حمیدرضا یعقوبی آوینی /کارشناس ارشد حوزه کسب و کار
نبود سازوکار حمایتی از تولید داخلی در گذشته و به تبع آن ناتوانی مدیران صنایع در رقابتپذیر کردن محصولات و خدمات داخلی کشور در سطح بینالمللی، باعث شد که تولیدکنندگان ایرانی نسبت به رقبای خارجی خود در بدترین شرایط رقابتی بازار در بیشتر صنایع قرار بگیرند. از این رو یکی از راههای جایگزین در مسیر توسعه صنایع داخلی، ترغیب نشانهای خارجی به سرمایهگذاری در تولید و عرضه مشترک محصولات با هدف صادراتی با تولیدکنندگان داخلی است. وقتی بازارهای مصرف داخلی ایران که از ظرفیت بالایی برخوردار است و به صورت یکطرفه همانند بازار پوشاک به کشور همسایه شمال غربی واگذار میشود، مصرفکنندگان داخلی نیز به سمت استفاده از محصولات باکیفیت وارداتی آن کشور سوق پیدا میکند و این به زنگ خطری برای اقتصاد صنعت پوشاک ایران تبدیل شده و در نتیجه این اقدام سبب نابودی صنایع و تولیدات داخل میشود. در سالهای گذشته مشاهده میشود که راهاندازی فروشگاههای مدرن زنجیرهای پوشاک در ترکیه سبب ایجاد تحرک در بازار مصرف آن کشور به ویژه در بخش گردشگری و در نتیجه رضایت گردشگران از سیستم توزیع کالا در مراکز خرید آن کشور شده است که میتواند راهبرد جدید و مفیدی برای این صنعت در ایران باشد. اما به تازگی مشاهده میشود که پای این فروشگاهها برای توزیع و فروش نشانهای خارجی وارداتی به داخل کشور باز شده که از سویی رضایتمندی مشتریان ایرانی از خرید محصولات ترک در کشور خود را دارد و از سوی دیگر میتواند لطمات سنگینی به اقتصاد و خروج ارز از کشور وارد کند. در گذشته صنعت پوشاک ایران به مراتب وضعیت بهتر و مطلوبتری نسبت به ترکیه داشته است. اما مدیران این کشور در یک جهش ساختاری و راهبردی در نوسازی نظام مدیریت کیفی و توزیع محصولات، سطح این صنعت را جهانی کردند و توانستند بازارهای مصرفی کشورهای همسایه و حتی بازار اتحادیه اروپا را از آن خود کنند و این رقابتپذیری نشان میدهد که بیش از ۱۰ درصد کل صادرات ترکیه به این صنعت اختصاص دارد. با توجه به همکاری میان نشانهای خارجی و توزیعکنندههای ترک که منجر به رشد این صنعت در ترکیه شده است، از این رو دلایل متعددی در توسعه صادرات پوشاک ترکیه وجود دارد که از جمله آنها توجه به تولید مواد اولیه و اساسی نساجی بهویژه تولید پنبه، موقعیت مناسب جغرافیایی در میان اروپا و آسیا، نیروی کار جوان و ماهر، استفاده از تجهیزات و فناوریهای جدید در تولید پوشاک و برگزاری دورههای طراحی لباس و مدلینگ در مراکز آموزشی و دانشگاههای این کشور است. از آنجایی که سند استراتژی صادرات ۲۰۲۳ میلادی (۱۴۰۲) ترکیه توسط وزارت اقتصاد این کشور در سال ۲۰۰۹ میلادی (۱۳۸۸) با هدف دستیابی به صادرات ۵۰۰ میلیارد دلاری و کسب رتبه دهمین اقتصاد جهانی و رسیدن به سهم ۱/۵ درصدی از تجارت جهانی در سال ۲۰۲۳ یعنی همزمان با صدمین سال تاسیس کشور ترکیه تدوین شده است، پس مسیر ترسیمی ترکیه برای تولید و صادرات پوشاک و منسوجات از طریق تولید محصولات باکیفیت و با ارزش افزوده بالا بهعنوان یکی از پایههای اقتصاد این کشور تا سال ۲۰۲۳میلادی هدفگذاری شده است. چراکه دستیابی به ارزش افزوده در صنعت پوشاک بدون توجه به هنر صنعت طراحی لباس ممکن نیست. در پایان باید به حال صنایع پررونق و پرمصرفی همچون پوشاک کشور در راستای کلام نافذ رهبر معظم انقلاب بر اقتصاد درونزا و برونگرا و ارتباط آن با شعار سال که همان اصل رونق تولید داخلی و افزایش اشتغال جوانان کشور در مسیر اقتصاد مقاومتی است، فکری کنیم. چراکه ایران با دارا بودن ظرفیتهای مناسب همچون توانایی تولید مواد اولیه مرغوب، نیروی کار جوان و ماهر، موقعیت مناسب جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر کریدور شمال-جنوب و شرق-غرب، میتواند به عنوان یک کشور پیشرو در صنعت پوشاک باشد و با همکاری مناسب با نشانهای خارجی مطرح در جهان برای ورود تجهیزات و فناوریهای جدید و برگزاری دورههای آکادمی طراحی لباس و مدلینگ با توجه به فرهنگ و سنن ایرانی، اقدامات و گامهای اساسی در این حوزه در جهت تولید و صادرات پوشاک با نشان ایرانی-بینالمللی برداشته شود.
