در ماههای منتهی به آغاز حمله، شکافهای قابلتوجهی میان واشنگتن و لندن در نحوه مواجهه با پرونده ایران شکل گرفت. در حالی که دولت آمریکا بر اقدام سریع و قاطع نظامی تأکید داشت، برخی محافل سیاسی و امنیتی در بریتانیا نسبت به پیامدهای منطقهای چنین تصمیمی ابراز تردید میکردند. این اختلاف نگاه سبب شد گفتوگوهای پشتپرده میان دو طرف با حساسیت بیشتری دنبال شود و رسانههای غربی از کاهش هماهنگی سنتی میان دو متحد قدیمی سخن بگویند.
با شروع درگیریها، این فاصله دیدگاهی بهتدریج آشکارتر شد. گزارشها حاکی از آن بود که لندن در برخی مراحل عملیات تمایل کمتری به مشارکت گسترده نشان داده و تلاش کرده است نقش خود را محدودتر نگه دارد. همین موضوع در واشنگتن با انتقادهایی روبهرو شد و برخی مقامهای آمریکایی از احتیاط بیش از حد متحد اروپایی خود گلایه کردند.
در میانه جنگ، اختلافها وارد مرحلهای جدیتر شد؛ بهویژه زمانی که بحث درباره دامنه عملیات و آینده حضور نظامی در منطقه مطرح شد. در حالی که آمریکا بر ادامه فشار نظامی تأکید میکرد، بریتانیا بیش از گذشته بر ضرورت مسیرهای دیپلماتیک و کاهش تنشها تأکید داشت. این رویکرد متفاوت، روابط دو کشور را که سالها به عنوان «اتحاد ویژه» شناخته میشد، با چالشی تازه روبهرو کرد و پرسشهایی درباره میزان انسجام غرب در برابر بحرانهای بزرگ منطقهای به وجود آورد.
با تشدید تنشها در خاورمیانه پس از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، برخی چهرههای سیاسی در اروپا نسبت به پیامدهای این درگیری هشدار دادهاند. در همین چارچوب، صادق خان شهردار لندن با انتقاد از اقدام نظامی واشنگتن علیه ایران، نسبت به تبعات انسانی و اقتصادی چنین جنگی هشدار داد و آن را اقدامی «بدون راهبرد روشن» توصیف کرد.
شهردار لندن در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، اعلام کرد جنگهایی از این دست میتواند به «آشوب و خشونت گسترده» در منطقه منجر شود و پیامدهای آن تنها به خاورمیانه محدود نخواهد ماند. او تاکید کرد آغاز جنگ بسیار آسانتر از پایان دادن به آن است و تجربههای گذشته نشان داده است که درگیریهای نظامی طولانی میتواند تبعات سنگینی برای اقتصاد و امنیت جهانی داشته باشد.
صادق خان همچنین با اشاره به پیامدهای اقتصادی احتمالی این بحران برای کشورهای اروپایی گفت تداوم درگیریها میتواند فشار بیشتری بر اقتصاد خانوارها وارد کند. به گفته او افزایش تنشهای ژئوپلیتیک معمولا با افزایش قیمت انرژی، سوخت و مواد غذایی همراه میشود و همین مساله میتواند بحران هزینههای زندگی را در بسیاری از کشورها تشدید کند. او در این باره گفت اگر درگیریها ادامه یابد، احتمال افزایش هزینه انرژی، قیمت سوخت و حتی نرخ وامهای مسکن وجود دارد؛ مسائلی که میتواند فشار اقتصادی بیشتری بر شهروندان وارد کند.
شهردار لندن در عین حال از تصمیم دولت بریتانیا برای محدود کردن نقش نظامی این کشور در بحران اخیر حمایت کرد. بر اساس اعلام دولت بریتانیا، نیروهای آمریکایی اجازه استفاده از برخی پایگاههای نظامی این کشور را تنها برای ماموریتهای دفاعی دارند و لندن از مشارکت در حملات تهاجمی علیه ایران خودداری کرده است. طبق این تصمیم، هواپیماهای آمریکایی میتوانند از پایگاه «آراف فرفورد» در منطقه گلاسترشر و همچنین پایگاه «دیگو گارسیا» در اقیانوس هند برای عملیات دفاعی استفاده کنند؛ عملیاتی که به گفته مقامات بریتانیایی با هدف حفاظت از شهروندان و منافع این کشور در منطقه انجام میشود.
صادق خان در اظهارات خود همچنین تاکید کرد که اقدام نظامی علیه ایران بدون اجماع بینالمللی و بدون تصویب سازمان ملل صورت گرفته است. به گفته او، نبود توافق جهانی درباره چنین اقداماتی میتواند خطر گسترش بیثباتی را افزایش دهد. او تصریح کرد تجربههای گذشته نشان میدهد عملیاتهای نظامی گسترده اگر بدون برنامهریزی برای مرحله پس از جنگ انجام شود، ممکن است به بحرانهای طولانیمدت منجر شود و روند بازسازی و ایجاد ثبات در کشورهای درگیر را دشوارتر کند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که تنش میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر در روزهای اخیر افزایش یافته است. در پی حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به برخی زیرساختهای نظامی در ایران، تهران نیز با حملات موشکی و پهپادی به برخی پایگاههای نظامی آمریکا و اهداف مرتبط در منطقه واکنش نشان داده است.
گزارشها حاکی از آن است که در جریان این درگیریها پایگاههایی در برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس هدف قرار گرفتهاند و سامانههای پدافندی در منطقه در حال رهگیری موشکها و پهپادها هستند. همزمان برخی کشورها و شرکتهای هواپیمایی نیز اقدام به تخلیه شهروندان خود از برخی مناطق کردهاند.مقامات آمریکایی اعلام کردهاند که در جریان عملیات نظامی اخیر، اهداف متعددی در داخل ایران مورد حمله قرار گرفته است.
در همین حال اسرائیل نیز حملات هوایی جداگانهای را علیه برخی اهداف در تهران و دیگر نقاط انجام داده است. با ادامه این تحولات، بحث درباره نقش اروپا و بریتانیا در بحران کنونی همچنان ادامه دارد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند گسترش درگیری در خاورمیانه میتواند پیامدهای گستردهای برای امنیت و اقتصاد جهانی داشته باشد و بازارهای انرژی و تجارت بینالمللی را تحت تاثیر قرار دهد.
