آرمان خالقی / عضو هیات مدیره خانه صنعت، معدن و تجارت
در همه کشورها بخشی از نیاز مردم از بازار داخلی و بخشی دیگر نیز از بازارهای خارجی یا همان واردات تامین میشود. هر کشوری با وضع سیاستهای ویژه خود تلاش میکند سهم بازار داخلی در بخش مصرف را افزایش دهد تا مردم بیشتر ترغیب به استفاده از کالاهای داخلی شوند. این در نهایت باعث رشد اقتصادی میشود. بازار داخلی ما بهطورتقریبی بازار ثابتی است و قدرت خرید مردم افزایش چندان چشمگیری نسبت به سالهای قبل نداشته است. همچنین درآمد مردم چندان افزایش نداشته و کالاها نیز کاهش نرخ آنچنانی را نداشتهاند. تورم نیز اگرچه تکرقمی، اما بههرحال وجود دارد. بنابراین نرخ کالا برای مصرفکننده داخلی کاهش که نداشته، افزایش هم داشته است. از نظر درآمدی نیز اگر دستمزد کارگری را مبنا قرار دهیم، با توجه به اینکه افزایش دستمزد کارگری بسیار نزدیک به نرخ تورم بوده نمیتوان انتظار داشت که مصرف و هزینهکرد مردم افزایش پیدا کرده باشد چون درآمد مردم هم نسبت به گذشته چندان افزایش نیافته و قدرت خریدشان بیشتر نشده است. از این رو افزایش فروش کالا برای یک تولیدکننده در بازارهای داخلی چندان تفاوتی نکرده و بیشتر از ۵ درصد نیست. در واقع این افزایش تنها به اندازه تفاوت حداقل دستمزد کارگری و حداکثر تورم بوده است. اما سوی دیگر بهبود روابط بینالمللی و افزایش صاردات کالاهای غیرنفتی نسبت به قبل بهطور کامل در افزایش تولید یا در واقع افزایش سهم فروش کالا در بازارهای بینالمللی برای تولیدکنندهها مشهود بوده است. تولیدکنندگانی که محصولاتشان صادراتمحور بوده و بهدلیل شرایط تحریمی امکان حضور در بازارهای بینالمللی را از دست داده بودند و در داخل فعالیت میکردند، بهجای اینکه با بازارهای بینالمللی رقابت کنند به رقابتی داخلی با همتایان خود روی آوردند. بخش بیشتری از سهم تولید و مصرف داخلی که امکان صادرات داشته باعث شده که افزایش فروش بینالمللی را شاهد باشیم. در بازار داخلی باید کالا به کالا به موضوع نگاه کرد. در بحث صنایع غذایی مقدار مصرف مردم مشخص است. اما در بخشی مثل پوشاک باید دید که چقدر واردات پوشاک افزایش پیدا کرده و سهم مصرف داخلی چقدر است. از این رو بهنظر میرسد با توجه به ارقام سنگین ورود کالای قاچاق در بخش پوشاک جای زیادی وجود دارد که بتوان با تغییر ذائقه مردم به بهبود کیفیت و نرخ محصولات نساجی و پوشاک کمک کرد. در بخش لوازم خانگی نیز اوضاع بههمین ترتیب است. برای چنین بخشهایی که سهم کمی هم در مصرف ندارند، تنها فرهنگسازی چاره کار است.