تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی در جهان به شمار میرود؛ گذرگاهی باریک میان ایران و عمان که خلیج فارس را به دریای عمان و آبهای آزاد متصل میکند. طبق برآوردهای بینالمللی از جمله گزارشهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، روزانه حدود ۲۰ درصد از مصرف جهانی نفت و بخش قابل توجهی از صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) از این مسیر عبور میکند.
به همین دلیل هرگونه اختلال در عبور کشتیهای نفتکش از این تنگه، به سرعت در بازارهای جهانی بازتاب پیدا میکند و میتواند زنجیره تأمین انرژی را در سطح بینالمللی تحت تأثیر قرار دهد.
مشاور وزیر نفت در اظهاراتی با تاکید بر اهمیت این گذرگاه راهبردی گفت: حدود یکپنجم انرژی جهان از تنگه هرمز عبور میکند و در صورت بسته ماندن یا اعمال محدودیت در این مسیر، انتقال انرژی با مشکل مواجه خواهد شد.
به گفته او، چنین شرایطی لزوماً به معنای توقف کامل صادرات انرژی نیست، اما ایجاد محدودیت در حملونقل نفت و گاز میتواند باعث جهش قیمتها در بازار جهانی شود و تصمیمگیریهای اقتصادی در بسیاری از کشورها را تحت تأثیر قرار دهد.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند تنگه هرمز یکی از حساسترین نقاط ژئوپلیتیکی جهان است و کوچکترین تنش در آن میتواند بازار نفت را دچار شوک کند. تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که تنها انتشار خبر احتمال اختلال در این مسیر، به سرعت قیمت نفت در بازارهای جهانی را افزایش میدهد.
از آنجا که بخش مهمی از صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، عراق، کویت، امارات و قطر از این تنگه عبور میکند، هرگونه محدودیت در تردد نفتکشها میتواند عرضه جهانی را کاهش داده و به افزایش قیمت انرژی در سطح بینالمللی منجر شود.
تحلیلگران معتقدند اهمیت تنگه هرمز تنها به بازار نفت محدود نمیشود، بلکه این مسیر یکی از حساسترین نقاط اقتصاد جهانی محسوب میشود. در چنین شرایطی هرگونه اختلال در این شاهراه دریایی میتواند بر بازارهای انرژی، حملونقل، صنایع و حتی سیاستهای اقتصادی دولتها در سراسر جهان تأثیر مستقیم بگذارد.