هرچند کنترل عوامل خسارتزا با استفاده از آفتکشها در بخش کشاورزی سودمند و ضروری است اما بیتوجهی و افراط در مصرف آفتکشها باعث خسارتهای زیادی به موجودات زنده و محیطزیست و ایجاد بیماری و مرگ در انسانها میشود. باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی گاهی به حدی زیاد است که حتی بر طعم محصولات نیز تاثیر میگذارد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: افراد پس از مصرف این محصولات دچار بیماری ازجمله انواع سرطان میشوند و کارشناسان بهداشت وجود محصولات ناسالم را یکی از مهمترین علتهای شیوع سرطان در کشور میدانند. در کشورهای توسعهیافته سالهاست مصرف سم و کود شیمیایی به صورت قابلتوجهی کاهش یافته است، اما روند رو به رشد استفاده از این سموم هنوز در ایران ادامه دارد و البته قاچاق سموم و کودهای شیمیایی نیز به این امر دامن میزند. با توجه به رشد جمعیت و محدودیت منابع در بخش کشاورزی و نیاز مبرم به افزایش تولید محصولات کشاورزی، ضرورت مبارزه منطقی و اصولی علیه آفات با تاکید بر حفظ سلامت کشاورزان و افراد جامعه و مسائل زیستمحیطی احساس میشود. حسینعلی شهریاری، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با صمت به قاچاق سموم و کودهای غیراستاندارد به کشور اشاره کرد و گفت: متاسفانه بسیاری از سمومی که در کشور مورد استفاده قرار میگیرد به صورت قاچاق وارد میشود و در این میان سمومی که استانداردهای لازم را داشته باشد، وجود ندارد. او افزود: سمومی که دولت به روش قانونی از چین و هندوستان وارد میکند نیز با توجه به نرخ ارزان آن دارای استانداردهای اروپایی نیست. علاوهبر قاچاق و غیراستاندارد بودن این کودها بدون مدیریت و کارشناسی، از سوی خود کشاورزان و بدون حضور ناظران کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد. این نماینده مجلس درباره خرید بدون آگاهی کشاورزان اظهار کرد: کشاورزان این سموم را بدون آگاهی از میزان و نوع مصرف میخرند در حالی که باید این امر از سوی مهندسان کشاورزی و دفع آفات انجام شود. شهریاری گفت: در بسیاری از محصولات کشاورزی باقیمانده سموم بالا است و این محصولات بدون نظارت وارد میدانهای میوه و تره بار میشوند و در آن زمان کارشناسان نمیتوانند میزان باقیمانده سموم را اندازه بگیرند. درحالحاضر مهمترین کاری که باید در اولویت قرار بگیرد اینکه تمام مزارع ما باید شناسنامهدار شوند تا کارشناسان متوجه شوند که این میوهها از کجا آمدهاند. او افزود: ضمن اینکه در برنامه پنجم توسعه به ارگانیک شدن حداقل ۳۰ درصد محصولات کشاورزی اشاره شده اما متاسفانه این اتفاق نیفتاده است. شهریاری یکی از دلایل افزایش سرطان را بالا بودن میزان سموم روی محصولات بیان کرد و گفت: وزارت جهاد کشاورزی باید برای کاهش استفاده از سموم و کودهای کشاورزی تلاش کند و در این راستا با کمک دولت از قاچاق کود و سموم جلوگیری کند و در زمینه محصولاتی که استاندارد لازم را دارد اجازه استفاده دهد و این کودها و سموم با نظارت کافی به بهترین شکل بین کشاورزان توزیع شود. حدود یکصد سال است که بشر با استفاده از کود و سم شیمیایی، نظم طبیعت را به هم زده و به آن ستم کرده و خواسته یا ناخواسته آن را تخریب کرده است. استفاده از کود و سم شیمیایی در زمان رشد گیاهان و بدون توجه به ناسازگاری آن با طبیعت و بدن انسان باعث آسیب زدن به سلامت انسانها میشود. سرطان کبد، پروستات، مسمومیتها، تغییرات ژنتیکی و اثرات نامطلوب بر جنین، ازجمله آسیبهای وارد