پس از انتشار آمار بیکاری از سوی وزارت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی کارشناسان حوزه اقتصادی و کار به این آمار انتقادات بسیاری را مطرح کردند. به گفته بسیاری از کارشناسان اقتصادی و بازار کار، این وزارتخانه در محاسبه جمعیت فعال به طور مقطعی عمل کرده و این شیوه اشتباه است.
حمید حاجیاسماعیلی، کارشناس حوزه کار نیز در گفتوگو با پایگاه خبری گسترش درباره گزارش آماری وزارت کار گفت: این گزارش از چند وجه دچار اشکال است؛ ابتدا از نظر مفاهیم آماری جمعیت در حال تحصیل جزو جمعیت غیرفعال به شمار میرود درحالی که در این گزارش درصدی برای اشتغال دانشجویان در نظر گرفته شده است. البته یکی از نقدهای اساسی به وضعیت بازار کار به نبود ارتباط میان صنعت و دانشگاه برمیگردد که آمار اندک دانشجویان شاغل نیز نشان از این ضعف دارد.
وی با بیان اینکه اشتغال نیمهوقت و غیرمستقیم دانشجویان نشان از بازار کار پویا دارد، افزود: به لحاظ آماری جمعیت دانشجو جزو جمعیت غیرفعال است اما حضور نداشتن دانشجویان در بازار کار باعث نداشتن مهارت و مشکلات بیکاری پس از فارغالتحصیلی خواهد شد.
۶میلیون بیکار حاجیاسماعیلی با اشاره به اینکه فارغالتحصیلان جوان را نمیتوان جمعیت غیرفعال دانست، اظهارکرد: یکی از اختلافهای اساسی میان کارشناسان با مرکز آمار در محاسبه جمعیت فعال است. آمارهای اعلام شده هیچگاه با واقعیتهای جامعه همخوانی نداشته است، براساس اعلام مرکز آمار اکنون جمعیت بیکار حدود ۳ میلیون و ۲۰۰هزار نفر است درحالی که آمار بیکاری واقعی حدود ۶ میلیون در جامعه برآورد میشود.
این کارشناس بازار کار با اشاره به دلایل به وجود آمدن اختلاف آماری افزود: آمار تخصصی مرکز ملی آمار از طریق آمار نفوس و مسکن تهیه میشود که باید با آمار بخشهای تخصصی همچون آمار تامین اجتماعی، هیاتهای حل اختلاف، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت کار و... پایش شود از سوی دیگر هنگام جمعآوری آمار نفوس و مسکن ممیزان آماری به دقت دلیل بیکاری و کارجو بودن افراد را سوال نمیکنند به همین دلیل اغلب بیکاری را بیرغبتی به اشتغال قلمداد میکنند.
وی افزود: با توجه به دلایل گفته شده به آمار جمعیت فعال در ۱۰ سال گذشته تنها حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر اضافه شده درحالی که این رقم بسیار بیشتر است. جمعیت فعال به افراد بالای ۱۰یا ۱۵سال گفته میشود مگر آنکه خود تمایلی به اشتغال نداشته باشند یا در گروه دانشجویان، سربازان و دانشآموزان قرار گرفته باشند که مفهوم نداشتن تمایل به اشتغال موضوعی است که باعث شده مرکز آمار و وزارت کار بخش قابلتوجهی را شامل جمعیت غیرفعال بداند که این امر اشتباه و به دور از واقعیت است.