اوایل مرداد خبری مبنی بر ایجاد تشکلی خصوصی با عنوان «انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر ایران» منتشر شد که کرسیداران آن هم، هدف کلی را ساماندهی امور صادرات عنوان کردند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: هرچند در بخش صادرات، تشکلی با عنوان کنفدراسیون صادرات ایران را هم داریم، اما باید دید آیا این دو تشکل که هردو خصوصی و وابسته به اتاق بازرگانی ایران هستند، چه اقدامات موثری در تجارت خارجی کشور انجام خواهند داد؛ به هر حال یکی از نقدهای بخش خصوصی این است که ایران دارای نهادها و تشکلها و ستادهای متفاوتی است که باید خروجی خوبی از آنها گرفته شود، نه اینکه بر تعدادشان افزوده شود. براساس این گزارش، ابراهیم جمیلی به عنوان ریاست هیاتمدیره، علی شریعتیمقدم نایب رئیس اول، محمدرضا فرشچیان نایب رئیس دوم، سیدمصطفی موسوی خزانهدار و فراز جبلی دبیرکل این انجمن انتخاب شدند تا با صادرکنندگان نمونه و برتر کشور با نگاه کارشناسی برای صادرات نسخه رونق و بهبود بپیچند. دیروز نخستین نشست خبری این انجمن برگزار شد که طی آن اعضا، تاکید بسیاری بر همکاری با رسانهها داشتند تا با تحلیل و جستوجوی چرایی در امر صادرات، با همفکری بیشتر مشکلات را اصلاح یا رفع کنند. ابراهیم جمیلی با بیان اینکه اولویت دیپلماسی اقتصادی باید بر مبنای صادرات قرار گیرد، گفت: دیپلماسی سیاسی برای توسعه صادرات میتواند به کمک دیپلماسی اقتصادی هم بیاید. ابراهیم جمیلی، رئیس انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر ایران با اشاره به نقش مهم صادرکنندگان در کشورهای مختلف، اظهار کرد: صادرکنندگان در ایران به جز روز ملی صادرات، در روزهای دیگر فراموش میشوند. وی ادامه داد: باید دیدگاههای فرهنگی جامعه به سویی هدایت شود که صادرات از جایگاه اجتماعی مناسبی در کشور برخوردار شود، ضمن اینکه باوجود اقدامات انجام شده در دهه گذشته، نقش بخش خصوصی در صادرات کمرنگ است. به گفته جمیلی، اگر بخواهیم صادرات را جدی بگیریم، باید اولویت دیپلماسی اقتصادی را بر مبنای صادرات قرار دهیم و در شرایطی که دولت یازدهم در دیپلماسی سیاسی جزو دولتهای موفق به شمار میآید، این دیپلماسی سیاسی میتواند به کمک دیپلماسی اقتصادی بیاید. رئیس انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر با تاکید بر اینکه برای توسعه صادرات باید اجزای مختلف دولت از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت جهاد کشاورزی، بانکها و وزارت خارجه با یکدیگر همکاری داشته باشند، تاکید کرد: به عنوان نمونه بانکها میتوانند با کاهش نرخ سود تسهیلات در تامین مالی صادرکنندگان همکاری داشته باشند. وی ادامه داد: بهعنوان یک صادرکننده تاکید دارم که محصولات صادراتی ما بیکیفیت نیستند، اما باید تلاش کرد برای تصاحب بازارها همکاری بیشتری بین صادرکنندگان ایجاد شود. همچنین تدوین هر گونه استراتژی در بخش صنعت و کشاورزی باید با نگاه توسعه صادرات شکل گیرد و البته صادرکنندگان با هم رقابت منفی نداشته باشند به این معنا که در قالب کنسرسیوم و هلدینگ وارد بازارهای هدف شوند. جمیلی با اشاره به آمار گمرک در ۴ ماه نخست امسال گفت: حدود ۱۳/۷ میلیارد دلار صادرات داشتیم که ۱۲ میلیارد دلار آن مربوط به ۱۵ کشور است؛ بنابراین جغرافیای صادرات باید گستردهتر شود و تلاش کنیم بازارهای صادراتی هدف جدیدی داشته باشیم.وی از ایجاد نمایشگاههای مجازی برای صادرکنندگان نمونه و ملی خبر داد و افزود: درحالحاضر برگزاری نمایشگاههای فیزیکی کارآیی خود را از دست دادهاند. رئیس انجمن صادرکنندگان نمونه تصریح کرد: شناسایی مشکلات صادرکنندگان و ارجاع آنها به مسئولان از اولویتهای این انجمن است ضمن اینکه یکی از اهداف ما این است بتوانیم جهشی در صادرات ایجاد کنیم، ضمن اینکه امیدواریم شرکتهای کوچک و متوسط صادرکننده به شرکتهای بزرگ تبدیل شوند. مانع جدی توسعه صادرات محمدرضا فرشچیان، نایب رئیس انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر ایران نیز در این نشست با اشاره به سهم صادرات ایران در مقایسه با کشورهای اطراف گفت: مشکلات در بخش صادرات موجب شده صادرات ما در مقایسه با کشورهای همسایه که رقم صادراتی آنها بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار در سال است، ناچیز باشد. وی افزود: یکی از موانع و مشکلات پیش پای توسعه صادرات نرخ ارز است که متاسفانه هنوز پس از چند سال نرخ واقعی آن مشخص نیست و این امر منجر بروز