حدود ۲ سال پیش روسیه از سوی برخی کشورها تحریم و دایره ارتباطیاش محدود شد. در آن زمان این کشور یخی را فرصتی طلایی برای ایران دانستند که میتوانستیم بهترین بهرهها را از آن ببریم، اما بنا به دلایلی که در این گزارش جایی ندارد، فرصت نقرهای هم نصیب ایران نشد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: حالا مشابه این شرایط درباره قطر ایجاد شده و کارشناسان و مسئولان معتقدند میتوان فرصت خوبی از بازار ۴ تا۵ میلیارد دلاری قطر برای ایران رقم زد. به تازگی عربستان، مصر، بحرین و امارات متحده عربی با وارد کردن این اتهام به قطر که باعث بیثباتی منطقه میشود، روابط دیپلماتیک خود با این کشور را قطع کرده و قطر را به حمایت از گروههای تروریستی متهم کردهاند. در این شرایط ایران به دلیل نزدیکی نسبی و آشنایی با فرهنگ و بازار این کشور عربی میتواند بهترین وضعیت صادرات داشته باشد. براساس آمار، قطر درصد واردات بالایی در بخش مواد غذایی از کشورهایی مانند عربستان و امارات متحده عربی دارد و با توجه به اینکه قطر به ایران نزدیک است و کالاها از ۳ بندر مهم کشور یعنی بندرعباس، لنگه و بوشهر با زمانی کمتر از ۱۲ ساعت از راه آبی نقل و انتقال مییابند، میتوان ارتباط با این کشور را بیش از پیش ارتقا داد. ایران کشوری چهارفصل است و کشاورزی خوبی دارد که البته با ساماندهی بیشتر میتوان سود بیشتری از آن برد. برهمین اساس فرصتهایی که برای صادرات ایران ایجاد میشود بر محور مواد غذایی و محصولات کشاورزی میچرخد؛ مانند روسیه که این کشور در منطقهای سرد نیز نیاز به مواد غذایی و محصولات کشاورزی داشته و دارد. قطر هم مانند روسیه فرصت خوبی برای صادرات محصولات ایرانی است که نباید فرصتسوزی کرد و باید نهایت استفاده از این شرایط به وجود آمده را برد. تراز تجاری مثبت با قطر مدیرکل دفتر عربی و افریقا سازمان توسعه تجارت با بیان اینکه تراز تجاری ایران با قطر همیشه مثبت بوده، اظهار کرد: صادرات ایران به قطر در سال ۹۵حدود ۹۵میلیون دلار و واردات از این کشور ۱۰میلیون دلار ثبت شده است. در سال ۹۴ نیز ایران ۱۴۶میلیون دلار کالا به این کشور عربی صادر کرد و ۳۱میلیون دلار کالا خرید. فرزاد پیلتن تصریح کرد: در سال ۹۵ گروههای کالایی صادراتی به قطر شامل حیوانات زنده، محصولات آهن و فولاد، کفپوش، سیمان، پسته، سنگگچ، مواد خوراکی دامی، شیرخشک برای کودکان، زعفران و فرش بود. وی ادامه داد: برخی کالاهایی که از این کشور وارد ایران میشود نیز شامل وسائط نقلیه موتوری، ماشینآلات و دستگاههای مکانیکی و... است. ضمن اینکه بعد از برجام از نظرهایی آماری شاهد نوسانهایی بودهایم و روند ثابتی نداشته و با تلورانس منفی ۱۰، حدود ۲۰میلیون دلار بوده است. به گفته مدیرکل دفتر عربی و افریقا سازمان توسعه تجارت، آمادگی و امکان فعالشدن ظرفیتهای تجاری و اقتصادی گذشته وجود دارد و زمینههای جدید صادراتی نیز پیشروی ایران قرار دارد. پیلتن ادامه داد: قطر به محصولات دارویی، شیرآلات، مواد ساختمانی، کابل، لوله پروفیل و تابلوهای