منابع آگاه در تماس با ما، به تشریح جزئیات متناسبسازی حقوق بازنشستگان پرداختند. متناسبسازی چطور اجرا شد و مزایای مزدی چگونه تعیین تکلیف شدند.
سازمان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵، در راستای اجرای تکالیف قانونی خود، نسبت به اعمال افزایش مستمریها (حقوق ماهانه) بر اساس قوانین و مقررات بالادستی، مصوبات شورایعالی کار و ظرفیتهای مالی سازمان اقدام کرده است.
بر این اساس، میزان افزایش مستمری مستمریبگیران حداقلبگیر و سایر سطوح مزدی مطابق مواد (۹۶) و (۱۱۱) قانون تأمین اجتماعی و همچنین مصوبه مورخ ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ شورایعالی کار به شرح زیر تعیین شده است:
الف) مستمری حداقلبگیران (۶۰) درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و مبلغ آن در سالجاری ۱۶۶.۲۵۵، ۵۰۰ریال میباشد.
ب) مستمری دریافتی سایر سطوح، نسبت به سال قبل به میزان (۴۵) درصد افزایش یافته و بعلاوه مبلغ ثابت ۱۵.۵۸۶، ۴۷۰ ریال نیز به مستمری آنان افزوده شده است.
نکته ۱: بهموجب بند «۸» بخشنامه مزد سال جاری، اختیار تعیین افزایش مزد سطوح برای واحدهای آسیب دیده از جنگ رمضان، بر اساس پیمان دسته¬جمعی به شورای عالی کارگری و کارفرمایی واگذار شده است. این حکم بدین معناست که کارفرمایان واحدهای آسیب دیده از جنگ رمضان میتوانند در صورت تایید شورای عالی کارگری و کارفرمایی، نسبت به انعقاد پیمان دسته جمعی اقدام و افزایش مزد را به میزان کمتر از (۴۵) درصد و (۵/۱) میلیون تومان مقطوع، اعمال نمایند.
در این صورت مزد مبنای کسورات بیمهای (مزدی که سازمان از آن حقبیمه دریافت میکند) میتواند کمتر از (۴۵) درصد و مبلغ مقطوع افزایش یابد. با این وجود، سازمان مبادرت به افزایش مستمریها برای حداقلبگیران بهمیزان (۶۰) درصد و برای سایر سطوح بهمیزان (۴۵) درصد و (۵/۱) میلیون تومان مقطوع نموده است.
نکته ۲: افزایش حقوق کارمندان بازنشسته در سازمان تامین اجتماعی در سازمان تامین اجتماعی بر اساس مصوبه شورایعالی کار (۶۰درصد حداقل بگیران و ۴۵ درصد به اضافه مبلغ ثابت برای سایر سطوح) انجام میپذیرد؛ در حالی که حقوق ماهانه کارمندان بیمهپرداز سازمان (به عنوان منبع درآمدی) برای سایر سطوح حدود ۲۵ درصد و برای حداثلبگیران حدود (۴۳) درصد اضافه شده است و نسبت وصول حق بیمه با پرداخت مستمری به کارمندان بازنشسته نامتوازن شده است.
نکته ۳: سایر صندوقهای بازنشستگی بهموجب حکم مقرر در ضوابط مربوط به قانون بودجه ۱۴۰۵ (مصوبه شماره ۵۳۲/ت۶۵۴۹۲ه– مورخ ۱۲/۰۱/۱۴۰۵ هیات محترم وزیران) برای حداقلبگیران حدود (۴۳) درصد و برای سایر سطوح حدود (۲۵) درصد افزایش سالانه اعمال نمودهاند.
حقوق (مستمری) بازنشستگان تأمین اجتماعی برای حداقل بگیران (۶۰) درصد و با لحاظ مستمری بگیران سایر سطوح، به طور میانگین (۵۰) درصد افزایش یافته است که در نتیجه بهطور متوسط افزایش مستمری بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی، نسبت به سایر صندوقها حدود (۲۰) درصد بیشتر است.
