تلاش دولت برای حمایت از موزه‌داران خصوصی

محمدرضا کارگر/ مدیرکل اداره موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی تاریخی

یکی از اقدامات موثری که سال‌های اخیر در زمینه موزه‌های کشور انجام شد، رشد بی‌سابقه موزه‌های خصوصی بود. در دولت پیشین ۶۶ موزه خصوصی ایجاد شد و همواره تلاش کردیم با حمایت‌های خود، مشوق بخش خصوصی در موزه‌داری باشیم. به عقیده من موزه‌ها نقش موثری در دیپلماسی فرهنگی دارند و با تقویت موزه‌های کشور چه در بخش خصوصی و چه دولتی، درواقع دیپلماسی فرهنگی را ارتقا داده‌ایم. باور ما این است که از دریچه فرهنگ می‌توانیم بسیار بیشتر از مناظره‌های سیاسی و گفتمان‌های سیاسی در عرصه دیپلماسی فرهنگی بر جهانیان تاثیر بگذاریم. به همین منظور و در راستای توسعه دیپلماسی فرهنگی از طریق موزه‌داری و ارتقای میراث فرهنگی با برگزاری نمایشگاه‌های متفاوت در زمینه موزه‌داری در سراسر دنیا موفق شدیم باور عمومی و افکار جهانی را نسبت به کشور تغییر دهیم و نسبت به ایران علاقه و عشق ایجاد کنیم. یکی از ثمره‌های توسعه دیپلماسی عمومی از طریق موزه‌داری، افزایش جذب گردشگران فرهنگی خارجی به کشور بود. همچنین عنوان متفاوت روزنامه‌های خارجی و بین‌المللی درباره ایران نیز از آثار مثبت نمایش فرهنگ و تمدن ایران در جهان بوده و قصد داریم در آینده، نمایشگاهی از این آثار برگزار کنیم. توسعه دیپلماسی فرهنگی از طریق موزه‌ها موجب شد تصویر ایران به‌عنوان کشوری تمدن‌ساز که باید در مقابل تمدن غنی آن سر تعظیم فرود آورد، در دنیا مطرح شود. به‌طور کلی کشورهای غربی همواره تمایل دارند با ایران گفتمان فرهنگی داشته باشند چراکه غرب بدون همزیستی، گفتمان و مراوده با تمدن شرق که در صدر آن تمدن ایران قرار دارد، نمی‌تواند به رشد خود ادامه دهد. اگر این باور که غرب به تمدن و فرهنگ کشورمان نیاز دارد، جهانی شود جایگاه کشور در تمامی عرصه‌های بین‌المللی تغییر می‌کند. ایجاد امید، هویت و همت ملی می‌تواند دستاوردهای مهم موزه و موزه‌داری در کشور باشد. در امسال بر شعار ایکوم (موزه‌ها و داستان‌های مناقشه‌آمیز) تاکید داشته و برنامه‌های فرهنگی و اقدامات اجرایی خود را در راستای این شعار در نظر گرفته‌ایم. همچنین در نظر داریم برخی اقدامات را برای پیگیری در اولویت قرار دهیم. به‌عنوان نمونه واگذاری اختیار به بخش خصوصی و هیات امنایی شدن موزه‌های فعلی، از جمله اقدامات مثبتی است که موجب نزدیک شدن موزه‌داری به مردم و مدیریت مردمی می‌شود. همچنین برنامه «هر خانواده؛ یک موزه» را در پیش گرفتیم که براساس آن، ۸۰میلیون نفر موزه‌دار در کشور داشته باشیم. تلاش می‌کنیم هر خانواده یک موزه‌دار باشد و میراث فرهنگی ما- چه ملموس و چه ناملموس- از سوی مردم مورد حفاظت قرار گیرد و مردم به مطالعه درباره میراث خود و معرفی آن به جهانیان بپردازند.