عبدالرسول خلیلی / کارشناس مناطق آزاد
رئیسجمهوری در اوایل سال جدید به نکتهای کلیدی درباره کارکرد مناطق آزاد اشاره کرد. روحانی گفت ما منطقه آزادی میخواهیم که باعث رونق تولید، ایجاد اشتغال و باعث ارتباطات شود.این سخن رئیسجمهوری یک حلقه گمشده دارد و آن هم مسئله جذب سرمایهگذاری است؛ هرچند امروز مناطق آزاد ایرانی با توجه به مزیتهای قانونی و زیرساختهای ایجاد شده در آنها، از قابلیتهای مناسبی برای تولید برخوردارند، اماجذب سرمایهگذاری هنوز حلقه گمشده تولید و اشتغال در مناطق آزاد است. سرمایهگذاری در این مناطق، بکارگیری سرمایه در اشکال مختلف در هر یک از فعالیتهای اقتصادی به منظور تولید یا خدمت است. مناطق آزاد هفتگانه کشور، همگی دارای ظرفیتها و امکانات منحصر به فردی هستند. این مناطق دارای امتیازات مشترک و همانند قانونی بوده و به لحاظ منطقهای امکانات اختصاصی متفاوتی دارند که این ویژگیها باید با جذب سرمایهگذاری به منزله وظیفه اصلی مدیران مناطق آزاد و حتی مسئولان بالای اقتصاد کشور پیوند بخورد. میزان جذب سرمایهگذاری در واقع شاخص توانمندی یا ناتوانی سازمانهای مناطق آزاد را نشان میدهد که بهویژه باتامین منابع مالی خارجی، میتواند ماموریتهای مناطق آزاد را در حوزه تولید و صادرات در راستای بند ۱۱ اقتصاد مقاومتی محقق کند. ۱-در منطقه آزاد کیش، گردشگری تفریحی و ورزشهای دریایی، امور بنکداری وخدمات مالی، خدمات پزشکی فرامرزی، خدمات پشتیبانی فعالیتهای نفتی، صنعت حفاری فراساحلی، صنایع الکترونیک و خدمات اینترنت و مالتی مدیا سیتی. ۲-در منطقه آزاد اروند، خدمات پشتیبانی صنعت نفت، صنایع پالایشگاهی، صنایع تاسیسات دریایی، صنایع پاک، تجارت و خدمات تجاری، ترانزیت در مسیر کریدور جدید حملونقلی ایران- لاذقیه، صنایع سنگین(فولادسازی) و خوشههای صنعتی، خدمات فنی و مهندسی برای صادرات به کشورهای جنوبی خلیجفارس و دریای عمان، صنایع شیلاتی و کشاورزی، تولیدات مبتنی بر اقتصاد دریامحور، گردشگری تفریحی و ورزشی. ۳-درمنطقه آزاد قشم، پارک انرژی، صنایع انرژیبر، خدمات پشتیبانی و لجستیکی صنعت نفت، صنایع مکمل بندر شهید رجایی در مسیر کریدور ترانزیتی شمال- جنوب، صنایع حملونقل، خدمات تجاری، صادرات مجدد، گردشکری طبیعی، صنایع شیلاتی و تولیدات مبتنی بر اقتصاد دریامحور، صنایع بیوفناوری و صنایع دریایی. ۴-در منطقه آزاد چابهار، هاب انرژی، محور ترانزیتی و صادرات مجدد به کشورهای آسیای میانه و افغانستان، صنایع تجاری محور توسعه شرق، صنایع نگهدارنده و ذخیرهسازی کالاهای استراتژیک مورد نیاز کشور، خوشههای صنعتی، صنایع غذایی، قطب سوم خودروسازی کشور، گردشگری طبیعی و ورزشهای دریایی، تولیدات مبتی بر اقتصاد دریامحور و خدمات در حوزه ICT. ۵-در منطقه آزاد انزلی، صنایع لنگرگاهی شمالی کریدور ترانزیتی شمال- جنوب، صنعت حملونقل، صنایع تجاری در مسیر کریدور جدید حملونقلی شانگهای- اکتائوی قزاقستان- بندر کاسپین و کشورهای CIS، صنایع فرآوری کشاورزی، صنایع پاک، صنایع پوشاک و صنایع با ارزش افزوده بالا، تجارت و خدمات تجاری، گردشگری سلامت و طبیعی. ۶-درمنطقه آزاد ارس، صنایع تجاری، خدمات تجاری، صنعت حملونقل، صنایع کشاورزی و دامپروری، صنایع پاک، صنایع سلولزی، صنایع با ارزش افزوده بالا، گردشگری درمانی و سلامت، مجتمعهای بزرگ کشت و صنعت، ترانزیت کالا به کشورهای حوزه قفقاز و بنادر دریای سیاه و خدمات در حوزه ICT. ۷-در منطقه آزاد ماکو، ترانزیت و خدمات حملونقل، تجارت و خدمات تجاری، صنایع فرآوری کشاورزی، صنایع کانیهای غیرفلزی، مجتمعهای بزرگ کشت و صنعت و مراکز پرورش دام، صنایع معدنی، صنایع با ارزش افزوده بالا و گردشگری سلامت و طبیعی. این فرصتها، میتوانند با جذب سرمایهگذاری خارجی با تهیه گزارشهای فنی اقتصادی استاندارد، زمینههایی را برای تولید و اشتغال فراهم کنند و فعالان اقتصادی را در افق ۱۴۰۴ رهنمون شوند؛ افقی که الگوی توسعه مناطق آزاد است.