برق نیاز دارد و ایران نیز ظرفیت خوبی در این زمینهها دارد. بازاری ۴ تا ۵ میلیارد دلاری برای ایران رئیس کنفدراسیون صادرات ایران، وضعیت پیش آمده به دلیل قطع رابطه کشورهای عربی با قطر را فرصتی بینظیر برای اقتصاد ایران دانست و تاکید کرد: بازاری ۴ تا ۵ میلیارد دلاری پیش روی ایران قرار دارد. محمد لاهوتی با اشاره به تحریم قطر از سوی کشورهای عربی، این موضوع را فرصتی بینظیر برای اقتصاد ایران دانست و گفت: باید توجه داشت این شرایط دائمی نیست و ممکن است در آینده نزدیک و کوتاهمدت، اختلافات برطرف شود، بنابراین باید به سرعت از این فرصت برای اقتصاد ایران بهره گرفت. رئیس کنفدراسیون صادرات ایران افزود: جدا از اینکه این موضوع در روابط سیاسی قطر با کشورهای منطقه چه تاثیری خواهد داشت؛ باید به نقاط مثبت آن برای اقتصاد ایران فکر کرد؛ زیرا قطر، یکی از ثروتمندترین کشورهای منطقه و البته تاثیرگذار در حوزه کشورهای عربی است؛ اما به هرحال نبود ارتباطات مستقیم با این کشور و وضع تحریمها میتواند در اقتصاد آن تاثیرگذار باشد؛ البته همانطور که وزارت امور خارجه ایران نیز گفتوگو را به طرفین دعوا پیشنهاد داد؛ به نظر میرسد همه باید حول محور مذاکره و دیپلماسی، این مشکل را حل و فصل کنند. وی در تشریح ابعاد اقتصادی قطع رابطه کشورهای عربی با قطر اظهار کرد: از بعد اقتصادی، این مسئله میتواند یکی از موضوعهای مهم برای کشورهای منطقه و از جمله ایران باشد؛ زیرا این کشور سالانه، حدود ۴ تا ۵ میلیارد دلار از عربستان و امارات متحده عربی مواد غذایی وارد میکند و کشور ثروتمندی در منطقه به شمار میرود؛ از سوی دیگر، ایران نیز ظرفیتهای بسیاری در موضوع تامین مواد غذایی و مایحتاجی که کشور قطر نیاز داشته، دارد؛ ضمن اینکه قطر کشوری نزدیک به ایران است و از ۳ بندر مهم کشور یعنی بندرعباس، لنگه و بوشهر با زمانی کمتر از ۱۲ ساعت از راه آبی، میتوان کالاها را برای این کشور ارسال کرد. لاهوتی گفت: بر این اساس، قطع رابطه کشورهای عربی با قطر، در بحث رونق صادرات ایران میتواند تاثیرگذار باشد؛ بنابراین شرایط برای توسعه روابط ایران و قطر بسیار فراهم است و البته جای نگرانی برای قطر در تامین مایحتاج کشورش در این زمینه وجود ندارد؛ زیرا کشور قدرتمندی مثل ایران را در کنار خود دارد که در مسائل اقتصادی میتواند کمککننده به گذر از شرایط پیشآمده برای این کشور باشد؛ ضمن اینکه قطریها یکی از شرکای ایران در حوزههای گازی هستند و در این شرایط سختی که برای آن کشور پیش آمده، اگر احساس کنند شریک قدرتمندی مثل ایران در وضعیت سخت و ناگوار منطقهای، برای روابط آینده دوجانبه نیز بسیار میتواند تاثیرگذار باشد. عضو شورای گفتوگوی دولت و بخشخصوصی خاطرنشان کرد: قطر بعد از امارات، دومین کشور منطقه است که از نظر زیرساختها، بنادر و ترانزیت، دارای اهمیت ویژهای است و زیرساختهای مناسبی دارد و با شرایط پیش آمده، میتواند جزو شرکای نخست اقتصادی کشور ایران قرار گیرد؛ به نحوی که ارتباطات اقتصادی ما که امروز از طریق برخی