در اجرای جزء (۲) بند «ر» ماده (۲۸) قانون برنامه هفتم پیشرفت، متناسبسازی حقوق مستمریبگیران غیرحداقلبگیر، به منظور تحقق هدف نهایی قانونگذار مبنی بر رسیدن به ۹۰٪ نسبت مستمری زمان برقراری، طی مرحله اول سال ۱۴۰۳ (۴۰ درصد)، مرحله دوم سال ۱۴۰۴ (۳۰ درصد) و در سال ۱۴۰۵ در سومین گام (۳۰ درصد باقیمانده)، تکمیل و اجرا گردید.
متناسبسازی به گونهای محاسبه و اجرا شده که مستمری سالجاری فرد با لحاظ متناسبسازی، از ۹۰٪ نسبت مستمری زمان برقراری فرد به حداقل دستمزد سال برقراری کمتر نباشد. به این ترتیب، مبلغ متناسبسازی به مستمری ماهانه مشمولان اضافه شده و از کاهش سطح برخورداری این گروه در مقایسه با میزان دریافتی در زمان برقراری مستمری، جلوگیری میشود.
در این خصوص لازم به ذکر است؛
۱) این فرمول دقیقاً عین حکم قانونگذار (جزء (۲) بند «ر» ماده (۲۸) قانون برنامه هفتم پیشرفت) میباشد و فرمولهای دیگری نظیر جبران ضریب افت و…، برخلاف حکم قانونگذار میباشند و اعمال آنها فراتر از حکم قانونی است.
۲) بار مالی متناسبسازی در سال ۱۴۰۵، ماهانه حدود ۱۰ همت میباشد که منبع مالی مورد نیاز برای اجرای آن تاکنون فراهم نگردیده است.
به جهت حفظ جنبههای مثبت افزایشها، ترجیحا مساله حفظ قدرت خرید و مزایای جانبی راسا و در روزهای ابتدایی اعلام خبر صدور احکام، رسانهای نشود و در صورت پیگیری و مطالبه ذینفعان به عنوان محتوای لازم جهت پاسخگویی بهره برداری شود
در سال ۱۴۰۳ و مستند به بند «د» تبصره (۱۵) قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کشور، برای حداقلبگیران و سایر مستمریبگیرانی که مبلغ متناسبسازی آنها بهمیزان کمتر از ۷.۱۶۶، ۱۸۴ ریال محاسبه شده است، مبلغ موسوم به «حفظ قدرت خرید» پرداخت میشد، که هدف از آن حمایت از گروههایی بود که از مزایای متناسبسازی بهرهمند نمیشدند و مقرر بود منابع آن با حکم قانون بودجه تأمین شود که تأمین نگردید.
در این خصوص لازم به توضیح است؛
۱) در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ این حکم قانونی تکرار نگردیده و لذا مستند قانونی برای پرداخت آن وجود ندارد. همچنین، علاوه بر اینکه هرگونه پرداخت نیازمند حکم قانونی جدید است، تأمین مالی آن نیز نیازمند حکم قانونگذار و درج بار مالی در قانون بودجه است.
۲) براساس حکم قانون بودجه سال ۱۴۰۳ هدف از پیش بینی اعتبار مذکور، حفظ قدرت خرید مشمولین ذکر گردیده، این در حالیست که در حال حاضر، دولت کمک معیشت مدّنظر خود در چنین موارد و عناوینی را در قالب طرح کالابرگ با پرداخت هر نفر یک میلیون تومان (برای یک خانواده ۳ نفره معادل سه میلیون تومان) پرداخت مینماید.
در حوزه مزایای جانبی (کمکهزینه مسکن، کمک به تأمین معیشت، کمک هزینه عائلهمندی و کمکهزینه اولاد) لازم به ذکر است؛
۱) این مزایا به موجب قانون تامین اجتماعی، جزو تکالیف قانونی سازمان محسوب نمیشود.
۲) سه مورد کمک هزینه مسکن، کمک معیشت (بن) و (حق تاهل پرداختی از سال۱۴۰۳) به مشمولین قانون کار مشمول کسر حق بیمه بوده و در اصل مستمری مشمولین (محاسبه میانگین دو سال آخر) منظور و پرداخت میشوند و موردی که مشمول کسر حق بیمه در دوران بیمهپردازی نبودهاند براساس احکام قانون تامین اجتماعی، قابل پرداخت نیست.
