ایران با برخورداری از گسترده‌ترین منابع گازی جهان، در سال‌های اخیر با چالش مدیریت میادین مشترک با کشورهای همسایه مواجه شده است؛ موضوعی که می‌تواند مسیر توسعه پایدار انرژی و قدرت چانه‌زنی کشور در بازار جهانی را تعیین کند.

با افتتاح فاز نهایی میدان شمالی در ۲۰۲۶، ظرفیت صادرات LNG این کشور تا ۸۵ درصد افزایش یافته و به ۱۲۶ میلیون تن می‌رسد؛ رقابتی که سایه‌اش بر پارس جنوبی سنگینی می‌کند و نقشه انرژی جهان را تغییر خواهد داد.

در جریان دومین اجلاس جهانی توسعه اجتماعی سازمان ملل متحد (UN World Social Summit) که از سوی سازمان ملل و با همکاری نهادهای بین‌المللی تعاون در دوحه قطر برگزار شد، نشست رسمی با عنوان «قراردادی برای یک اقتصاد جهانی نو» به عنوان یکی از برنامه‌های شاخص این اجلاس برگزار گردید.

صابر کاظمی، ستاره جوان والیبال ایران، در پی حادثه‌ای تلخ دچار مرگ مغزی شد؛ رویدادی که جامعه ورزش کشور را در شوک فرو برد و ابهامات زیادی درباره علت وقوع آن به‌وجود آورد.

سفیر قطر در تهران و رئیس کل گمرک ایران در دیداری با محوریت توسعه تجارت دوجانبه، بر تقویت همکاری‌های گمرکی، تبادل الکترونیکی داده‌ها و رفع موانع تجاری تأکید کردند تا مبادلات میان دو کشور تسهیل و تسریع شود.

ایران در گامی جسورانه، قطر را به‌عنوان میانجی جدید مذاکرات هسته‌ای با آمریکا برگزیده و از عمان، میانجی سنتی خود، فاصله گرفته است. این تغییر، که به گزارش واشنگتن تایمز می‌تواند مذاکرات را به فضایی پویاتر و منطقه‌ای‌تر بکشاند، هم فرصت‌های تازه‌ای برای دیپلماسی ایجاد می‌کند و هم چالش‌هایی در مسیر گفت‌وگوهای تهران و واشنگتن به همراه دارد.

توافقنامه عظیم گازی بین عراق، قطر و توتال انرژی در بغداد، در حالی امضا شد که ایران درگیر «ابر بحران» ناترازی انرژی است؛ این پروژه چند میلیارد دلاری نه تنها امنیت انرژی عراق را تقویت می‌کند، بلکه با تأمین آب شیرین برای میادین نفتی، تنش آبی را در منطقه کاهش داده و به طور بالقوه بر منابع آبی و انرژی ایران نیز سایه خواهد انداخت.

یک رسانه اسرائیلی با ادعای جنجالی، ایالات متحده را به خیانت به قطر متهم کرد و مدعی شد که واشنگتن به تل‌آویو برای ترور رهبران حماس در دوحه چراغ سبز نشان داده است. این افشاگری در حالی مطرح شده که حمله ناکام اسرائیل به رهبران حماس در قطر نه‌تنها به هدف خود نرسید، بلکه روابط دیپلماتیک تل‌آویو با قطر و حتی آمریکا را به مخاطره انداخته و مذاکرات آتش‌بس غزه را در معرض خطر قرار داده است.

کارشناسان صنعت انرژی نسبت به آینده میدان مشترک پارس جنوبی هشدار می‌دهند؛ میدانی که قلب تپنده تولید گاز ایران به شمار می‌رود و هم‌اکنون به دلیل برداشت حداکثری سالانه حدود پنج درصد افت فشار دارد. در شرایطی که قطر با اجرای پروژه‌های پیشرفته فشارافزایی در مرزهای مشترک، ظرف کمتر از دو سال آینده تولید پایدار خود را تضمین می‌کند، ایران همچنان درگیر چالش‌های مالی، تحریم‌ها و تأخیر در احداث تأسیسات دریایی است. به گفته بویری، تحلیلگر حوزه انرژی، تداوم این وضعیت می‌تواند به مهاجرت گاز از سمت ایران به قطر بینجامد و تعادل تولید میان دو کشور را بر هم زند؛ تعادلی که تنها با تلاش ۲۰ ساله ایران در توسعه فازهای پارس جنوبی به دست آمده است. وی تأکید می‌کند که آغاز فوری پروژه‌های فشارافزایی به‌ویژه در هاب‌های مرزی برای جلوگیری از کاهش تولید و پاسخ به نیاز فزاینده داخلی ضروری است، چرا که کشور در زمستان ۱۴۰۴ با ناترازی روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز مواجه خواهد شد.

