرفشار ناشی از تدوین قوانین محدودکننده انتشار گازهای گلخانه‌ای میزان مصرف سوخت خودروها کاهش چشمگیری داشته است. برای نمونه مصرف سوخت بین سال‌های ۲۰۰۸میلادی (۱۳۸۷-۱۳۸۶) و ۲۰۱۷میلادی (۱۳۹۶-۱۳۹۵) به میزان ۲۵درصد کمتر شده است؛ بهبودی که با وجود کشش بازار به سمت خودروهای شاسی‌بلند به وجود آمده است. از آن جالب‌تر اما گرایش به سمت خودروهای برقی و افزایش سهم این نوع خودرو در بازار جهانی خودروهای مسافری است. این خودروها فضای راحت‌تری دارند، شتاب بیشتری می‌گیرند، با سرعت بالاتری می‌روند، اطمینان بیشتری به راننده می‌دهند و محیط‌زیست را هم کمتر آلوده می‌کنند. خودروهای سنگین که به ۳بخش خودروهای سنگین مناسب مسافت‌های کوتاه، خودروهای سنگین مناسب مسافت‌های طولانی و اتوبوس‌ها تقسیم می‌شوند، یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش تقاضای نفت در سال‌های گذشته بوده‌اند. این‌دسته از سال ۲۰۰۰میلادی (۱۳۷۹-۱۳۷۸) تاکنون نزدیک به ۶میلیون بشکه در روز به رشد جهانی تقاضا برای نفت افزوده‌اند. جایگزینی‌های برقی‌ به جای بنزینی‌به‌ویژه در میان اتوبوس‌ها همچنان با شک و تردید همراه است اما آنچه قطعیت دارد اینکه روند آینده به سمت خودروهای سنگین برقی است. روند آینده در بخش حمل‌و‌نقل هوایی بخش هواپیمایی یکی از عاملان اصلی افزایش تقاصای نفت در آینده است. انتظار این است که در ۲دهه آینده تقاضا برای نفت در این بخش ۲برابر شود. پیش‌بینی می‌شود رشد مصرف نفت در این بخش با میانگین ثابت سالانه ۲.۵درصد است. پیش‌بینی می‌شود که اروپا کمترین درخواست برای نفت در بخش هوایی را داشته باشد. منطقه آسیا اقیانوس آرام اما قرار است بیشترین پروازها را اضافه کند. انتظار این است که چین به‌ تنهایی ۸۱۷میلیون مسافر در سال را تا سال ۲۰۳۵میلادی (۱۴۱۴-۱۴۱۳) به مسافران فعلی خود اضافه کند. هند نیز برنامه‌هایی برای اضافه کردن ۳۲۲میلیون مسافر دارد. اندونزی و ویتنام نیز به ترتیب در همین دوره زمانی ۱۳۵ و ۱۱۲میلیون مسافر را اضافه خواهند کرد. از سوی دیگر پیش‌‌بینی می‌شود که در امریکا تا ۱۸سال دیگر ۴۸۴میلیون مسافر به مسافران کنونی افزوده شود. برقی کردن وسایل حمل‌ونقل هوایی دست‌کم تا ۲۰سال دیگر اتفاق نخواهد افتاد که این یعنی رشد تقاضای نفت در بخش هوایی یکی از عوامل اصلی رشد کلی تقاضا خواهد بود. روند آینده در بخش حمل‌و‌نقل دریایی تقاضای نفت در بخش حمل‌ونقل دریایی در ۷۵سال گذشته به شدت از روند جهان‌سازی سود برده است. از دهه ۵۰میلادی (دهه ۳۰) نرخ رشد تجارت جهانی به‌طور تقریبی ۲برابر بیشتر از فعالیت‌های اقتصادی به‌طور کلی بوده است. از سال ۲۰۰۰میلادی (۱۳۷۹-۱۳۷۸) تا ۲۰۰۸میلادی (۱۳۸۷-۱۳۸۶) تجارت جهانی به میزان ۵.۴ درصد افزایش یافت، درحالی ‌که فعالیت اقتصادی تنها ۳درصد بیشتر شد. درنتیجه همین جهانی‌سازی بود که حمل‌ونقل دریایی رشد چشمگیری را تجربه کرد. از سال ۲۰۱۵میلادی (۱۳۹۴-۱۳۹۳) اما صندوق بین‌المللی پول هشدار داده و می‌دهد که چشم‌انداز رشد جهانی در بهترین حالت «متوسط» است که این به‌طور جدی پیشرفت تجارت دریایی را تهدید می‌کند. از آن بدتر، روند پوپولیستی است که جهانی‌سازی را تهدید می‌کند و وقتی جهانی‌سازی تهدید شود و روند به سمت سیاست‌های اقتصادی منطقه‌سازی و محلی‌سازی پیش رود حمل‌ونقل دریایی هم ضربه خواهد خورد. روند آینده در صنایع پتروشیمی در نیم قرن گذشته مصرف پلاستیک ۲۲برابر شده که این با رشد اقتصادی ارتباط تنگاتنگی دارد. اگر این روند ادامه پیدا کند مصرف پلاستیک در ۲۰سال آینده باز هم ۲برابر می‌شود که این یعنی تقاضا برای گاز طبیعی و محصولات تصفیه شده نفت بیشتر می‌شود. زباله شدن پلاستیک‌ها اکنون معضل بزرگی است و تنها ۹درصد آنها بازیافت می‌شوند. این روند اما برای محیط‌زیست خطرناک است و به همین دلیل مصرف‌کنندگان به ‌دنبال راه‌های جایگزین و راه‌حل‌های پایدار هستند. روند آینده در سایر صنایع پیمان آب و هوایی پاریس چالش بزرگی را برای صنایعی مثل فولاد، آلومینیوم، سیمان و کاغذ ایجاد می‌کند. به‌منظور دستیابی به اهداف تعریف‌شده در توافقنامه پاریس، این صنایع باید از بکارگیری سوخت‌های دارای کربن بالاتر مانند زغال‌سنگ و نفت فاصله گرفته و به سمت گاز طبیعی بروند. در عین حال اما اجرای فناوری‌های جدید که به‌طور قابل‌توجهی بر بهبود بهره‌وری انرژی تاثیر گذاشته و رسیدن به رویای «کربن صفر» را در دسترس می‌کنند، همچنان جایگزین‌های قابل ‌اطمینانی نیستند. با این وجود، گذشتن از پیشرفت‌های کنونی آسان نیست و این پیشرفت‌ها را می‌توان شاهکار دانست. زیرا در بسیاری از این موارد این تغییرات تاثیر قابل‌توجهی روی محیط‌زیست می‌گذارند و تازه بازگشت سرمایه هم دارند. اما باز هم به دلایل عملی، انتظار می‌رود تقاضای نفت از صنایع مانند فولاد، آلومینیوم، سیمان و کاغذ، همچنان در رشد اقتصادی به‌طور کلی ادامه یابد. منبع: oilprice

سرنوشت مبهم نفت در اقتصاد جهان
کد خبر: ۱۶۵۵۶
۲۴ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۴:۲۹
ارسال نظر
captcha

آخرین اخبار