۳) با این وجود، سازمان با هدف بهود معیشت مستمریبگیران و در چارچوب مجوزهای لازم و از محل منابع و اعتبارات موجود نسبت به پرداخت مبالغی تحت عنوان مزایا (مضاعف و دوباره) اقدام کرده است.
در سالجاری نیز بهمنظور فراهم شدن امکان افزایش مستمریها در سطح مصوبه شورایعالی کار و با توجه به محدودیتهای اعتباری، مبالغ کمکهزینه مسکن (۲.۷۰۰، ۰۰۰ ریال) و کمک به تأمین معیشت (۶.۰۰۰، ۰۰۰ ریال)، درحالیکه یک بار بهطور کامل در محاسبه مستمری لحاظ شدهاند و پرداخت میگردند، نتیجتا این موارد همانند سال گذشته پرداخت خواهد شد و حذف نشدهاند و مبلغ آنها تغییر نیز نیافته است.
۱) کمک هزینه مسکن کمک هزینه مسکن کارگری، در دو سال آخر بیمهپردازی، مأخذ کسر حقبیمه بوده و یک بار در محاسبه مستمری منظور شده و در اصل مستمری به بازنشستگان و بازماندگان منظور شده و پرداخت میشود. همچنین چنانچه در دوران بیمهپردازی افراد، این مبلغ مشمول کسر حق بیمه نبوده و یا این مبلغ را دریافت نکردهاند، چون حق بیمهای از بابت آن دریافت نشده براساس احکام قانون تامین اجتماعی، قابل پرداخت نیست. در واقع پرداخت (۲۷۰) هزار تومان حق مسکن به مستمریبگیران، پرداخت دوباره، مضاعف و فراتر از قانون و بدون محاسبات بیمهای بوده و حتی در مواردی بابت آن قبلاً حقبیمهای در دوره اشتغال فرد کسر نشده است.
۲) کمک تامین معیشت کمک معیشت کارگری، در دو سال آخر بیمهپردازی، مأخذ کسر حقبیمه بوده و یک بار در محاسبه مستمری منظور شده و در اصل مستمری بازنشستگان و بازماندگان منظور شده و پرداخت میشود. همچنین چنانچه در دوران بیمهپردازی افراد، این مبلغ مشمول کسر حق بیمه نبوده و یا این مبلغ را دریافت نکردهاند، چون حق بیمهای از بابت آن دریافت نشده براساس احکام قانون تامین اجتماعی، قابل پرداخت نیست.
پرداخت (۶۰۰) هزار تومان کمک تامین معیشت به مستمریبگیران، پرداخت دوباره، مضاعف و فراتر از قانون و بدون محاسبات بیمهای بوده و حتی در مواردی بابت آن قبلا حقبیمهای در دوره اشتغال فرد کسر نشده است.
۳) کمک هزینه اولاد (فرزندان) کمک هزینه اولاد (کارگری و کارمندی) مشمول کسر حق بیمه نمیباشد و لذا پرداخت آن به مستمریبگیران به مبلغ (۱۷.۱۹۳، ۷۶۵ ریال به ازای هر فرزند)، در واقع هزینه بلامحل محسوب میشود.
۴) کمک هزینه عائلهمندی (تأهل) کمک هزینه عائلهمندی کارگری (حق تاهل) در دو سال آخر بیمهپردازی، مأخذ کسر حقبیمه بوده و یک بار در محاسبه مستمری منظور شده و در اصل مستمری بازنشستگان و بازماندگان منظور و پرداخت میشود و درخصوص شاغلین بخش دولتی، بیمه شدگان حرف و مشاغل آزاد، اختیاری و سایر بیمه شدگان با ماهیت خاص و اختیاری این مبلغ مشمول کسر حق بیمه نبوده و یا اصولا پرداخت نمیشود. لذا پرداخت آن به مستمریبگیران، به مبلغ (۲۱.۰۰۶، ۸۷۵ ریال)، پرداخت دوباره، مضاعف و فراتر از قانون و بدون محاسبات بیمهای بوده و حتی در مواردی بابت آن قبلاً حقبیمه از بازنشستگان کسر نشده است.
