آمارهای رسمی نشان میدهد فروش گیشه سینما در بهمن ۱۴۰۴ با افتی چشمگیر مواجه شده و حتی نسبت به دو سال گذشته نیز کاهش محسوسی داشته است. طبق دادههای ثبتشده در سامانه مدیریت فروش اکران (سمفا)، از اول تا ۲۴ بهمن امسال تنها ۸۴۸ هزار نفر به سینما رفتهاند و مجموع فروش فیلمها حدود ۶۴ میلیارد تومان بوده است؛ رقمی که در مقایسه با سالهای گذشته افتی قابل توجه را نشان میدهد.
این کاهش در حالی رخ داده که با پایان جشنواره فیلم فجر، حدود ۲۰ فیلم به چرخه اکران عمومی بازگشتهاند. فیلمهایی مانند «کفایت مذاکرات»، «آقای زالو»، «جهیزیه»، «احمد»، «مجنون»، «دختر برقی»، «دو روز دیرتر»، «افسانه سپهر»، «های کپی»، «ژولیت و شاه»، «ماجراجویی در جزیره جیمزباند»، «رخ نیلو»، «طهران ۵۷»، «غریزه»، «یوز»، «برای رعنا»، «آن دیگری»، «شاه نقش» و «بچه مردم» اکنون روی پرده هستند. با این حال، بازگشت این آثار به اکران نتوانسته رونق قابل توجهی به گیشه بدهد.
بیشترین میزان فروش به ترتیب متعلق به «کفایت مذاکرات»، «ماجراجویی در جزیره جیمزباند» و «آقای زالو» بوده، اما حتی فروش این آثار هم نتوانسته کاهش کلی مخاطبان سینما را جبران کند.
بررسی آمار فروش گیشه در چهار سال گذشته، روند کاهشی امسال را بیش از پیش برجسته میکند.
اول تا ۲۴ بهمن ۱۴۰۱: حدود ۲۸ میلیارد و ۶۴۹ میلیون تومان فروش با ۹۵۲ هزار تماشاگر
اول تا ۲۴ بهمن ۱۴۰۲: حدود ۸۸ میلیارد و ۹۸۲ میلیون تومان فروش با یک میلیون و ۹۳۳ هزار تماشاگر
اول تا ۲۴ بهمن ۱۴۰۳: حدود ۱۳۱ میلیارد و ۷۲۹ میلیون تومان فروش با ۲ میلیون و ۳۲۹ هزار تماشاگر
اول تا ۲۴ بهمن ۱۴۰۴: حدود ۶۴ میلیارد و ۷۴ میلیون تومان فروش با ۸۴۸ هزار تماشاگر
مقایسه این ارقام نشان میدهد که گیشه سینما در بهمن ۱۴۰۴ تقریباً به نصف سال گذشته سقوط کرده است. این در حالی است که بهمنماه به طور سنتی به دلیل برگزاری جشنواره فیلم فجر، دورهای نسبتاً کمرونق در اکران عمومی محسوب میشود؛ اما حتی با در نظر گرفتن این موضوع، افت امسال چشمگیر و نگرانکننده است.
در پاییز ۱۴۰۴ نیز آمار فروش با ثبت هفت میلیون تماشاگر و بیش از ۵۴۴ میلیارد تومان فروش، نسبت به انتظارات صنعت سینما کمتر از حد مطلوب ارزیابی شده بود و همان زمان برخی فعالان حوزه پخش و سینماداری نسبت به کاهش تقاضا هشدار داده بودند.
کارشناسان صنعت سینما دلایل متعددی را برای کاهش فروش فیلمها مطرح میکنند. یکی از مهمترین عوامل، کاهش تقاضا برای فیلمهای پرمخاطب است. برخی سینماداران و پخشکنندگان از ماهها قبل اعلام کرده بودند که سبد فیلمهای اکرانشده از نظر جذابیت تجاری ضعیفتر از سالهای گذشته است.
از سوی دیگر، نوسانات تولید فیلم در ماههای اخیر نیز بر وضعیت اکران تاثیر گذاشته است. پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران و افزایش چشمگیر هزینههای تولید، روند ساخت فیلمها با وقفه و بیثباتی همراه شد. این شرایط باعث شد تعداد آثار آماده اکران کاهش یابد و برخی پروژهها نیز با محدودیتهای مالی مواجه شوند.
افزون بر این، شرایط اقتصادی جامعه و تغییر اولویتهای خانوارها در هزینهکرد، بر استقبال از سینما تاثیر مستقیم دارد. در دورههایی که فشارهای اقتصادی افزایش مییابد، تفریحاتی مانند سینما رفتن در اولویتهای بعدی قرار میگیرد. این مسئله در آمار فروش امسال نیز بازتاب یافته است.
از سوی دیگر، نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان نیز همواره بر گیشه سینما اثرگذار بوده است. تجربه سالهای گذشته نشان میدهد در این ماه معمولاً میزان فروش کاهش مییابد. بنابراین اگر برنامهریزی ویژهای برای اکران در این بازه انجام نشود، احتمال افت بیشتر فروش وجود دارد.
برخی سینماگران نیز از تجربههای کمسابقهای سخن گفتهاند؛ از جمله فروش تنها یک بلیت در یکی از سانسهای مردمی جشنواره فجر امسال. این نمونهها نشان میدهد چالش کاهش مخاطب تنها به اکران عمومی محدود نیست و حتی رویدادهای مهم سینمایی نیز با افت استقبال روبهرو شدهاند.
در چنین شرایطی، کارشناسان بر لزوم تدوین سیاستهای حمایتی و برنامهریزی هدفمند برای احیای گیشه سینما تاکید دارند. تنوعبخشی به ژانرها، توجه به سلیقه مخاطب، حمایت از تولید فیلمهای پرمخاطب و ارائه مشوقهای اقتصادی برای تماشاگران میتواند بخشی از راهکارهای برونرفت از این وضعیت باشد.
اگر روند کاهشی فروش فیلمها در ماههای آینده ادامه یابد، خطر خاموش شدن چراغ برخی سینماها و آسیب به مشاغل وابسته به صنعت سینما جدیتر خواهد شد. به همین دلیل، به نظر میرسد اکنون زمان تصمیمگیریهای راهبردی برای نجات گیشه سینما و بازگرداندن مخاطبان به سالنهای نمایش فرا رسیده است.