از کشورها مثل امارات برقرار میشود، با جایگزینی قطر، شرایط جدیدی را تجربه کند؛ بنابراین این مراوده و ارتباطات چه از بعد صادرات و چه از بعد انتقال کالاهای مورد نیاز ایران و حتی صادرات به کشورهای ثالث نیز، دوسویه است. درباره روسیه فرصت سوزی کردیم لاهوتی ادامه داد: این نکته را هم باید اضافه کرد که این شرایط پیش آمده برای ایران در موضوع قطر، شرایطی است که یکسال و نیم گذشته برای روسیه رخ داد؛ اما به دلیل اینکه ما امکانات مورد نیاز را درباره روسیه نداشتیم و از نظر فرهنگی نسبت به بازارهای آنها، شناخت کاملی وجود نداشت، نتوانستیم از آن فرصت به نحو مطلوب استفاده کنیم؛ اما این شرایط برای قطر متفاوت است؛ زیرا از نظر فرهنگی و منطقهای، بیشتر به هم نزدیک هستیم و بهتر میتوان مراودات را برقرار کرد. فرصت صادرات را از دست ندهیم رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه امکان تامین مواد غذایی مورد نیاز بازار قطر را داریم، گفت: باید از این فرصت صادراتی استفاده کرد. کاوه زرگران با اشاره به قطع ارتباطات کشورهای عربی با قطر، گفت: ایران باید از این فرصت برای صادرات مواد غذایی به این کشور استفاده کند. وی با اشاره به جمعیت ۲/۵ میلیون نفری قطر اظهار کرد: اگرچه به لحاظ جمعیت و قوانین واردات کالا و مواد غذایی این کشور قابل مقایسه با روسیه نیست، اما باید از فرصتهای تجاری که در تجارت با روسیه از دست دادیم، درس بگیریم و فرصت فراهم آمده را برای صادرات مواد غذایی به این کشور را از دست ندهیم. رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تهران با تاکید بر اینکه ایران قابلیت تامین تمام اقلام مواد غذایی وارداتی به این کشور را دارد، افزود: میزان واردات مواد غذایی به کشور قطر در سال ۲۰۱۵میلادی حدود ۳/۳ میلیاد دلار بوده است. زرگران افزود: این کشور اقلام مختلف مواد غذایی مورد نیاز خود شامل لبنیات، گوشت قرمز، گوشت سفید، نوشیدنیها، آب معدنی، آب میوه و نان را از طریق واردات تامین میکند. در سال ۲۰۱۵میلادی قطر ۵۸ میلیون دلار نان و ۲۰۰ میلیون دلار نوشیدنی وارد کرده است. رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تهران با تاکید بر اینکه ایران در تامین گوشت قرمز، گوشت سفید، لبنیات، تخممرغ، میوه و سبزیجات، نان و بیسکویت مزیت دارد، گفت: ایران به راحتی میتوان از تولیدات داخلی بازار این کشور را تامین کند. وی تصریح کرد: ۱۶ درصد مواد غذایی وارداتی به قطر به ارزش ۵۲۶ میلیون دلار و ۱۱ درصد به ارزش ۶۷۷ میلیون دلار در سال ۲۰۱۵میلادی از کشورهای عربستان و امارات انجام شده است. ایران اعلام آمادگی کرد رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت استان خوزستان اعلام کرد: تاجران و تولیدکنندگان داخلی آمادگی دارند تمامی مواد غذایی و سایر محصولات مورد نیاز کشور قطر را با توجه به تحریم پیش آمده از سوی عربستان سعودی و متحدانش تامین کنند. بیژن پناهیزاده، با اشاره به بستن تنها مسیر زمینی کشور قطر و نیز تحریمهای مختلف از سوی کشورهای