اگر کسی به افزایشها و محاسبات مستمری خود معترض باشد، میبایست از طریق پورتال مرکز نظارت و ارتباطات مردمی سازمان به نشانی https://1420.tamin.ir درخواست و اعتراض خود را ثبت و با دریافت کد پیگیری به صورت پیامکی، فرایند رسیدگی را بدون نیاز به مراجعه حضوری دنبال نمایند.
همچنین این مرکز با شماره تلفن ۱۴۲۰ بدون نیاز به پیش شماره از سراسر کشور از طریق تلفن ثابت یا تلفن همراه آماده ارایه راهنمایی است.
امکان مشاهده، دریافت و چاپ نسخه معتبر فیش و حکم حقوقی کلیه بازنشستگان و مستمریبگیران از طریق اپلیکیشن تأمین من https://my.tamin.ir و همچنین سامانه خدمات غیرحضوری https://es.tamin.ir فراهم است و نیاز به مراجعه حضوری به شعب برای دریافت فیش و حکم حقوقی نیست.
همچنین مستمریبگیران گرامی از طریق ابزار محاسبه آنلاین از طریق سامانه خدمات غیرحضوری سازمان میتوانند جزئیات محاسبات مستمری متناسبسازی شده خود را به طور کامل و آسان مشاهده نمایند.
مجموعه تصمیمات اتخاذشده در سال ۱۴۰۵ با هدف اجرای دقیق قوانین، اصلاح و ساماندهی ضوابط مربوطه، حفظ عدالت میان گروههای مختلف مستمریبگیران، صیانت از منابع بین نسلی صندوق تامین اجتماعی که حاصل مشارکت بیمهپردازان و بازنشستگان و افزایش اصل مستمریها در چارچوب امکانات، اعتبارات و مجوزهای موجود صورت گرفته است.
شفافیت، اقناعسازی، مواجه و تعامل همدلانه و همراه با آرامش و پرهیز از ایجاد نگرانی و تنش، تبیین و تشریح شرایط موجود و رویکردها و اقدامات صورت گرفته توسط سازمان در راستای موارد فوقالذکر با شرکای اجتماعی بویژه مستمریبگیران و بازنشستگان به عنوان شرکای مهم در این صندوق مبتنی بر مشارکت و بیمهپردازی بینالنسلی مهمترین نکته در این طرح است.
به طور خلاصه:
اقدامات سازمان تأمین اجتماعی در افزایش سالانه حقوق ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر
•صدور حکم افزایش سالانه حقوق بازنشستگان و مستمریبگیران (طبق مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی و مصوبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ شورای عالی کار)
- حداقلبگیران / افزایش ۶۰ درصد (به میزان ۱۶۶.۲۵۵، ۵۰۰ریال)
- سایر سطوح / افزایش ۴۵ درصد بعلاوه مبلغ ثابت (به میزان ۱۵.۵۸۶. ۴۷۰ریال)
- به طور میانگین افزایش حقوق مستمریبگیران تأمین اجتماعی در مقایسه با دیگر صندوقهای بازنشستگی (نظیر کشوری، لشکری، بانکها، نفت و…) ۲۰ درصد بیشتر رشد داشته است.
متنی که در ادامه میخوانید، مشروح بیست و پنج سوال پرتکرار در حوزه بازنشستگان تامین اجتماعی و متناسبسازی است:
۱. افزایش مستمری بازنشستگان و مستمریبگیران در سال ۱۴۰۵ چگونه محاسبه شده است؟
میزان و نحوه افزایش مستمریها بر اساس مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی و مصوبه مورخ ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ شورای عالی کار و توافق با کانون عالی بازنشستگان انجام شده است. بر این اساس، مستمری حداقلبگیران ۶۰ درصد افزایش یافته و مبلغ مستمری آنان در سال ۱۴۰۵ به مبلغ حدود ۱۶۶.۲۵۵.۵۰۰ ریال (۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان) رسیده است. مستمری سایر سطوح نیز ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت ۱۵.۵۸۶.۴۷۰ ریال (یک میلیون و ۵۵۸ هزار تومان) افزایش داشته است.
