در پی اجرایی شدن توافق آتش‌بس موقت میان ایران و ایالات متحده، مقامات و فعالان اقتصادی در تهران بر تداوم دریافت هزینه تأمین امنیت عبور و مرور در تنگه هرمز تأکید کردند. حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت و گاز، ضمن اشاره به دریافت این هزینه‌ها از طریق ارزهای دیجیتال، این سازوکار را ابزاری استراتژیک برای جبران خسارات ۸۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلاری کشور و اهرم فشاری در مذاکرات رفع تحریم‌ها دانست؛ اقدامی که نشان می‌دهد علیرغم توقف درگیری‌های مستقیم، تنگه هرمز همچنان به عنوان کانون کلیدی رقابت‌های سیاسی و اقتصادی باقی مانده است.

غول کشتیرانی مرسک، روز جمعه، در واکنش به ادامه تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل و پاسخ ایران، به طور موقت دو سرویس بزرگ کشتیرانی که خاورمیانه را به آسیا و اروپا متصل می‌کردند، متوقف کرد.

نقش‌آفرینی کشتیرانی در رونق‌بخشی بنادر بزرگ کشور؛ کارنامه گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران ظرف سال‌های گذشته، حکایت از ثبت رکوردهای جابه‌جایی کالا به رغم شدیدترین تحریم‌های بین‌المللی علیه صنعت کشتیرانی ایران دارد.

پیوستن ایران به توافق‌نامه CFT یا همان «کنوانسیون مقابله با تأمین مالی تروریسم»، یکی از موضوعات مهم در حوزه سیاست‌گذاری مالی و روابط بین‌المللی کشور به شمار می‌رود. این کنوانسیون که ذیل گروه ویژه اقدام مالی (FATF) تعریف شده، با هدف شفاف‌سازی مبادلات مالی، جلوگیری از پولشویی و مقابله با تأمین مالی گروه‌های تروریستی ایجاد شده است. عضویت در آن می‌تواند هم پیامدهای مثبت و هم چالش‌هایی برای ایران به همراه داشته باشد.

تحریم مدیرعامل کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران توسط آمریکا و متحدانش، در واقع گام پایانی یک سلسله فشارها و اقدامات خصمانه علیه ایران است؛ اقداماتی که بیش از آنکه کارآمدی عملی داشته باشند، نقش تبلیغاتی و رسانه‌ای برای نمایش قدرت دشمنان را ایفا می‌کنند.

یکی از سریع‌ترین اثرات بازگشت تحریم‌ها معمولاً قطع یا محدود شدن پوشش بیمه‌ای (P&I و بازارهای بیمه دریایی) برای کشتی‌هایی است که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با ایران مرتبط تشخیص داده می‌شوند. وقتی بیمه‌گران بین‌المللی وارد ریسک نشوند، مالکان کشتی‌ها یا مجبور به پذیرش هزینه‌های بسیار بالاتر می‌شوند یا از حمل محمولات مرتبط با ایران چشم‌پوشی می‌کنند — وضعیتی که هزینهٔ عملیاتی و نرخ کرایه (freight) را بالا می‌برد و ایمنی دریانوردی را تحت‌فشار قرار می‌دهد.

توافقات با کشورهای متحد منطقه‌ای در حوزه کشتیرانی می‌تواند جایگاه ایران را در تجارت دریایی به شکل چشمگیری ارتقا دهد. ایران با داشتن موقعیت ژئوپولیتیک ویژه و دسترسی به آب‌های آزاد، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به هاب حمل‌ونقل دریایی دارد. همگرایی با کشورهای همسایه می‌تواند از این ظرفیت‌ها به بهترین شکل بهره‌برداری کند و ایران را به بازیگری محوری در ترانزیت دریایی بدل سازد.

توسعه گردشگری دریایی در ایران می‌تواند به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی برای تنوع‌بخشی به اقتصاد ملی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی مورد توجه قرار گیرد. موقعیت جغرافیایی ایران با دسترسی به دو پهنه آبی مهم، یعنی خلیج فارس و دریای عمان از یک سو و دریای خزر از سوی دیگر، فرصتی ارزشمند برای گسترش فعالیت‌های گردشگری در سواحل و بنادر کشور فراهم کرده است. این امر نه تنها می‌تواند منجر به جذب گردشگران داخلی و خارجی شود، بلکه بستری برای رشد سرمایه‌گذاری و توسعه خدمات نیز خواهد بود.

در سال‌های اخیر، ایران تلاش کرده است تا با تکیه بر همکاری‌های راهبردی با کشورهای همسو و متحد، روند توسعه زیرساخت‌های ملی خود را شتاب ببخشد. این قراردادها نه تنها در حوزه انرژی و حمل‌ونقل، بلکه در بخش‌های کلیدی همچون فناوری اطلاعات، مسکن، و صنایع مادر نیز گسترش یافته‌اند. چنین همکاری‌هایی امکان انتقال دانش فنی و بهره‌گیری از تجربه‌های موفق بین‌المللی را برای تهران فراهم می‌آورد و در نهایت موجب ارتقای کیفیت پروژه‌های داخلی می‌شود.

