مدیرعامل انجمن بازرگانی ایران و کانادا، محمد وحیدی‌راد، با بیان اینکه روابط تجاری دو کشور علی‌رغم چالش‌های متعدد در حال رشد است، توضیح داد که به رغم تحریم‌ها و مشکلات لجستیکی، حجم مبادلات تجاری ایران و کانادا به ۲۳۰ میلیون دلار رسیده و هر ماه حدود ۷ میلیون دلار تبادل تجاری صورت می‌گیرد. وی همچنین اشاره کرد که عمده کالاهای صادراتی ایران به کانادا در حوزه‌های صنایع غذایی و پتروشیمی است و واردات ایران از کانادا شامل واکسن‌های دامی و غلات می‌شود. وحیدی‌راد در ادامه از چالش‌های ساختاری و مشکلات ناشی از تحریم‌ها سخن گفت و بر لزوم اتصال نظام بانکی ایران به بانک‌های جهانی برای تسهیل تجارت تأکید کرد.

موضع صریح و قاطع رهبر انقلاب در واکنش به لغو ممنوعیت واردات کالاهای مشابه تولید داخل، بار دیگر بر این واقعیت تأکید کرد که حمایت از تولید ملی یک سیاست راهبردی برای حفظ اشتغال، اقتدار صنعتی و استقلال اقتصادی کشور است، نه صرفاً یک توصیه شعاری.

در حالی که عراق با افزایش تعرفه‌ها و توسعه صنایع داخلی در حال کاهش وابستگی به واردات کالاهای ایرانی است، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی ایران و عراق می‌گوید بخش بزرگی از صادرات غیررسمی، قاچاق و بارهای جاسازی‌شده در مرزهای ایران به مقصد عراق، از آمار رسمی تجارت حذف شده‌اند؛ موضوعی که زنگ هشدار را برای نظارت‌های گمرکی و سیاست‌گذاری‌های صادراتی به صدا درآورده است.

بهرام شکوری با اشاره به حادثه نابودی حجم قابل‌توجهی از کالاها در بندر شهید رجایی، گفت: اگر بنادر کشور از زیرساخت‌های هوشمند و سامانه‌های چابک برای تخلیه، بارگیری و ترخیص برخوردار بودند، نه تنها این حادثه رخ نمی‌داد بلکه فرایندهای تجاری نیز برای فعالان اقتصادی ساده‌تر و سریع‌تر انجام می‌شد.

معاون دیوان عدالت اداری با انتقاد از عدم شفافیت در تخصیص ارز ترجیحی، پرسید: چرا دولت اسامی افرادی را که بدون استحقاق، میلیاردها ارز دولتی دریافت کردند، اعلام نمی‌کند؟ او تأکید کرد که هم دریافت‌کنندگان و هم تصمیم‌گیرندگان باید پاسخگوی این تخلف بزرگ باشند.

گمرک اعلام کرد که ممنوعیت واردات کالاهای خارجی دارای مشابه ایرانی به پایان رسید.با پایان یافتن اعتبار قانون برنامه ششم توسعه و حذف حکم صریح ممنوعیت واردات کالاهای دارای مشابه داخلی، مسیر تازه‌ای برای تنظیم بازار واردات پیش روی سیاست‌گذاران قرار گرفته است. اکنون به‌جای ممنوعیت‌های سختگیرانه، بهره‌گیری از ابزارهای هوشمند مانند تعرفه‌ها و ضوابط فنی پیشنهاد می‌شود.

با وجود تخصیص میلیاردها دلار ارز برای واردات کالاهای اساسی و دارو، بازار این اقلام همچنان دچار نابسامانی است؛ انحصار واردات، نظارت ضعیف و چندنرخی شدن از جمله عوامل کلیدی بی‌ثباتی در بازار عنوان شده‌اند.

در کمتر از یک ماه و نیم از سال ۱۴۰۴، بانک مرکزی بیش از ۴.۵ میلیارد دلار برای تأمین کالاهای اساسی، دارو و نیازهای ارزی صنایع و خدمات هزینه کرده؛ عددی که نشان‌دهنده شتاب در تأمین واردات است.

حادثه تلخ آتش‌سوزی در بندر شهید رجایی نه‌تنها به یکی از بزرگ‌ترین گلوگاه‌های تجاری کشور آسیب وارد کرد، بلکه بار دیگر توجه‌ها را به سوی ساختار ناکارآمد ترخیص کالا، دخالت گسترده نهادها، نبود تکنولوژی‌های نوین و چالش‌های مرتبط با تأمین ارز جلب کرد؛ موضوعی که حتی رئیس‌جمهور نیز خواستار اصلاح فوری آن شد.