۲. متناسبسازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ به چه صورت اجرا میشود؟
سال ۱۴۰۵ آخرین مرحله اجرای متناسبسازی موضوع جزء ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت است. پس از اجرای ۴۰ درصد در سال ۱۴۰۳ و ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴، در سال جاری نیز ۳۰ درصد باقیمانده (از مبلغ موضوع متناسب سازی) اجرا میشود تا متناسبسازی به طور کامل محقق شود، به نحوی که در پایان متناسبسازی، مستمری سال جاری فرد به حداقل دستمزد سال جاری، از ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری فرد به حداقل دستمزد سال برقراری کمتر نگردد.
۳. هدف از اجرای متناسبسازی چیست؟
هدف این است که بر اساس قانون نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد، متناسب با زمان برقراری مستمری حفظ شود، به نحوی که در پایان متناسب سازی، مستمری سال جاری فرد به حداقل مستمری سال جاری، از ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری فرد به حداقل دستمزد سال برقراری کمتر نباشد. پس از اجرای ۴۰ درصد در سال ۱۴۰۳ و ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴، در سال جاری نیز ۳۰ درصد باقیمانده (از مبلغ موضوع متناسب سازی) اجرا میشود تا متناسبسازی به طور کامل محقق شود. این فرمول دقیقا همان فرمول قانونگذار در برنامه هفتم است.
۴. چرا مبلغ «حفظ قدرت خرید» در سال ۱۴۰۵ پرداخت نمیشود؟
این مبلغ در سال ۱۴۰۳ بر اساس بند (د) تبصره (۱۵) قانون بودجه همان سال و برای حمایت از حداقل بگیران و سایر مستمری بگیرانی که مبلغ متناسبسازی آنها به میزانی کمتر از ۷.۱۶۶.۱۶۸ ریال بود پرداخت میشد. از آنجا که در قوانین و مقررات سال ۱۴۰۵ مجوز قانونی جدیدی برای تداوم این پرداخت پیشبینی نشده است، امکان پرداخت آن در سال جاری وجود ندارد.
۵. چرا امسال مجوز پرداخت حفظ قدرت خرید صادر نشده است؟
برخلاف قانون بودجه سال ۱۴۰۳ در قانون بودجه ۱۴۰۵ این حکم قانونی تکرار نشد. علاوه بر اینکه هرگونه پرداختی نیازمند حکم قانونی است تأمین منابع مالی آن هم نیازمند درج در قانون بودجه است. ضمناً دولت در سال اخیر کمک معیشت و حفظ قدرت خرید مدنظر خود را در قالب طرح کالابرگ با پرداخت یک میلیون تومان به هر نفر انجام میدهد.
۶. آیا کمکهزینه مسکن و کمک به تأمین معیشت در سال ۱۴۰۵ حذف شده است؟
خیر. این مبالغ همچنان پرداخت میشود، اما افزایش نیافته است. کمکهزینه مسکن ماهانه ۲.۷۰۰. ۰۰۰ ریال و کمک به تأمین معیشت ماهانه ۶ میلیون ریال، به مشمولان پرداخت خواهد شد.
۷. چرا مزایای جانبی افزایش نیافته است؟
با توجه به محدودیت منابع و اعتبارات، اولویت سازمان در سال جاری افزایش مستمریها مشابه مصوبه شورای عالی کار بوده است. به همین دلیل در توافق با کانون عالی بازنشستگان و با توجه به منابع و درآمدهای سازمان، مزایای جانبی در سطح سال گذشته حفظ شده تا امکان تأمین منابع لازم برای افزایش مستمریها فراهم شود.
۸. آیا پرداخت کمکهزینه مسکن، معیشت، عائلهمندی و اولاد از تکالیف قانونی تأمین اجتماعی است؟
خیر. این مزایا طبق قانون تأمین اجتماعی جزو تکالیف سازمان محسوب نمیشود. علاوه بر این، مزایای فوق اگر در دوران بیمهپردازی مشمول کسر حق بیمه بوده در اصلِ مستمری پرداختی لحاظ شده است و اگر مشمول کسر حق بیمه نبوده براساس قانون قابل پرداخت نیست.
پس این مزایا جزء تعهدات قانونی سازمان تأمین اجتماعی محسوب نمیشود و پرداخت آنها در سالهای گذشته با هدف مساعدت در تأمین معیشت مستمریبگیران و در چارچوب مجوزها و منابع مالی موجود انجام شده است.
