الجزیره گزارش داد یک مقام ایرانی گفته مذاکرات آتشبس تأثیری بر اجرای پروتکل موجود درباره دریافت هزینه تأمین امنیت عبور کشتیها در تنگه هرمز نخواهد داشت و تأکید کرد که تهران بدون هیچ تغییری در مسیری که چند روز پیش آغاز کرده است، پیش میرود.
حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و فرآوردههای پتروشیمی ایران تأکید کرده که ایران در اجرای این سازوکار که هدف آن جبران بخشی از خسارتهای مالی وارد شده به کشور است، جدی است و این اقدام پس از تکمیل چارچوبهای فنی و هماهنگیهای لازم در هفته گذشته، همچنان به همان فرمول پیشین اجرا میشود.
به گفته حسینی، پیشنهاد وضع عوارض عبور از تنگه هرمز، بخشی از مجموعه ابزارهای فشاری است که تهران میتواند در کنار پرونده هستهای، در چارچوب مذاکره با غرب و تلاش برای کاهش یا رفع تحریمها به کار گیرد.
حسینی توضیح داد که جنگ عامل مستقیمی برای حرکت به سمت این گزینه بوده است و افزود: تنگه هرمز از نظر سیاسی و امنیتی، نقطه حساسی برای آمریکا و انگلیس محسوب میشود و همین موضوع، این ابزار را در سطح داخلی ایران قابل پشتیبانی میکند.
وی اشاره کرد که برآوردهای اولیه حاکی از آن است که ایران بین ۸۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار خسارت متحمل شده است و معتقد است که بخشی از این خسارتها را میتوان از طریق وضع عوارض بر تردد در تنگه بازپس گرفت
حسینی همچنین اظهار داشت که این سازوکار ممکن است به بازگرداندن ثبات نسبی به حرکت کشتیرانی کمک کند و در نتیجه هزینه بیمه کشتیها را که به گفته وی از حدود ۴۰ هزار دلار به نزدیک یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار افزایش یافته است، کاهش دهد.
وی افزود که پرداختهایی که در حال حاضر وصول میشود، از طریق ارز دیجیتال (رمزپول) انجام میگیرد که نشاندهنده مسیر مالی جایگزینی است که از محدودیتهای سنتی مرتبط با تحریمها عبور میکند.
به نوشته الجزیره، لازم به ذکر است که اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و فرآوردههای پتروشیمی ایران متشکل از بخش خصوصی به همراه برخی نهادها و شرکتهای دولتی است و یک نهاد رسمی دولتی محسوب نمیشود، اما چارچوب گستردهای را شامل میشود که در برگیرنده مؤسسات و شرکتهای بزرگ فعال در بخشهای پتروشیمی، روغنها و حوزههای مرتبط با انرژی است.
این تحولات در حالی روی میدهد که توافق آتشبس اعلامشده در شامگاه سهشنبه ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ (۷ آوریل ۲۰۲۶) میان ایران و ایالات متحده، پس از میانجیگری پاکستان که به آتشبس موقت دو هفتهای انجامید، وارد مرحله اجرا شده است. واشنگتن این آتشبس را به بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی بینالمللی مشروط کرده بود.
الجزیره در پایان آورده است: این توافق، آخرین تحول در پی جنگی است که از اواخر بهمن ماه گذشته آغاز شد و اختلالات گستردهای در حملونقل دریایی و بازارهای انرژی در منطقه خلیجفارس ایجاد کرد.
با این حال، نشانههای احتیاط همچنان پابرجاست؛ شرکتهای بزرگ کشتیرانی تأکید دارند که آتشبس هنوز تضمینهای کافی برای بازگشت کشتیرانی به روال عادی فراهم نکرده است. در همین حال، تهران بر اقدامات خود برای ساماندهی عبور و دریافت عوارض مرتبط با امنیت تردد اصرار میورزد و همین موضوع باعث میشود که تنگه هرمز با وجود توقف درگیریهای مستقیم، همچنان در کانون کشمکشهای سیاسی و نظامی باقی بماند.
