کیانوش محرابی / کارشناس گردشگری
کولهگردی بهعنوان یکی از انواع گردشگری، هم شامل جنبههای مثبت و هم منفی است. از ویژگیهای مثبت آن ارزان بودن سفر و برقراری ارتباط بیشتر با مردم محلی است که موجب میشود درک بهتری از کشور مقصد داشته باشید. البته به نظر میرسد ابعاد منفی این نوع گردشگری هم کم نیستند.
بهعنوان نمونه، در این نوع سفر اتلاف وقت اتفاق میافتد. در ماسوله شاهد بودم که شخص کولهگردی نتوانست وسیله حملونقل پیدا کند و به همین دلیل مجبور شد شب در ماسوله اقامت کند و علاوه بر آنکه هزینه اقامت پرداخت کرد، زمان بسیاری را نیز از دست داد. سفرهایی به شیوه کولهگردی بیشتر در اروپا رواج دارد و آسیاییها علاقه چندانی به سفرهای مشکل مانند کولهگردی ندارند. امروزه کولهگردی در میان ایرانیها رواج یافته، اما اگر در مجموع میزان ایرانیهایی که کولهگردی میکنند نسبت به اروپاییها بسیار کمتر است؛ ضمن آنکه در ایران هنوز درک درستی از کولهگردی وجود ندارد. برخی تصور میکنند کولهگردی، سفری کمهزینه است، اما در بسیاری از موارد هزینههای پیشبینی نشدهای بر فرد تحمیل میشود و زمان را از دست میدهد.
همچنین بهدلیل اینکه بازدید از بسیاری از اماکن نیاز به خودرو دارد و در مقابل، کولهگردان قصد صرف هزینه کمتری دارد؛ بنابراین مجبور میشود از بازدید این مکانها صرفنظر کند. گردشگران نمیتوانند کولهگردی را برای سفرهای تخصصی انتخاب کنند، زیرا در این شیوه، گردشگر تمام وسایل خود را در کولهپشتی حمل میکند و به طور قطع ناگزیر به انتخاب مهمترین وسایل و تجهیزات است. بنابراین این نوع سفر در گردشگری تخصصی ازجمله گردشگری ورزشی نمیتواند کاربرد چندانی داشته باشد.
بنابراین به نظر میرسد کولهگردان باید سفرهای سادهتر با مسیرهای آسانتری را انتخاب کنند و با توجه به اینکه احتمال دارد برای برخی سفرها، وسیله حملونقل وجود نداشته باشد، باید مقصدهایی را انتخاب کنند که سفر به آنها ارزان باشد. در بسیاری از کشورها مشاهده شده که برخی کولهگردانی که با دوچرخه سفر میکنند در میانه مسیر با مشکلاتی مواجه میشوند و به ناچار از ادامه مسیر صرف نظر کرده و به مبدا بازگشتهاند.
این نیز یکی دیگر از مشکلاتی است که ممکن است در کولهگردی پیش آید. در کشورهایی مانند ایران و هند بهدلیل کمبود زیرساختهای حملونقل عمومی، کولهگردی مشکلات بسیاری دارد، اما در اروپا بهدلیل توسعه خطوط ریلی، فرد میتواند با قطار به روستاهای دوردست نیز سفر کند. بدون شک سفر به وسیله قطار در هزینه اقامت صرفهجویی میکند. نوع دیگری از سفرهای ارزان که این روزها رایج شده، هیچهایکینگ یا همان ارزان سواری است که بیشتر در اروپا رایج است.
اگرچه این نوع سفر در ایران نیز به رواج یافته اما هنوز زیرساختهای فرهنگی برای این شیوه سفر در کشورمان وجود ندارد و به همین دلیل شیوه مناسبی برای سفر ایرانیها به نظر نمیرسد. در مجموع باید گفت کولهگردی شیوه رایج و مناسبی برای تبلیغات گردشگری است و کولهگردان خارجی تحتتاثیر مهماننوازی مردم ما قرار گرفته و به ایران علاقهمند میشوند و پس از بازگشت به کشور خود آن را تبلیغ میکنند. بنابراین در صورت رواج صحیح این رشته میتوان در راستای توسعه گردشگری گام برداشت.