تنها یک هفته بعد از انتشار خبر بازگشت احتمالی گوگلپلی به ایران و در دسترس قرار گرفتن آن برای کاربران بومی، چند اپلیکیشن ایرانی از این فروشگاه مجازی اپلیکیشن حذف شدند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت:داستان حذف اپلیکیشنهای بومی چند هفته پیش از اپل شروع شد و حالا با حذف ۳ اپلیکیشن پرمخاطب ایرانی یعنی اسنپ، تپسی و اسنپفود از فروشگاه مجازی «گوگلپلی» به نظر میرسد این داستان همچنان ادامه دارد. گوگل دلیل حذف اپلیکیشنهای ایرانی از فروشگاه خود را تحریمهای امریکا اعلام کرده است و مانند اپل میگوید تا زمانی که تحریمهای امریکا علیه ایران بهطور کامل رفع نشود، خبری از بازگشت اپلیکیشنهای ایرانی به این فروشگاه نخواهد بود. چند هفته پس از آنکه اپل با بهانه تحریمهای امریکا علیه ایران، درهای اپاستور را به روی اپلیکیشنهای ایرانی بست، گوگل نیز به عنوان مالک بزرگترین فروشگاه اپلیکیشن اندرویدی «گوگلپلی» در اقدامی مشابه اقدام به حذف اپلیکیشنهای بومی کرد. روند حذف اپلیکیشنهای بومی از «گوگلپلی» با ۳ اپلیکیشن پرطرفدار اسنپ، تپسی و اسنپفود آغاز شده و آنطور که از شواهد امر پیداست به زودی دامنگیر سایر اپلیکیشنهای بومی موجود در این فروشگاه مجازی خواهد شد. پیش از این محمدجواد آذریجهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نسبت به اقدام اپل واکنش نشان داده و با اشاره به این نکته که موضوع حذف اپلیکیشنها از سوی اپل یک سوءتفاهم است، اظهار کرد: امیدواریم این مسئله در حد سوءتفاهم باشد، زیرا اگر سوءنیتی وجود داشته باشد ما نیز مدل رفتاری خود را متناسب با این مسئله برنامهریزی میکنیم. البته شرایط نشان میدهد که اپل به مشتریان خود احترام میگذارد. هرچند این شرکت در ایران نمایندگی رسمی ندارد، اما ۱۱ درصد گوشیهای هوشمند ایران اپل هستند که به سرویسهای ایرانی نیاز دارند و این موضوع با سیاست مشتریمداری شرکتهای بزرگ سازگار نیست. براساس قانون و مقرراتی که وجود دارد در حال پیگیری این موضوع هستیم. ما از این شرکتها حمایت میکنیم، زیرا برای ما حمایت از کسب وکارهای نوپا اهمیت زیادی دارد. همچنین با دکتر ظریف صحبت کرده و ایشان به صورت جدی پیگیر هستند. اگر لازم باشد وکیلی برای پیگیری این موضوع بگیریم اقدام میکنیم. اما هنوز موضوع سوءتفاهم یا سوءنیت اپل در برخورد با اپلیکیشنهای ایرانی حل نشده بود که گوگل نیز با دلیلی مشابه اپل دست به اقدامی مشابه زد. گوگل تا پیش از این از طریق فروشگاه گوگلپلی، میزبانی نرمافزارهای ایرانی را انجام میداد و به نظر میرسد این مسئله موجب شده بود که گوگل ناقض تحریمهای دولت امریکا علیه ایران باشد و به همین دلیل هم گوگل در سیاستهای خود برای میزبانی اپلیکیشنهای ایرانی تجدید نظر کرده است. به ویژه آنکه این شرکت به تازگی دسترسی سایتهای ایرانی به سرویس دیگر خود به نام «گوگل آنالیتیکس» را هم بسته بود. اما این موضوع یعنی حذف اپلیکیشنهای بومی از گوگلپلی چه آسیبهایی را به توسعهدهندگان ایرانی وارد میکند؟ برخی از کارشناسان این موضوع را یک فرصت و برخی دیگر آن را یک تهدید برای صنعت اپلیکیشنسازی موبایلی میدانند. تحریمها به نفع کسب و کارهای بومی نیست رضا معلمی، کارشناس فناوری و طراح نرمافزار ماجرای تحریم اپلیکیشنهای ایرانی و حذف آنان از گوگلپلی را به تحریمهای بینالمللی علیه ایران مرتبط میداند. وی در گفتوگو با «گسترش تجارت» اظهار میکند: بحث تحریمهای اپل و گوگل در رابطه با ایران سالهاست که وجود دارد و پدیده تازهای نیست. به عنوان نمونه یک توسعهدهنده ایرانی به راحتی نمیتواند در هیچ کدام از اپاستورهای خارجی برای فروش و حتی ارائه رایگان اپلیکیشن خود به راحتی حساب کاربری بسازد. به همین دلیل هم تاکنون روند اینگونه بوده که توسعهدهندگان با دور زدن تحریمها و به روشهای گوناگون اپلیکیشن خود را روی این فروشگاههای اپلیکیشن مجازی ارائه میکردند. وی در ادامه سخنان خود به دلیل حذف اپلیکیشنهای بومی از اپاستور و گوگلپلی میپردازد و میگوید: باید این موضوع را در نظر داشت که قوانین سرسختانه امریکا در زمینه همکاری نکردن با کشورهای مورد تحریمش مدتهاست که توسط این فروشگاههای مجازی اپلیکیشن به اجرا درآمده است. با این حال به نظر میرسد با پیشرفت اکوسیستم استارتآپهای ایران و مطرح شدن آنها در سطح جهانی گوگل و اپل هم در رابطه با کسب و کارهای ایرانی که روی این استورها، اپلیکیشن ارائه کردهاند حساستر شده و اقدام به حذف آنها کردهاند.