رشد مصرف گاز و اهمال دولت‌های پیشین در توسعه زیرساخت‌های مرتبط، منجر به بروز ناترازی جدی در تأمین گاز کشور شده است. در صورت عدم اقدام دولت فعلی برای احداث سکوهای فشارافزایی و تأمین مالی پروژه‌های مربوطه، تولید گاز کاهش یافته و رشد اقتصادی با افت بیشتری مواجه خواهد شد.

تجارت ایران و قطر با رشد خیره‌کننده ۶۶ درصدی در چهار ماهه نخست ۱۴۰۴، نه‌تنها نشان‌دهنده عمق روابط اقتصادی دو همسایه است، بلکه فرصتی طلایی برای ایران فراهم کرده تا از قطر به‌عنوان سکویی برای نفوذ به بازارهای منطقه‌ای استفاده کند. آیا این جهش، آغازگر تحولی بزرگ در صادرات ایران خواهد بود؟

رایزن بازرگانی ایران در قطر از رشد چشمگیر ۶۶ درصدی مبادلات تجاری دو کشور در چهار ماهه نخست سال ۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته خبر داد. این جهش اقتصادی، قطر را به دروازه‌ای استراتژیک برای ورود کالاهای ایرانی به بازارهای منطقه‌ای تبدیل کرده است.

در حالی که تجارت ایران با همسایگان در بهار امسال کاهش یافته، چهار کشور در میان آن‌ها رشد چشم‌گیر مبادلات تجاری با ایران داشته‌اند؛ فرصتی طلایی که در صورت برنامه‌ریزی دقیق، می‌تواند موتور محرک صادرات غیرنفتی ایران شود.

در حالی که منطقه با چالش‌های ژئوپولیتیکی روبروست، مبادلات تجاری ایران و قطر در دو ماه نخست سال جاری با رشد ۶۸ درصدی به ۶۴ میلیون دلار رسید. صادرات شیر خشک صنعتی برای نخستین‌بار و افزایش تعاملات بخش خصوصی از نکات برجسته این گزارش است.

سفر اخیر دونالد ترامپ به خاورمیانه و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، حواشی و رخدادهای متعددی را رقم زد که بازخوردهای گوناگونی را در داخل آمریکا پدید آورد.

کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس سال‌هاست با بهره‌گیری از سرمایه‌های کلان و نفوذ سیاسی، در مسیری هدفمند برای تحریف نام تاریخی خلیج فارس و تصاحب میراث فرهنگی ایران گام برمی‌دارند. این تلاش‌ها تنها به جعل نام محدود نمی‌شود، بلکه شامل خرید سازمان‌یافته نمادها و آثار تاریخی ایرانی نیز هست؛ از پرداخت مبالغ سنگین برای لنج‌های چوبی اصیل دریانوردان جنوب ایران ـ با قیمت‌هایی بین ۲ تا ۳ میلیارد تومان ـ گرفته تا خرید بردشیرهای سنگی ایل بختیاری و انتقال آثار قاچاق‌شده تاریخی به موزه‌های تازه‌تأسیس در امارات و قطر. این اقدامات، نشانه‌ای روشن از پروژه‌ای گسترده برای مصادره و بازتعریف هویت فرهنگی ایران در چارچوب منافع سیاسی کشورهای عربی منطقه است.

برای نخستین‌بار یک هیئت عالی‌رتبه از گمرک قطر به ایران سفر کرد؛ سفری که با هدف تسهیل تجارت، افزایش همکاری‌های دوجانبه و عبور از موانع گمرکی بین دو کشور انجام شد و می‌تواند نقطه عطفی در روابط اقتصادی تهران و دوحه باشد.

بر اساس آخرین آمار منتشرشده، پنج کشور امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین و بلغارستان در مارس ۲۰۲۵ به‌عنوان برترین کشورهای جهان از نظر سرعت پهنای باند اینترنت موبایل شناخته شده‌اند. این کشورها با بهره‌مندی از زیرساخت‌های پیشرفته و فناوری‌های نوین، رتبه‌های نخست را در این حوزه تصاحب کرده‌اند. این دستاورد نشان‌دهنده توجه ویژه این کشورها به توسعه شبکه‌های ارتباطی و ارتقای کیفیت خدمات اینترنت موبایل است که نقش مهمی در پیشرفت اقتصادی و اجتماعی آن‌ها ایفا می‌کند.

قطر سالها زودتر از ایران برداشت گاز از پارس جنوبی را آغاز کرد و اکنون نیز مقدمات فشارافزایی از این میدان را آماده کرده و با این وضعیت این نگرانی مطرح است که تا چند سال آینده دیگر گازی برای ایران باقی نخواهد ماند.