مشکلات بسیاری برای صادرکنندگان و تولیدکنندگان شده است. به گفته فرشچیان، تولید و صادرات دو بال اقتصاد هستند، اما متاسفانه هنوز در سیاستگذاریهای اقتصادی ما با مشکل روبهرو هستیم و بهعنوان مثال روز گذشته با کاهش نرخ ارز شاهد افزایش نرخ دلار هم بودیم. تا زمانی که شرایط اقتصادی و سیاسی فراهم نباشد، توسعه صادرات امکانپذیر نیست که در این زمینه دولت باید سیاستهای جدیدی را اتخاذ کند. نایب رئیس انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر ایران همچنین درباره بازار روسیه و قطر گفت: روسیه واردات خشکبار، میوه و سبزیجات را برای برخی کشورها ممنوع اعلام کرده بود که به آن ترکیه هم اضافه شد. این در شرایطی است که به دلیل تحریمها نه ایرانیها میتوانستند نقل و انتقال پول انجام دهند و نه طرف روس این توانایی را داشت، بنابراین صحبت از ارسال یک کامیون سیب به بازار روسیه نبود، بلکه مشکلات عمیقتر از آن است که بتوان در بازار این کشور حضور یافت. وی از مذاکره با بانک مرکزی برای برقراری معاملات میان ایران و روسیه به روبل و ریال خبر داد و تصریح کرد: پیش از انقلاب بانک ایران و روس برای تبادلات تجاری دو کشور فعالیت میکرد که اکنون بانک مرکزی میتواند همان مکانیزم را احیا کند و نیاز به ضابطهگذاری جدیدی هم نیست، اما این امر میتواند زمینه ساز توسعه صادرات ایران به روسیه باشد. فرشچیان گفت: بازار قطر نیز مانند بازار روسیه است و هیات ایرانی نتوانست برای حضور در این کشور روادید بگیرد بنابراین زمانی که شرایط اقتصادی و سیاسی فراهم نباشد به طور قطع نباید انتظار افزایش تبادلات تجاری را داشت. البته استاندارد کالاهای ایرانی هنوز برای معامله در بازارهای جهانی کافی نیست و بنابراین نمیتوان انتظار داشت صادرات به شکل روان انجام شود. توجه ویژه به بستهبندی صادراتی سیدمصطفی موسوی، عضو هیاتمدیره انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر ایران نیز در این نشست از بیرغبتی صادرکنندگان به استفاده از کارت بازرگانی سخن گفت و افزود: برخی از بخشنامهها صادرکنندگان را با مشکل بسیاری روبهرو کرده و شرایط به گونهای شده که برخی از آنها ترجیح میدهند از کارت بازرگانی خود استفاده نکنند. وی ادامه داد: ماده ۱۶۹ معاملات فصلی مصوب سال ۱۳۸۹ یکی از این قوانین است که از سال ۹۳ اجرا شد و صادرکنندگان را با مشکلات بسیاری روبهرو کرده که در صورت بیتوجهی به این مسئله صادرات ما به ناکجاآباد خواهد رفت. خزانهدار انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر ایران تصریح کرد: باید قوانین به درستی به صادرکنندگان اطلاعرسانی شود چراکه در شرایط کنونی صادرکننده به درستی نمیداند اگر کالای خود را صادر کند در دو سال آینده با چه مشکلاتی روبهرو میشود. موسوی همچنین از وجود مافیای ترخیص کار در عراق خبر داد و گفت: همین امر هزینههای صادرکنندگان را بالا میبرد و البته باید توجه داشت اکنون عراق نیازی به ایران ندارد، بلکه ما هستیم که باید کالاهای خود را به بازار این کشور صادر کنیم. وی به مشکل بستهبندی کالاهای صادراتی اشاره و تصریح کرد: ایران در برخی کالاها جایگاه خوبی دارد؛ بنابراین باید آن را تقویت کند ضمن اینکه صادرات کالاهای فله منسوخ شده و باید بستهبندی مناسبی برای کالاهای صادراتی خود داشته باشیم. موسوی از هزینه تاسیس شرکت در عراق با ۱۵ هزار دلار خبر داد و گفت: ترکیه برای گشایش شرکت در عراق به صادرکنندگان خود ۲۲ هزار دلار یارانه میدهد در حالی که همین امر رقابت فشردهای را برای صادرکنندگان ایرانی به وجود میآورد. وی اظهار کرد: هماکنون مشکلات زیادی پیش روی صادرکنندگان و تاجران ایرانی در حوزه نقل و انتقالات ارز وجود دارد و گاهی همین امر هزینهها را بسیار بالا میبرد به نحوی که باید ابتدا حواله به دوبی، سپس به مالزی و از مالزی به سایر کشورهای هدف کار حواله انجام شود و این امر مشکلات زیادی را ایجاد میکند. فراز جبلی، دبیرکل انجمن صادرکنندگان نمونه ایران نیز درباره کاهش صادرات غیرنفتی کشور گفت: یکی از مهمترین دلایل کاهش صادرات غیرنفتی کشور در ۴ ماه نخست امسال حاشیه سود پایین کالاهای صادراتی است. وی افزود: این حاشیه سود پایین باعث میشود با کوچکترین مشکل صادرات موجود از بین برود. جبلی تصریح کرد: نوسانهای نرخ ارز، تغییرات ناگهانی قوانین و مسائلی از این دست از جمله دلایلی است که باعث از دست رفتن صادراتی میشود که حاشیه سود پایینی دارد و در نهایت منجر به کاهش صادرات کشور میشود.