افغانستان کشوری خواهان پیشرفت اقتصادی است که متاسفانه جنگهای پیدرپی داخلی و خارجی، تنها باعث توسعه وحشت و درماندگی در مردمش شده و امروز این سرزمین در بحثهای تجارت و بازرگانی چیز زیادی ندارد تا بدان افتخار کند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، افغانستان تا همین چند سال قبل همواره یک مصرفکننده صرف بود و امکان این وجود نداشت که درباره نمایشگاههای آن از واژه صنعت استفاده کرد. اما بهتازگی شرایط تا حدودی بهبود پیدا کرده و در طول سال بهطور میانگین ۲۰ نمایشگاه تخصصی در این کشور برپا میشود.
به گفته برخی کارشناسان، این سرزمین هنوز هم بازاری یکطرفه است که فقط میتواند نقش واردکننده را داشته باشد و خودش چیزی برای صدور به کشورهای دیگر ندارد. بنابراین نمیتوان انتظار داشت در نمایشگاههای این کشور اتفاق خاصی رخ دهد. بلکه فقط جشنوارههای فروش مستقیم هستند که برای حمایت از مردم محروم این منطقه برگزار میشوند.
در این زمینه ایران ید طولایی داشته و با توجه به اینکه حدود ۱۰۰۰ کیلومتر مرز مشترک با این کشور دارد، میتواند در بیشتر گروههای کالایی به این منطقه صادرات داشته باشد. البته در برخی حوزهها این موضوع شدت بیشتری دارد. ازجمله حوزه صنعت ساختمان و خدمات فنی و مهندسی. از طرفی در حوزه صنایع مواد غذایی و صدور انواع شوینده نیز بازار خوبی در این کشور دیده میشود.
عدهای دیگر معتقد هستند که اگر چه افغانستان بازاری بکر و دست نخورده است اما با توجه به نرخ بالای دلار، همکاریهای تجاری با این کشور توجیه اقتصادی خوبی برای ایران دارد. مهمترین سودی که در این زمینه میتوان به دنبال آن بود، بحث توسعه صادرات غیرنفتی است. بعد از مشکلات بسیاری که برای مردم افغانستان در جریان جنگهای داخلی و خارجی این کشور رخ داد و همهچیز آنها به نابودی و زوال کشیده شد، این ایران بود که برای از نو ساختن اقتصاد و تجارت به آنها کمک کرد. حالا که همهچیز درحال دوباره بناشدن است و مردم این کشور میخواهند اقتصاد خودشان را رونق بخشند، این حق ایران است که نسبت به دیگر کشورها در بحث صادرات و پیداکردن بازارهای مناسب برای کشورش در اولویت باشد.
دویچه وله در اینباره نوشته است: «در چند سال گذشته رشد اقتصادی افغانستان امیدوارکننده بوده است. این رشد نسبی تحتتاثیر شرایط و متغیرهای بیرونی نظیر ثبات سیاسی، تغییرات در روابط با کشورهای همسایه و امثال آن، بهوجود آمده است. یکی از شاخصهایی که برای اندازهگیری میزان رشد اقتصادی در یک کشور مورد استفاده قرار میگیرد، تولید ناخالص داخلی است. در سالهای گذشته تولید ناخالص داخلی افغانستان بهصورت متواتر رو به افزایش بوده است. مطابق آمارهای سازمان بینالمللی پول، در سال گذشته تولید ناخالص داخلی افغانستان نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار میرسد، بیشتر از سالهای قبل. اما رشد اقتصادی ۷/۱ دهم درصدی سال گذشته، یک کاهش را با نظر به سال قبل آنکه ۸/۲ دهم درصد بود، نشان میدهد. افزایش ناامنیها، فرار سرمایه و تداوم خشکسالی از جمله دلالیلیاند که باعث کاهش رشد اقتصادی شده است. گفتیم که برگزاری نمایشگاههای عرضه مستقیم کالا یا به نوعی جشنوارههای فروش، یکی از کارآمدترین انواع نمایشگاه در افغانستان است. دلیل این امر فقر شدیدی است که مردم این کشور با آن دست به گریبان هستند و هر روز هم بیشتر میشود. با وجود رشد متداوم اقتصادی، میزان فقر هم رو به گسترش بوده است.
رشد اقتصادی بزرگترین هدف دولت افغانستان به حساب میآید که متاسفانه نتوانسته است فقر و بیکاری را کاهش دهد. در تحلیلهای اقتصادی و مطابق به شواهد تاریخی، رشد اقتصادی لزوما به معنای توسعه اقتصادی و کاهش فقر نبوده و حتی در بعضی موارد رشد اقتصادی فقر را افزایش داده است. در سال ۲۰۱۲م میزان افراد فقیر در افغانستان به ۹ میلیون نفر افزایش یافت که در مقایسه با چند سال قبل ۴ میلیون بیشتر شده بود. با توجه به این مسائل مردم به جشنوارههای فروش با قیمتهای پایین برای تامین کالا و خدمات موردنیاز خود احتیاج دارند.»
در سالهای اخیر نمایشگاههای ایرانی زیادی در افغانستان برپا شده اما خیلی از آنها مجوز سازمان توسعه تجارت را نداشتهاند. درواقع آخرین دوره قانونی این نمایشگاه (قبل از نمایشگاه بهمن ۹۳) ۳ سال قبل و در سال ۹۰ برگزار شد و نمیتوان بهطور دقیق گفت که کدام نمایشگاهها قانونی و کدامها غیرقانونی بودهاند