عربی حوزه خلیجفارس، اظهار کرد: هر چند تنها مسیر زمینی کشور قطر از طریق عربستان سعودی مسدود شده، اما هیچ جای نگرانی برای صادرات کالا به قطر وجود ندارد، زیرا ایران میتواند چه از طریق دریا و چه از مسیر هوایی کالاهای مورد نیاز قطریها را تامین کند. وی با اشاره به اینکه مرزهای دریایی مختلفی از ایران به قطر وجود دارد، خاطرنشان کرد: بنادر جنوبی ایران مسیرهای مختلفی هستند که میتوان از طریق آنها صادرات کالا از جمله مواد غذایی به قطر مدنظر قرار گیرد و علاوه بر این بنادر ایران میتواند از مسیر هوایی و در مدت زمان کمتر از دو ساعت تمامی کالاهای مورد نیاز این کشور را تامین کند و نگرانی در این باره وجود ندارد. بخش خصوصی آماده باشد یک کارشناس مسائل اقتصادی خاورمیانه گفت بخش خصوصی ایران میتواند به اختلاف پیشآمده میان قطر و عربستان و برخی کشورهای حاشیه خلیجفارس به عنوان یک فرصت نگاه کرده و برای حضور در بازار قطر برنامهریزی کند. جهانبخش سنجابی شیرازی تصریح کرد: از لحاظ اقتصادی این ماجرا دو بخش مختلف دارد؛ یک بخش به دولت ما مربوط است که باید برای کمکهای انسانی برای تامین مایحتاج مردم قطر اعلام آمادگی کند؛ اما بخش خصوصی باید حرکت مستقلی انجام دهد و به سرعت وارد عرصه شود و با بخش خصوصی قطر تعامل برقرار کند تا از این فرصت به وجود آمده نهایت استفاده را ببرد. عضو اتاق بازرگانی مشترک ایران و عراق افزود: روزانه بخش قابلتوجهی از مایحتاج مردم قطر از مرز زمینی عربستان وارد میشود؛ به طوری که براساس برآوردها ۸۰۰ کامیون کالا از عربستان به قطر رفت و آمد داشتند که درحالحاضر یکی از نزدیکترین مسیرها برای ارتباط با قطر کشور ما است و میتوانیم در ۱۲ساعت مایحتاج مردم قطر را از مرزهای کشور به آنها برسانیم. سنجابی شیرازی اضافه کرد: بهطور قطع این اتفاق در کوتاهمدت فرصت مناسبی برای ایران است و به ویژه بخش خصوصی ما باید در این زمینه فعال شده و برای حضور در بازار قطر برنامه کوتاهمدت و میانمدت داشته باشد، اما اقدام رسمی دولت ما باید متفاوت با بخش خصوصی باشد. فعلا بخش خصوصی ما باید برای جبران نیاز بازار قطر و کالاهای مورد نیاز مردم این کشور پیشتاز برقراری ارتباط با بخش خصوصی قطر باشد. در آخر اینکه... پس از ایجاد تنش اخیر بین دو کشور قطر و عربستان سعودی که پیشینهای طولانی دارد، عربستان سعودی تنها مسیر زمینی قطر را مسدود کرد و متحدان این کشور که شامل مصر، امارات و بحرین هستند نیز روابط دیپلماتیک خود را با قطر قطع کردهاند. حالا، قطر فرصت جدیدی برای توسعه صادرات ایران به شمار میرود که اگر به درستی از آن بهره نبریم مانند روسیه به فرصتسوزی تبدیل میشود و این فرصت طلایی بهتدریج به فرصتهای نقرهای و برنزی تبدیل خواهد شد. نباید فراموش کرد این فرصت یک شرایط دائمی نیست و ممکن است در آینده نزدیک و در کوتاهمدت، مشکلات و تحریمهای پیش آمده برطرف شود و باز هم روابط قطر با این کشورهای عربی از سر گرفته شود. مانند شرایطی که برای روسیه و کشورهای تحریمکنندهاش پیش آمد.