مدیرعامل صندوق توسعه صنایع دریایی اعلام کرد که با تزریق منابع مالی تازه به این صندوق، امکان ارائه تسهیلات ویژه برای تعمیر و بازسازی کشتی‌های بزرگ فراهم شده است. وی تأکید کرد که این اقدام می‌تواند بخش قابل توجهی از نیازهای صنعت دریایی کشور را برطرف کرده و به کاهش هزینه‌های مالکان کشتی‌ها و افزایش بهره‌وری در حوزه حمل‌ونقل دریایی کمک کند.

در حوزه راهبردی حمل‌ونقل دریایی، همکاری ایران با کشورهای مسلمان همسایه نه‌تنها یک انتخاب منطقی، بلکه ضرورتی حیاتی برای تقویت همگرایی اقتصادی، تسهیل مبادلات تجاری و تثبیت امنیت دریایی به شمار می‌رود. ایران با دسترسی به دو پهنه آبی مهم یعنی خلیج فارس و دریای عمان در جنوب و دریای خزر در شمال، جایگاهی ممتاز در مسیرهای دریایی منطقه دارد. این ظرفیت بی‌نظیر، اگر با مشارکت کشورهای مسلمان منطقه مانند قطر، عمان، امارات، عراق، آذربایجان و ترکمنستان همراه شود، می‌تواند به شکل‌گیری یک بلوک حمل‌ونقلی قدرتمند بینجامد.

همکاری ایران با کشورهای همسایه در حوزه کشتیرانی، یکی از ضرورت‌های استراتژیک برای تقویت تجارت منطقه‌ای، حفظ منافع مشترک دریایی و ارتقای امنیت دریانوردی به شمار می‌رود. با توجه به موقعیت ژئوپلتیکی ایران و دسترسی به آب‌های آزاد و بسته، به‌ویژه دریای خزر و خلیج فارس، تعامل فعال و سازنده با همسایگان دریایی می‌تواند به گسترش خطوط حمل‌ونقل دریایی، کاهش هزینه‌های بازرگانی و تسهیل ترانزیت کالا در منطقه منجر شود.

در شرایطی که منطقه خلیج فارس به دلیل تشدید تنش‌های سیاسی و امنیتی، یکی از پرمخاطره‌ترین پهنه‌های آبی جهان تلقی می‌شود، حفظ پایداری تجارت دریایی برای کشور ما اهمیتی مضاعف یافته است. اظهارات دبیرکل انجمن کشتیرانی نشان می‌دهد که علیرغم وضعیت ناپایدار ژئوپلیتیکی، تردد کشتی‌ها، صادرات و واردات دریایی ایران بدون اختلال ادامه دارد. این مسئله نه‌تنها نشانگر توانمندی مدیریتی در حوزه حمل‌ونقل دریایی است، بلکه گواهی بر هوشیاری و آمادگی نیروهای دفاعی کشور در تأمین امنیت مسیرهای آبی نیز محسوب می‌شود.

طبق گزارشات مشخص شد شرکت بزرگ کشتیرانی به دلیل حملات ایران به اسرائیل از پهلوگیری کشتی های خود در بندر حیفا امتناع کرده است.

همکاری‌های اقتصادی میان ایران و عمان طی سال‌های اخیر، روندی رو به رشد و مبتنی بر منافع متقابل داشته است. عمان به عنوان کشوری با سیاست خارجی متعادل و رویکردی دوستانه نسبت به ایران، همواره یکی از شرکای قابل اعتماد جمهوری اسلامی در منطقه خلیج فارس محسوب می‌شود. این روابط دوستانه زمینه‌ساز گسترش تعاملات اقتصادی در حوزه‌های مختلف از جمله تجارت، انرژی، حمل‌ونقل دریایی، و سرمایه‌گذاری‌های مشترک شده است.

معاون اول رئیس جمهور آیین‌نامه اجرایی قانون سوخت‌رسانی به کشتی‌ها را ابلاغ کرد که بر اساس آن کشف قیمت بانکرینگ در بورس انرژی انجام می شود.

ترانزیت کالا از طریق بنادر شمالی ایران (دریای خزر) به‌عنوان یکی از مسیرهای کلیدی حمل‌ونقل بین‌المللی، اهمیت زیادی در تجارت منطقه‌ای و جهانی دارد. این بنادر به‌عنوان دروازه‌ای برای تبادلات تجاری میان ایران، کشورهای حوزه CIS (ازجمله روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان) و همچنین اروپا عمل می‌کنند.

سرپرست اداره کل آفریقای سازمان توسعه تجارت گفت: برای اینکه خطوط کشتیرانی بین ایران و غرب و جنوب آفریقا برقرار شود، قرار شده طی مصوبه ستاد افریقا که معاون اول رئیس جمهور ابلاغ کرده‌اند سازوکاری به کار گرفته شود تا خطوط کشتیرانی ایران و افریقا توسعه یابد.

ایران به دلیل موقعیت ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک خود، یکی از مهم‌ترین بازیگران عرصه حمل‌ونقل و کشتیرانی در منطقه و جهان محسوب می‌شود. این کشور که در چهارراه کریدورهای بین‌المللی قرار دارد، نقش کلیدی در ترانزیت کالا میان آسیا، اروپا و آفریقا ایفا می‌کند. وجود بنادر مهم در خلیج فارس و دریای عمان، شبکه گسترده ریلی و جاده‌ای، و مسیرهای ترانزیتی مهم باعث شده ایران در حوزه حمل‌ونقل و کشتیرانی، ظرفیتی بالقوه برای تبدیل شدن به یکی از هاب‌های اصلی تجارت بین‌المللی داشته باشد.