۹. چرا مبلغ کمک به تأمین معیشت مستمریبگیران دولتی برای افراد متنوع است؟
با توجه به اینکه کمکهزینه عائلهمندی و اولاد مستمریبگیران دولتی در سال ۱۴۰۵ بر اساس قانون بودجه و مقررات مربوط افزایش یافته است. در چارچوب قانون و به منظور رعایت عدالت میان مستمریبگیران دولتی و غیردولتی و جلوگیری از ایجاد تفاوت غیرمتعارف در مجموع مزایای دریافتی، کمک هزینه تأمین معیشت مستمری بگیران دولتی به این شکل تعدیل (کاهش مبلغ معادل افزایش کمک هزینه عائله مندی) شده است:
الف- اگر مستمری بگیر دولتی عائلهمندی دریافت کند مبلغ پرداختی برای کمک معیشت ۱.۷۹۸.۶۲۵ ریال خواهد بود.
ب- اگر مستمری بگیر دولتی همسر نداشته باشد و مشمول عائلهمندی نشود، مبلغ کمک معیشت ۶ میلیون ریال برای وی لحاظ خواهد شد.
۱۰. چرا کمکهزینه عائلهمندی و اولاد مستمریبگیران دولتی افزایش یافته اما برای مستمریبگیران غیردولتی ثابت مانده است؟
مبنای پرداخت این مزایا در دو گروه متفاوت است. افزایش کمکهزینه عائلهمندی و اولاد مستمریبگیران دولتی بر اساس احکام قانونی مربوط از جمله بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون بودجه سال جاری انجام شده است. اما پرداخت این مزایا به مستمریبگیران غیردولتی از محل منابع سازمان تأمین اجتماعی و در قالب مزایای حمایتی صورت میگیرد و الزام قانونی برای افزایش سالانه آن وجود ندارد.
۱۱. اگر عائلهمندی و اولاد جزو تعهدات قانونی سازمان نیست، چرا تاکنون پرداخت میشده است؟
سازمان تأمین اجتماعی در سالهای گذشته به منظور حمایت بیشتر از معیشت مستمریبگیران و برقراری تعادل میان مزایای پرداختی به گروههای مختلف بازنشستگان، با اخذ مجوزهای لازم و در چارچوب منابع موجود نسبت به پرداخت این مزایا اقدام کرده است. استمرار این پرداختها نیز همچنان در همین چارچوب انجام شده است.
۱۲. منظور از بازنشسته دولتی و غیردولتی چیست؟
بازنشستههای دولتی (کارمندی) به افرادی اطلاق میشود که در دوران بیمهپردازی در نهادهای دولتی و دستگاههای اجرایی وابسته به دولت (دولت در نقش کارفرما) مشغول به کار و مشمول قانون خدمات کشوری بودهاند. اما بازنشستگان غیردولتی شامل افرادی است که طبق قانون کار، در قالب قرارداد کار با کارفرما در کارگاههای غیردولتی مشغول به کار بودهاند.
۱۳. مبلغ کمکهزینه اولاد مستمریبگیران در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
کمکهزینه اولاد بازنشستگان و ازکارافتادگان غیردولتی و فرزندان بازمانده مشمول غیردولتی معادل ۱۷.۱۹۳.۷۶۵ ریال به ازای هر فرزند میباشد. برای بازنشستگان و ازکارافتادگان دولتی و فرزندان بازمانده مشمولان دولتی طبق بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون بودجه سال جاری، با ۲۰ درصد افزایش مبلغ ۲۰.۶۳۲. ۵۱۸ ریال در نظر گرفته شده است.
۱۴. چرا به همسران بازمانده تکنفره کمکهزینه عائلهمندی پرداخت نمیشود؟
پرداخت کمک هزینه عائلهمندی جزو تکالیف قانونی سازمان نیست و طبق مقررات برای مردان مستمریبگیر بازنشسته پیشبینی شده است که همسر تحت تکفل داشته باشند. بنابراین پرداخت این مزیت به همسر بیمهشده متوفی که خود مستمری بازماندگان دریافت میکند، فاقد موضوعیت و مستند قانونی است.