شده به انسان است. عوارض کودها و سموم، آنی و کوتاهمدت نیست بلکه خوردن چنین میوهها و محصولات کشاورزی، در درازمدت عوارضی در معده و بهویژه کبد ایجاد میکند. آلودگیها، از طریق آب آلوده، خاک نامناسب، کودها، سموم و آفتکشها به زنجیره غذایی انسان و حیوان وارد میشوند و سلامت انسان را تهدید میکنند. توتفرنگی، خیار درختی، خربزه و سیب میوههایی است که بیشترین میزان سم در آنها وجود دارد. روشهای سازگار با محیط زیست سیامک مرهصدق، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با صمت استفاده از سم شیمیایی را برای تولید هر محصولی عامل از بین رفتن چرخه زیستمحیطی بیان کرد و گفت: علاوه بر از بین بردن آفات کشاورزی، مقداری از موجودات را که در اکوسیستم وجود دارد مورد آسیب قرار میدهد و این میتواند سلامت کل جامعه را به مخاطره بیندازد. سموم در خاک تجمع میکند و از طریق گیاهان در همان زمان یا کاشتهای بعدی وارد بدن مصرفکننده میشود. او افزود: این مواد میتواند در بدن تجمع کند و عامل بیماری شود. باید به یاد داشته باشیم که سموم شیمیایی مانند دارو عمل میکند و بدون عوارض نیست. درحالحاضر میتوان به جای روشهای اینچنینی از شیوههایی مانند مبارزه بیولوژیکی و روشهایی که با محیطزیست و سلامتی سازگارند، استفاده شود. مرهصدق درباره علت شیوع سرطانها در کشور در راستای استفاده از سموم شیمیایی در کشاورزی گفت: ما آماری دقیق درباره شیوع بیماری سرطان به دلیل استفاده از محصولات کشاورزی نداریم. حتی اگر این بیماری رواج داشته باشد، نمیتوان گفت فقط به این دلیل اتفاق افتاده است. کمیسیون بهداشت و درمان مجلس آماده است خلأهای قانونی را که وزارت بهداشت درنظر دارد، پر کند. درحالحاضر ما یک مشکل اساسی داریم، باید یک سازمان مشخص بانی این بخش شود. اگر سازمان غذا و دارو به صورت کامل متولی مواد غذایی شود بسیاری از مشکلات ما حل میشود. او ادامه داد: ما متاسفانه در مورد سلامت غذا چند متولی داریم؛ سازمان دامپزشکی، اداره گمرک و اداره استاندارد ازجمله این سازمانها هستند که درباره مواد غذایی دارای اختیاراتی هستند. این درحالی است که در کشورهایی که در زمینه سلامت غذایی و بهداشت موفق بودهاند سازمان غذا و دارو به صورت واضح متولی سلامت غذا، سیاستگذاری غذا و اجرای قوانین است. تولید انواع مواد غذایی ارگانیک مانند میوه، سبزی و گوشت به روش طبیعی، با سابقهای صد ساله طرفداران زیادی در دنیا پیدا کرده است. اینگونه مواد غذایی گاه شکل ظاهری خوبی ندارد، با این حال گرانتر فروخته میشود و روز به روز بر تعداد مشتریان و متقاضیان آنها افزوده میشود. این غذاها حتی روش نگهداری ویژه خود را دارد. به علاوه، هیچیک از ترکیبات نگهدارنده که در انبار و سردخانه برای غذاهای معمولی استفاده میشود به این دسته از مواد غذایی اضافه نمیشود. بیش از ۷هزار نوع افزودنی مصنوعی مجاز در غذاهای معمولی مورد استفاده قرار میگیرد تا به آنها ماندگاری بیشتری داده و بیشتر از زمان طبیعی قابل نگهداری باشد. طرفداران و حامیان غذاهای طبیعی (ارگانیک)، بیماریهای بسیاری ازجمله انواع سرطان، حساسیت و مشکلات گوارشی را با این ترکیبات مرتبط میدانند. استفاده مجاز و معین از هر نوع ماده شیمیایی در تمامی مراکز تولید، باید کنترل شده باشد تا خریدارانی که مواد غذایی معمولی و غیرارگانیک مصرف میکنند در معرض خطر قرار نگیرند. در کشور ما این موضوع مهمتر از تولید غذای ارگانیک است زیرا راه درازی برای تولید اینگونه غذاها در پیش است.
