سیاست توسعه شهری در دنیا به معنای ارتقای بهرهوری و بهینهسازی استفاده از زمین و امکان توسعه درونشهری و ارتقای سطح دسترسی ساکنان بافت قدیمی و فرسوده شهری به خدمات شهری و اجتماعی است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: توسعه شهری در کشورها به طور معمول در قالب رشد شهرهای موجود، ساخت شهرهای جدید و یا هر دو انجام میشود. توسعه شهری تحتتاثیر عوامل مختلف از جمله عوامل اقتصادی قرار دارد. درواقع همواره یک رابطه دو طرفه تاثیر و تاثر توسعه شهری قابل ترسیم است.توسعه درون شهری برخلاف سایر سیاستهای توسعه شهری در داخل شهر با حضور ساکنان و شهروندان اتفاق میافتد و موضوعی چند وجهی، فراتر از سازمانی مانند شهرداری و دارای ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیستمحیطی است. در این میان نگرانی برای باغها و فضای سبز باقیمانده در پایتخت فراگیر شده به طوری که مدیریت شهری این روزها با حساسیت بیشتری موضوع حفظ باغهای پایتخت را دنبال میکند. کارشناسان معتقدند ۸۰درصد باغهای شهر تهران در ۱۲ سال گذشته از بین رفتهاند، همچنین به ۵ هزار هکتار به دلایل مختلف از جمله تصویب طرح برج- باغها آسیب رسیده و نابود شدهاند، شایددرصدی از باغها به طور جداگانه یا به هم پیوسته مانند باغهای سوهانک، کرج و بهویژه باغهای کن هنوز باقی ماندهاند. در این باره رئیس کارگروه محیطزیست شورای چهارم اسلامی شهر تهران گفت: تاپایان دوره چهارم و آغاز دوره پنجم؛ یکسال و نیم از برنامه دوم ۵ ساله شهرداری تهران باقیمانده است، مسئولان در شروع کار با توجه به راهبردها و سیاستها، برنامهها و پروژههایی که در دوره پنجم پیشبینی شده، باید ملاک را عموم قرار داده و براساس آن تغییرات را انجام دهند و برنامهها را اعمال کنند. محمد حقانی در گفتوگو با صمت با اشاره به اینکه اولویت شورای پنجم باید متکی بر موضوعها و مسائل محیطزیست و حومه شهر تهران باشد، افزود: براساس برنامهای که در نظر گرفته شد در این سالها تلاش کردهایم برج-باغها را ثبت کنیم که متاسفانه در این زمینه هنوز به موفقیت دست پیدا نکردهایم، اما این موضوع در لایحه مطرح شده و امیدواریم در یک ماه آینده بتوانیم این طرح را به تصویب برسانیم. او ادامه داد: امیدوارم بتوانیم به لغو طرح برج- باغها و محافظت و صیانت از باغهای شهر تهران براساس طرحی که به تازگی در شورای شهر ارائه کردهایم، به خوبی عمل کنیم. رئیس کارگروه محیطزیست شورای چهارم اسلامی شهر تهران با اشاره به اینکه بیش از هزار هکتار مزرعه و باغ هنوز در حریم شهر تهران وجود دارند، اظهار کرد: به منظور محافظت و حراست از حریم شهر تهران باید اولویت را مسائل مربوط به حفاظت از باغها قرار دهیم؛ باید برای نخستین بار طرح تفصیلی برای حریم شهر تهران تعیین شود. حقانی تاکید کرد: با توجه به وجود تعداد زیادی شهر کوچک در اطراف شهر تهران که ادعای حریم دارند باید تعیین تکلیف شود و از طریق شورایعالی معماری و شهرسازی و شورایعالی استانها در تعامل با وزارت مسکن و شهرسازی تکلیف حریم شهر تهران و کاربریهایی که وجود دارد را مشخص کنند. وی تصریح کرد: درحالحاضر شاهد این هستیم که ۵رودخانه از حریم شهر تهران عبور میکنند یا در حریم قرار گرفتهاند. همچنین زیستگاههایی که در اطراف ما هستند باید حفظ شوند نه اینکه مانند بزرگراه شهید شوشتری از داخل این زیستگاهها جاده عبور کند. بنابراین اولویت شورای پنجم، بیشتر تاکید بر مسائل زیستمحیطی است؛ به عنوان نمونه کمبود آب در شهر تهران، زیرساختهای حملونقل عمومی، پسماندها، جمعآوری آبهای سطحی و... از مسائلی است که شورای پنجم باید بیشتر به آنها توجه کند. رئیس کارگروه محیطزیست شورای چهارم اسلامی شهر تهران در پاسخ به این سوال که شهر تهران