در حالیکه تحلیلها عمدتاً بر اثرات نفتی جنگ علیه ایران تمرکز دارند، کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که بحران واقعی در تنگه هرمز فراتر از انرژی است؛ این بار، احتمال دارد غذای میلیونها نفر در کشورهای عربی خلیج فارس نیز در خطر قرار گیرد.
شش کشور عربی ــ عمان، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین و کویت ــ بیش از ۸۵ درصد مواد غذایی و ۹۰ درصد غلات مصرفی خود را وارد میکنند. در شرایطی که گرما تا ۵۰ درجه و بارندگی کمتر از ۱۰۰ میلیمتر در سال کشاورزی را تقریباً ناممکن کرده، این وابستگی وارداتی به یک تهدید راهبردی تبدیل شده است.
تنگه هرمز که تابهحال با عنوان گلوگاه نفتی جهان شناخته میشد، در واقع رگ حیاتی تجارت غذایی نیز هست. دادههای مرکز مشترک اطلاعات دریایی نشان میدهند که بهطور معمول، روزانه ۱۳۸ کشتی حامل نفت، گاز و مواد غذایی از آن عبور میکنند. هر گونه اختلال، از توقف سوخترسانی گرفته تا کمبود آرد و غلات در کشورهای عربی، میتواند بحرانهای اجتماعی گستردهای را بهدنبال داشته باشد.
با افزایش تنشها و واکنش تهران، جریان عبور نفتکشها در تنگه هرمز بهشدت مختل شده است. طبق گزارش نشریه تخصصی Lloyd’s List، حدود ۲۰۰ کشتی در بنادر منطقه متوقفاند و شرکتهای بزرگ حملونقل رزرو محمولههای خاورمیانه را بهطور کامل تعلیق کردهاند. این توقف، تنها تجارت انرژی را تهدید نمیکند؛ بلکه زنگ خطر را برای وابستگی غذایی خلیج فارس نیز به صدا درآورده است.
در یک نگاه کلی، جنگ علیه ایران ممکن است بزرگتر از یک بحران نفتی باشد؛ این نبرد، میتواند امنیت غذایی میلیونها نفر را در کشورهای خشک خلیج فارس زیر سؤال ببرد و مسیرهای تجارت جهانی را برای سالها دستخوش تغییر کند.