معلمی در تحلیل پیامدها و بازخوردهای این اتفاق نیز معتقد است: به طور قطع اینگونه تحریمها به نفع کسب و کارهای بومی نیست. در رابطه با اپلیکیشن اندروید میتوان ارائه اپلیکیشن روی کافه بازار یا دیگر استورهای داخلی را جایگزین مناسبی دانست، با این حال به طور مسلم این تحریمها برای اپلیکیشن iOS مشکلساز خواهد شد. در این زمینه نیز با توجه به اینکه لغو تحریمهای صنعت فناوری اطلاعات تاکنون خیلی کند بوده یا اصلا اتفاق نیفتاده، ارائه نسخه وب اپلیکیشنها برای کاربران iOS شاید راهحل موقتی رفع این مشکل باشد. فرصتی برای اپاستورهای بومی میلاد قاسمزاده، از دیگر کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات نیز در گفتوگو با «گسترش تجارت» به تجزیه و تحلیل ماجرای حذف اپلیکیشن بومی از اپاستور و گوگلپلی میپردازد. وی در این زمینه معتقد است: براساس تحریمهایی که امریکا علیه ایران وضع کرده، نرمافزارهای اندرویدی بومی نیز به سرنوشت نسخههای iOS داخلی دچار شدند. درحالحاضر در بخش نرمافزارهای اندرویدی موبایل شاهد آن هستیم که روند حذف با دو اپلیکیشن پربازدید آغاز شده و به نظر میرسد مانند اتفاقی که در اپاستور افتاد، به مرور سایر اپلیکیشنهای بومی نیز از این فروشگاه مجازی حذف شوند. وی در ادامه سخنان خود به وضعیت بازار اپلیکیشنهای بومی و سرنوشتی که با بسته شدن درهای اپاستور و گوگلپلی در انتظار آنان است، میپردازد و میگوید: به نظر نمیرسد این برخورد به شکست اپلیکیشنهای بومی در بازار منجر شود، چراکه دسترسی به این اپلیکیشنها به اپاستور و گوگلپلی محدود نیست و کاربر میتواند به راحتی با استفاده از فروشگاههای مجازی اپلیکیشنهای بومی به آنان دسترسی یابد. به همین دلیل هم این اتفاق تاثیر منفی بر بازار و میزان عملکرد توسعهدهندگان بومی نخواهد داشت، بلکه زمینه را برای رشد اپاستورهای ایرانی فراهم خواهد کرد. چراکه تجربه نشان داده که هربار با حذف و تحریم ایران در یک زمینه خاص، نسخههای بومی فرصت خودنمایی و رشد بیشتر یافتند. قاسمزاده همچنین با دیدگاهی مثبت نسبت به آینده میافزاید: تحریم اپلیکیشنها نشان میدهد جایگاه صنعت فناوری اطلاعات ایران در سطح بینالملل، جایگاه ثابتی نیست. با این حال به عقیده من این روند اصلاح خواهد شد. این نکته را هم باید در نظر داشت که اپلیکیشنهای بومی به صورت رایگان روی اپاستور یا گوگل پلی بارگذاری میشوند. به نظر میرسد اگر درگاههای پرداخت بینالمللی ایران باز بود و اپلیکیشنها با صرف هزینه بارگذاری میشدند، گوگل و اپل در برخوردهای خود بازنگری میکردند و به دلیل آنکه پای منافع مالی به میان میآمد، شاید هرگز چنین اتفاقی رخ نمیداد. سخن پایانی خواه یا ناخواه آتش اقداماتی به بهانه تحریمها دامنگیر صنعت نرمافزارهای موبایلی شده و دسترسی توسعهدهندگان بومی به فروشگاههای بینالمللی اندرویدی یا iOS ازمیانرفته است. این موضوع وقتی نگرانکننده میشود که میبینیم ایران در تولید بدافزارهای موبایلی رتبه دوم را به خود اختصاص داده و قطع دسترسی از گوگلپلی زمینه را برای دانلود اپلیکیشن از منابع نامعتبر فراهم میکند. البته ضرر دسترسی به گوگل پلی با وجود فروشگاههای اپلیکیشن اندرویدی بومی مانند کافه بازار و سیبچه تا میزان زیادی قابل جبران است. اما در بخش اپلیکیشن iOS هنوز چارهای اندیشیده نشده چراکه به دلیل انحصار بارگذاری اپلیکیشن قابلاستفاده در گوشیهای آیفون، تنها فروشگاه قابلدسترس برای کاربران این دسته از گوشیهای تلفن همراه، اپاستور است.
