نشست مشترک جمعی از فعالان بازار سرمایه با مدیران شرکتهای دارویی و قائممقام سازمان غذا و دارو برگزار شد تا آخرین تحولات، ریسکها و چشمانداز صنعت دارو در ایران بررسی شود. در این جلسه، تحلیلگران و مدیران سرمایهگذاری بهصورت مستقیم دغدغهها و پرسشهای تخصصی خود را با مدیران صنعت دارو مطرح کردند و بر وضعیت شرکتهای دارویی حاضر در بورس تمرکز ویژهای داشتند.
مجید شجاعی، مدیر راهبردی شرکت ترنج، در ابتدای این نشست با اشاره به نقش کلیدی نهادهای مالی بخش خصوصی در هدایت سرمایههای مردمی به سمت تولید، بهویژه در صنعت دارو، تأکید کرد: تأمین مالی، عرضه و پذیرش در بورس و بازارگردانی از مهمترین خدمات بازار سرمایه برای توسعه کسبوکارهاست. به گفته او، بازار سرمایه میتواند بستر مناسبی برای رشد پایدار شرکتهای دارویی و افزایش شفافیت مالی در این صنعت فراهم کند.
فرهاد حبیبی، قائممقام سازمان غذا و دارو، در این نشست به تشریح وضعیت فعلی صنعت دارو و بازار سلامت کشور پرداخت. وی اعلام کرد سهم سلامت از تولید ناخالص ملی از ۹ درصد در سال ۱۳۹۵ به حدود ۶ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که نشاندهنده فشارهای مالی بر این حوزه است.
به گفته او، دارو حدود ۳۰ درصد از هزینههای سلامت را تشکیل میدهد و نزدیک به ۵۰ درصد مخارج دارویی بهصورت مستقیم توسط مردم پرداخت میشود. نیم دیگر این هزینهها از طریق بیمهها و صندوقهای حمایتی تأمین میشود. همچنین سرانه مصرف دارو در ایران حدود ۵۰ دلار است که با احتساب یارانهها به ۸۰ دلار میرسد؛ این رقم در مقایسه با ترکیه (۱۸۰ دلار)، کشورهای حوزه خلیج فارس (۲۵۰ دلار) و اروپا (بیش از ۶۰۰ دلار) پایینتر است.
در حوزه توزیع، ۱۸۰ داروخانه هلالاحمر، ۱۲۰۰ داروخانه بیمارستانی و ۱۰۵۰ داروخانه منتخب در مجموع ۶۵ درصد فروش دارویی کشور را در اختیار دارند و بیش از ۱۶ هزار داروخانه خصوصی ۳۵ درصد باقیمانده بازار را پوشش میدهند. این آمار نشان میدهد ساختار توزیع دارو در ایران نیازمند بازنگری و افزایش بهرهوری است.
یکی از محورهای مهم این نشست، تغییر مسیر بازار جهانی به سمت داروهای بیوتکنولوژی بود. علی فلاحپور، مدیرعامل گروه دارویی برکت، با اشاره به رشد صادرات این گروه از ۷ میلیون دلار در سال گذشته به ۱۳ میلیون دلار در سال جاری، تأکید کرد با وجود چالشهای ارزی، تمرکز بر داروهای نوین میتواند فرصت مهمی برای توسعه تولید داخلی و افزایش صادرات دارویی ایران باشد.
وی خاطرنشان کرد که برای حفظ حاشیه سود شرکتهای دارویی، اصلاح قیمت برخی محصولات ضروری است. حسن جلیلی، عضو هیئتمدیره گروه سلامت و دارویی برکت نیز با اشاره به ورود کشورهای منطقه به حوزههای پیشرفته دارویی با حمایت شرکتهای غربی، نسبت به افزایش رقابت هشدار داد. او در عین حال از توسعه صادرات و تغییر کاربری شرکت شفا فارمد از تولید پنیسیلین به تولید واکسن خبر داد که نشاندهنده حرکت صنعت به سمت محصولات با ارزش افزوده بالاتر است.
اکبر برندگی، مدیرعامل زاگرس دارو، در این نشست بر افزایش نقشآفرینی بخش خصوصی در صنعت دارو تأکید کرد. به گفته او، چابکی بیشتر شرکتهای خصوصی در سالهای اخیر زمینه حضور مؤثرتر آنها را در بازار فراهم کرده است. نمونه موفق این روند، عملکرد شرکت عبیدی است که با توزیع کارآمد و عرضه محصولات باکیفیت، به یکی از پیشتازان بازار از نظر حجم فروش تبدیل شده است.
با این حال، وی نسبت به احتمال بروز محدودیتهای آینده در تأمین و تولید دارو هشدار داد. او تأکید کرد اتکا به توان نیروهای جوان، توسعه شرکتهای دانشبنیان و سرمایهگذاری در حوزه بیوتکنولوژی میتواند چالشهای پیشرو را مدیریت کند. در مجموع، پیوند عمیقتر بازار سرمایه با صنعت دارو و تقویت زیرساختهای قانونی و مالی، میتواند مسیر رشد پایدار شرکتهای دارویی بورسی را هموار سازد.