۱۵. چرا افزایش مستمری حداقلبگیران ۶۰ درصد است اما برای سایر سطوح ۴۵ درصد تعیین شده است؟
مبنای افزایش مستمریها، مصوبه شورای عالی کار و الزامات مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی است. در سال ۱۴۰۵ به منظور حمایت بیشتر از اقشار با درآمد پایینتر و حفظ حداقل سطح معیشت بازنشستگان، افزایش مستمری حداقلبگیران به میزان ۶۰ درصد تعیین شده است. برای سایر سطوح نیز علاوه بر افزایش ۴۵ درصدی، مبلغ ثابت ۱۵.۵۸۶.۴۷۰ ریال به مستمری آنان اضافه شده است تا آثار افزایش حقوق برای سطوح مختلف درآمدی متعادلتر شود.
۱۶. آیا متناسبسازی برای همه بازنشستگان و مستمریبگیران یکسان است؟
خیر. طبق قانون جز ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم، حداقلبگیران مشمول متناسبسازی نیستند. متناسبسازی به معنای پرداخت مبلغ یکسان به همه افراد نیست و بر اساس سابقه بیمهپردازی، میزان مستمری زمان برقراری و نسبت آن به حداقل دستمزد همان سال محاسبه میشود. به همین دلیل مبلغ متناسبسازی برای افراد مختلف متفاوت است.
۱۷. آیا حذف مبلغ «حفظ قدرت خرید» به معنای کاهش دریافتی بازنشستگان است؟
خیر. مبلغ «حفظ قدرت خرید» یک پرداخت موقت و مبتنی بر قانون بودجه سال ۱۴۰۳ بود و برای کمک به معیشت گروههای کم درآمد جامعه بود. در سال ۱۴۰۵ به دلیل نبود مستند قانونی و پیش بینی سازوکارهای جایگزین توسط دولت در قانون بودجه، مجوز قانونی این پرداخت استمرار نداشته است.
۱۸. هدف کلی تصمیمات اتخاذ شده در سال ۱۴۰۵ چیست؟
مجموعه تصمیمات سال ۱۴۰۵ با هدف اجرای دقیق قوانین، تکمیل متناسبسازی، حفظ عدالت میان گروههای مختلف مستمریبگیران، صیانت از منابع بیننسلی سازمان تأمین اجتماعی و افزایش مستمریها در چارچوب امکانات، اعتبارات و مجوزهای قانونی اتخاذ شده است.
۱۹. چرا سازمان تأمین اجتماعی پرداخت برخی مزایا را به نبود مستند قانونی منوط میکند؟
سازمان تأمین اجتماعی مکلف است تمامی پرداختها را در چارچوب قوانین، مقررات و مجوزهای قانونی انجام دهد. از آنجا که منابع این سازمان متعلق به بیمهپردازان و مستمریبگیران است، هرگونه پرداخت مستمر باید دارای پشتوانه قانونی و تأمین اعتبار از مراجع رسمی قانونگذاری کشور و ارکان سازمان باشد تا از منابع بین النسلی این صندوق که متعلق به بیمهپردازان و بازنشستگان است صیانت شود.
۲۰) آیا اجرای گام سوم به معنای پایان اجرای متناسبسازی است؟
بله. بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت، متناسبسازی (۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری به حداقل دستمزد سال برقراری) در سه مرحله ۴۰ درصدی، ۳۰ درصدی و ۳۰ درصدی پیشبینی شده بود که با اجرای مرحله سوم در سال ۱۴۰۵، تکلیف قانونی متناسبسازی تکمیل میشود.
۲۱) چرا برخی بازنشستگان افزایش بیشتری نسبت به دیگران دریافت کردهاند؟
میزان افزایش دریافتی مستمریبگیران صرفاً به درصد افزایش سالانه محدود نمیشود و عوامل متعددی از جمله سطح مستمری، مبلغ متناسبسازی، وضعیت حداقلبگیر یا سایر سطوح بودن و برخورداری از برخی مزایا در آن تأثیرگذار است. از این رو ممکن است دو مستمریبگیر با شرایط متفاوت، افزایشهای ریالی متفاوتی را تجربه کنند. آنچه اهمیت دارد این است که تمامی محاسبات بر اساس قوانین و فرمولهای مصوب و به صورت یکسان برای افراد دارای شرایط مشابه انجام شده است.