چنددرصد از باغها را به دلیل توسعه شهری از دست داده است، بیان کرد: متاسفانه ۸۰درصد باغهای شهر تهران در ۱۲ سال گذشته از بین رفتهاند، همچنین به ۵ هزار هکتار از باغها به دلایل مختلف از جمله تصویب طرح برج- باغها آسیب رسیده و نابود شدهاند، شایددرصدی از باغها به طور جداگانه یا به هم پیوسته مانند باغهای سوهانک، کرج و به ویژه باغهای کن هنوز باقی ماندهاند. باغی برای تهران باقی نمانده است نایبرئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر تهران با بیان اینکه باید دایره حقوقی شهرداری و قوه قضاییه در برابر متخلفان و نابودکنندگان باغها جدیتر باشند، گفت: مشکل ما رعایت نکردن سطح اشغال است و اگر از بعد انقلاب تنها یک مورد مصادره باغ داشتیم این اتفاقها نمیافتد. محمدمهدی تندگویان در گفتوگو با صمت با بیان اینکه اگر نگهداری باغ برای مالک صرفه اقتصادی نداشته باشد به خشکاندن آن اقدام میکند، افزود: پیشنهاد میشود یک بند اضافه شود که بر اساس آن شهرداری نمیتواند از محل باغها درآمد داشته باشد. وی با بیان اینکه از سال ۸۲ به دنبال مصوبه برج- باغ تاکنون به استناد تصاویر هوایی شهر میتوان گفت بیش از ۷۰ تا ۸۰درصد باغها از بین رفتهاند، ادامه داد: این نتیجه مصوبه برج_ باغها است و باغهایی که مانده همچون باغهای کن و.. بزرگ مقیاس هستند و متاسفانه باید بگویم باغی برای تهران باقی نمانده است. باید باغهای شهر حفظ شوند رئیس کمیسیون سلامت، محیطزیست و خدمات شهری شورای شهر تهران گفت: باید باغهای شهر محافظت شوند و نباید اجازه دهیم در بیش از ۳۰درصد سطح باغها ساختوساز شود. متاسفانه از ۳۴ پلاک ثبتی در منطقه یک، فقط در یک مورد ضوابط باغ رعایت شده و در باقی موارد این ضوابط رعایت نشده است، حال سوال این است که چه کسی باید بر این روند نظارت کند؟ تاکید بر این است که باغ حفظ شود حتی اگر همه درختان از سوی مالک قطع شود باز باید ملک، باغ به شماراید و نباید اجازه دهیم این ملک تصرف و ساختوساز شود. بهگزارش مهر رحمتاله حافظی با بیان اینکه مالک وقتی بداند تغییر کاربری باغ میسر نیست مجبور است باغ را حفظ کند، تاکید کرد: از سال ۸۴ تا ۹۴حدود هزار پرونده به شورا آمده که باغ شناخته شدهاند؛ اما از این تعداد در کمتر از ۵درصد موارد ضوابط باغ رعایت شده؛ یعنی بیش از ۹۵درصد تخلف انجام شده، چه کسی مسئول است؟ رئیس کمیسیون سلامت، محیطزیست و خدمات شهری شورای شهر تهران با اشاره به اینکه در سال ۹۱ مصوبهای با عنوان تحقیق و تفحص از پروندههای شهرسازی مناطق یک تا ۳ مطرح شد، نتیجه این مصوبه چه شد، گفت: ما به عنوان سیاستگذار ضوابط را تصویب میکنیم اما نه تنها اجرایی نمیشود، بلکه نظارتی بر آنها نیز وجود ندارد، برای نمونه در سعادتآباد ۴ قطعه هزار متری با کاربری باغ و فضای سبز وجود داشت که ۵ مرتبه به کمیسیون ماده ۵ میرود و در نهایت همزمان با بررسی آن در این کمیسیون، پروژه انجام میشود. این سیاست یک بام و دو هوا جواب نمیدهد. حافظی با تاکید بر اینکه انتظار داریم برای محافظت از باغهای باقیمانده شهر تهران کمک شود، افزود: اینکه میگویند ساخت ۴طبقه در باغ با ساخت ۱۵ طبقه هیچ فرقی نمیکند را نمیپذیرم، بهطور قطع گودبرداری ۴طبقه با ۱۵ طبقه تفاوت داشته و ساخت ۱۵ طبقه فضای کارگاهی بیشتری را اشغال کرده و درختان بیشتری را از بین میبرد. از نگاه کارشناسان، یکی از دلایل تخریب باغها در پایتخت رشد بیسابقه نرخ زمین، تقاضای بازار ساختمان، بازگشت به نسبت سریع سرمایه و رشد بخش دلالی و تبدیل مسکن از یک کالای مصرفی به سرمایهای است، همچنین صدور اسناد ملکی براساس موارد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون ثبت و خردشدن باغها و زمینها از عوامل عمده تاثیرگذار بر انهدام باغهاست.