۴ هزار کامیون کشنده متعلق به رانندگان ایرانی به‌ دلیل توقف ثبت سفارش در انبارهای ترکیه بلاتکلیف مانده و در معرض مصادره است.

ناظر گمرک‌های استان بوشهر با تأکید بر ضرورت ارتقای ایمنی در فرآیندهای صادراتی، اعلام کرد خدمات گمرکی به محموله‌های خطرناک و اشتعال‌زا در منطقه پارس جنوبی با فوریت، دقت و بدون معطلی انجام می‌شود؛ اقدامی که علاوه بر تسهیل صادرات، از بروز حوادث احتمالی در مبادی خروجی جلوگیری می‌کند.

در نخستین ماه سال ۱۴۰۴، گمرک جلفا با ثبت صادرات بیش از ۸.۵ میلیون دلار به ۹ کشور، نقش پررنگی در تجارت خارجی ایران ایفا کرد. در این مدت، علاوه بر صادرات مشتقات نفتی، سنگ ساختمان، کاشی و سرامیک، واردات مواد اولیه و کالاهای صنعتی نیز رونق گرفت و این مرز تجاری فعال‌تر از همیشه ظاهر شد.

محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در سومین اجلاس همکاری‌های ایران و آفریقا با اشاره به پیوند دیرینه فرهنگی و اقتصادی دو طرف، از برنامه‌های بزرگ تهران برای جهش مبادلات تجاری به بیش از ۱۰ میلیارد دلار خبر داد. وی توسعه زیرساخت‌ها، احداث شهرک‌های صنعتی، ایجاد خطوط کشتیرانی و هوایی و تأسیس صندوق توسعه مشترک را از محورهای کلیدی این حرکت بزرگ اقتصادی برشمرد.

با وجود اهمیت بندر شهید رجایی در مبادلات کالایی کشور، بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد که این بندر تنها ۸ درصد از واردات کالاهای اساسی را به خود اختصاص داده است؛ سهمی اندک که در مقایسه با گمرکات بزرگی چون بندر امام خمینی (ره) و امیرآباد، ابعاد متفاوت نقش این بندر در واردات حیاتی کشور را روشن می‌کند.

بندر شهید رجایی، به‌عنوان مهم‌ترین گلوگاه واردات کالاهای اساسی به ایران، نقش پررنگی در تأمین نیازهای حیاتی کشور ایفا می‌کند.

دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴، تعرفه ۱۰۰ درصدی برای واردات خودرو تعیین کرد که اعتراضات و واکنش‌هایی را برانگیخته است. با ابلاغ این تعرفه‌ها، مسئولان اعلام کردند که تعرفه‌های خودروهای هیبریدی و برقی همچنان طبق سال گذشته اعمال خواهد شد، اما این موضوع با ناهماهنگی‌ها و چالش‌های قانونی روبه‌رو است. در این میان، واردات خودروهای کارکرده به عنوان یک راه‌حل پیشنهادی برای کنترل بازار و تأمین منابع ارزی مطرح شده است.

از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا ۲۹ فروردین ماه، ۲ میلیارد و ۷۱۷ میلیون دلار از سوی بانک مرکزی برای واردات کالای اساسی و دارو، صنایع و نیازهای خدماتی تامین ارز شده است.

ایران اکسپو ۲۰۲۵ با حضور بیش از ۸۰۰ شرکت صادراتی و ثبت‌نام بیش از ۴ هزار تاجر از ۱۱۰ کشور، به یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های صادرات‌محور کشور بدل شده است؛ رویدادی که با حمایت کامل دولت و مشارکت فعال بخش خصوصی، نه‌تنها بستر تعاملات اقتصادی با جهان را فراهم کرده، بلکه تصویری نو از ظرفیت‌های صادراتی، فرهنگی و صنعتی ایران به نمایش می‌گذارد.

در سال‌های اخیر، تحریم‌ها تنها عامل محدودیت تجارت نبوده‌اند؛ بلکه شکل‌گیری رانت‌های پنهان و سوءاستفاده عده‌ای خاص از سازوکارهای معیوب اقتصادی، مسیر تجارت آزاد را به انحصار و فساد کشانده است. ورود مجدد به فضای رقابتی و شفاف، نه‌تنها لازمه نجات اقتصاد، بلکه شرط توسعه عدالت در بهره‌مندی از فرصت‌های تجاری است.

آرمان، کارشناس اقتصادی، گفت: کاهش مقطعی قیمت دلار در پی مذاکرات، ناشی از خوش‌بینی نسبت به روند گفت‌وگوها بود و هیچ تغییر بنیادینی در ساختار اقتصادی ایران رخ نداده است. به دلیل ساختار ضعیف اقتصادی و نبود تغییرات اساسی، روند صعودی نرخ ارز بازخواهد گشت.