۲۲) آیا بازنشستگانی که متناسبسازی بیشتری دریافت کردهاند از افزایش سالانه مستمری محروم شدهاند؟
خیر. افزایش سالانه مستمری و متناسبسازی دو مقوله مستقل هستند. ابتدا افزایش مستمری اعمال میشود و سپس در صورت مشمول بودن فرد، مبلغ متناسبسازی نیز به مستمری او اضافه میشود. بنابراین افراد مشمول متناسبسازی علاوه بر افزایش سالانه، از مزایای متناسبسازی نیز بهرهمند میشوند.
۲۳) چرا سازمان تأمین اجتماعی به جای پرداخت مبالغ مقطعی، افزایش مستمری را در اولویت قرار داده است؟
افزایش مستمری تأثیر پایدار و بلندمدت بر دریافتی بازنشستگان دارد و مبنای محاسبات سالهای بعد نیز قرار میگیرد. در مقابل، پرداختهای مقطعی یا مزایای جانبی معمولاً آثار کوتاهمدت دارند. به همین دلیل در سال ۱۴۰۵ بخش عمده منابع موجود به افزایش مستمریها و تکمیل متناسبسازی اختصاص یافته تا حمایت مؤثرتری از معیشت مستمریبگیران صورت گیرد.
۲۴) اگر کسی به افزایشها و محاسبات مستمری خود معترض باشد، چه باید بکند؟
فرد میبایست از طریق پورتال مرکز نظارت و ارتباطات مردمی سازمان به نشانی https://۱۴۲۰.tamin.ir درخواست و اعتراض خود را ثبت و با دریافت کد پیگیری به صورت پیامکی، فرایند رسیدگی را بدون نیاز به مراجعه حضوری دنبال نمایند.
همچنین این مرکز با شماره تلفن ۱۴۲۰ بدون نیاز به پیش شماره از سراسر کشور از طریق تلفن ثابت یا تلفن همراه آماده ارایه راهنمایی است.
۲۵. آیا برای دریافت فیش و حکم حقوقی حتما باید به شعبه مراجعه کرد؟
خیر. امکان مشاهده، دریافت و چاپ نسخه معتبر فیش و حکم حقوقی کلیه بازنشستگان و مستمریبگیران از طریق اپلیکیشن تأمین من https://my.tamin.ir و همچنین سامانه خدمات غیرحضوری https://es.tamin.ir فراهم است و نیاز به مراجعه حضوری به شعب برای دریافت فیش و حکم حقوقی نیست.
همچنین مستمریبگیران گرامی از طریق ابزار محاسبه آنلاین از طریق سامانه خدمات غیرحضوری سازمان میتوانند جزئیات محاسبات مستمری متناسبسازی شده خود را به طور کامل و آسان مشاهده نمایند.
رحمتاله نوروزی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس و رئیس فراکسیون کارگری مجلس، گفت: اقدام سازمان تأمین اجتماعی در صدور احکام افزایش حقوق و اعمال مرحله سوم (پایانی) اجرای متناسبسازی حقوق بازنشستگان و مستمریبگیران، نشانه اهمیت تأمین معیشت جامعه بزرگ بازنشستگی است.
نوروزی افزود: در شرایط کنونی کشور، تأمین منابع برای افزایش حقوق بازنشستگان به دلیل اثرات وضعیت حال حاضر بر بازار کار و به تبع آن، کاهش بیمهپردازی و منابع وصول حقبیمه، با سختیهایی همراه خواهد بود.
نماینده مردم علیآباد کتول در مجلس گفت: افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی طبق مصوبه شورای عالی کار و همزمان اعمال مرحله نهایی متناسب سازی در شرایط کنونی ارزشمند است.
عضو فراکسیون کارگری مجلس اضافه کرد: سازمان تامین اجتماعی و دولت و مجلس باید تلاش کنند که حقوق بعدی بازنشستگان با احکام جدید صادر شود تا کمکی به ارتقای شرایط معیشتی این قشر گرانقدر باشد.
