پس از نوسانات شدید اقتصادی و افزایش تنشهای جهانی، علاقه به طلا به اوج خود رسیده است. قیمت هر اونس طلا در ۲۹ ژانویه به رکورد تاریخی ۵۶۰۰ دلار رسید و پس از اصلاحی کوتاه، دوباره از مرز ۵۰۰۰ دلار عبور کرد. کارشناسان میگویند سرمایهگذاران و عموم مردم، طلا را به عنوان یک دارایی امن و مطمئن برای حفظ ارزش سرمایه خود انتخاب میکنند. در این گزارش، نحوه تعیین ارزش طلا، قیمت سکه و شمش در بازارهای مختلف و کشورهایی که بیشترین ذخایر طلای جهان را دارند، بررسی شده است.
وزن طلا و سایر فلزات گرانبها مانند نقره و پلاتین معمولا بر اساس اونس تروی (oz t) محاسبه میشود که برابر با ۳۱.۱۰۳۵ گرم است. برای مثال، با قیمت ۵۰۰۰ دلار برای هر اونس، یک گرم طلا حدود ۱۶۰ دلار ارزش دارد و یک شمش استاندارد ۴۰۰ اونسی (۱۲.۴۴ کیلوگرم) بیش از ۲ میلیون دلار قیمت خواهد داشت. لازم به ذکر است که اونس تروی با اونس معمولی ۲۸.۳۵ گرمی متفاوت است که برای مواد غذایی و اقلام روزمره استفاده میشود.
خلوص طلا بر حسب قیراط (K یا ct) اندازهگیری میشود. طلای خالص ۲۴ عیار است، در حالی که طلای ۲۲، ۱۸ و ۹ عیار با فلزات ارزانتری مانند نقره، مس یا روی ترکیب شدهاند.
۲۴ عیار (۹۹.۹٪ خالص): رنگ نارنجی پررنگ، بسیار نرم، مناسب سکهها و شمشهای سرمایهگذاری
۲۲ عیار (۹۱.۶٪ خالص): دوام متوسط، مقاوم در برابر کدر شدن، مناسب جواهرات لوکس
۱۸ عیار (۷۵٪ خالص): رنگ زرد گرم، دوام بالا، مناسب جواهرات ظریف
۹ عیار (۳۷.۵٪ خالص): رنگ زرد کمرنگ، بالاترین دوام، مناسب جواهرات مقرونبهصرفه
همچنین قیراطهای دیگری مانند ۱۴ (۵۸.۳٪) و ۱۰ (۴۱.۷٪) در بازارهای جهانی رایج هستند. قیمت نهایی جواهرات به وزن طلا به گرم، خلوص آن، هزینه ساخت و مالیات بستگی دارد. خریداران معمولا نمیتوانند قیمت لحظهای طلا را تغییر دهند، اما امکان مذاکره بر سر هزینه ساخت وجود دارد.
طلا به روشهای مختلف معامله میشود و دو قیمت اصلی برای سرمایهگذاران اهمیت دارد:
قیمت نقدی: قیمت فعلی طلای فیزیکی در بازار که صندوقهای ETF طلا آن را دنبال میکنند. این قیمت معمولا پایینتر از قیمت خرید سکه یا جواهر است، زیرا شامل هزینه پالایش، بازاریابی، سربار و سود فروشنده نمیشود.
معاملات آتی: قراردادهایی برای خرید یا فروش طلا در تاریخ مشخص آینده، با قابلیت تسویه نقدی یا تحویل فیزیکی. قیمت معاملات آتی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۶۵٪ افزایش یافت که بالاترین عملکرد سالانه از ۱۹۷۹ محسوب میشود.
طلا طی ۱۰ سال گذشته از ۱۲۵۰ دلار در ۲۰۱۶ به حدود ۵۰۰۰ دلار امروز رسیده و چهار برابر شده است.
قیمت طلا به عرضه و تقاضا وابسته است و عوامل زیر بر آن تاثیر میگذارند:
رویدادهای ژئوپلیتیکی: طلا به عنوان دارایی امن در زمان بیثباتی بازار و بحرانهای سیاسی ارزش خود را حفظ میکند.
خرید بانکهای مرکزی: بانکهای مرکزی برای محافظت در برابر تورم و حفظ ثبات اقتصادی طلا ذخیره میکنند و بر عرضه جهانی اثر میگذارند.
تورم و نرخ بهره: افزایش تورم معمولا تقاضا برای طلا را بالا میبرد، در حالی که نرخ بهره بالاتر قیمت طلا را کاهش میدهد.
تولید معدن و هزینههای استخراج: بر عرضه جهانی و قیمت طلا تاثیر مستقیم دارند.
قیمت جهانی طلا در بورسهایی مانند لندن و نیویورک به دلار تعیین میشود و قیمتهای محلی با تبدیل ارز و اضافه کردن هزینههای ضرب، توزیع و تقاضا متفاوت است. مالیات و عوارض نیز بر قیمت تاثیر دارند: هند ۳٪ مالیات اعمال میکند، در حالی که بریتانیا و امارات هیچ مالیاتی بر سرمایهگذاریهای طلا ندارند.
کشورها سکه و شمشهای منحصر به فردی تولید میکنند، از جمله:
عقاب طلایی – آمریکا
پاندای طلایی – چین
کروگراند – آفریقای جنوبی
از نظر ذخایر طلای جهانی، آمریکا با ۸۱۳۳ تن در صدر قرار دارد، در حالی که آلمان ۳۳۵۰ تن و ایتالیا ۲۴۵۱ تن دارند. سایر کشورها شامل فرانسه (۲۴۳۷ تن)، روسیه (۲۳۲۹.۶ تن)، چین (۲۳۰۳.۵ تن)، سوئیس (۱۰۳۹.۹ تن)، هند (۸۸۰.۲ تن)، ژاپن (۸۴۶ تن) و هلند (۶۱۲.۵ تن) هستند.
