رئیسجمهوری ایالات متحده آمریکا با وجود برگزاری دور جدید مذاکرات میان تهران و واشنگتن، فرمانی اجرایی برای اعمال تعرفه بر شرکای تجاری ایران امضا کرد. دونالد ترامپ جمعه شب به وقت محلی، در چارچوب سیاستهای دوگانه خود در قبال ایران، دستور اعمال تعرفه ۲۵ درصدی علیه کشورهایی را صادر کرد که با ایران روابط تجاری دارند.
این اقدام آمریکا، شرکای تجاری ایران را مستقیماً هدف تعرفههای ثانویه قرار میدهد. بر اساس مفاد این فرمان، هر کشوری که به خرید کالاها یا خدمات ایرانی ادامه دهد، علاوه بر تعرفههای اولیه، مشمول تعرفه ۲۵ درصدی اضافی خواهد شد.
کاخ سفید با تأیید امضای این فرمان اعلام کرد ایالات متحده بر اساس آن میتواند تعرفههای اضافی بر کالاهای وارداتی از کشورهایی اعمال کند که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از ایران کالا یا خدمات خریداری میکنند.
پیش از صدور رسمی این فرمان، ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشته بود: «از همین حالا، هر کشوری که با جمهوری اسلامی ایران تجارت کند، برای هرگونه تجارت با ایالات متحده آمریکا تعرفه ۲۵ درصدی پرداخت خواهد کرد. این دستور قطعی و نهایی است.»
این فرمان با عنوان «رسیدگی به تهدیدهای ناشی از دولت ایران علیه ایالات متحده» و با استناد به اختیارات ریاستجمهوری در قانون اساسی آمریکا و همچنین «قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی» (IEEPA) صادر شده است.
بر اساس این دستور که از ۷ فوریه ۲۰۲۶ اجرایی میشود، وزارت بازرگانی آمریکا موظف است در گام نخست شناسایی کند کدام کشورها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از ایران خرید میکنند. پس از آن، وزارت امور خارجه با همکاری وزارتخانههای خزانهداری، بازرگانی، امنیت داخلی و نماینده تجاری ایالات متحده، دامنه و میزان دقیق تعرفهها را تعیین کرده و توصیه نهایی را برای اجرا به رئیسجمهور ارائه میدهد.
کاخ سفید در گزارهبرگی که درباره این فرمان منتشر کرد، اعلام داشت رئیسجمهور آمریکا وضعیت اضطراری ملی مرتبط با ایران را تمدید کرده و فرآیندی را برای اعمال تعرفه بر کشورهایی که هرگونه کالا یا خدماتی از ایران خریداری میکنند، بهمنظور حفاظت از امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد ایالات متحده ایجاد کرده است.
در این گزارهبرگ تأکید شده که این فرمان به آمریکا اجازه میدهد تعرفههای اضافی بر واردات از هر کشوری که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از ایران کالا یا خدمات خریداری، وارد یا دریافت میکند، اعمال کند. همچنین رئیسجمهور آمریکا میتواند در صورت تغییر شرایط، اقدامات تلافیجویانه یا در صورتی که ایران یا کشورهای هدف اقداماتی در راستای همسویی با ایالات متحده انجام دهند، این فرمان را اصلاح کند.
بر اساس اعلام کاخ سفید، وزیر امور خارجه، وزیر بازرگانی و نماینده تجاری ایالات متحده مجازند تمامی اقدامات لازم، از جمله تدوین مقررات و دستورالعملها، را برای اجرای این نظام تعرفهای انجام دهند.
در ادامه این گزارهبرگ با عنوان «مقابله با نفوذ مخرب ایران»، کاخ سفید با تکرار ادعاهای پیشین واشنگتن، ایران را به پیگیری برنامه هستهای، حمایت از تروریسم، توسعه موشکهای بالستیک و بیثباتسازی منطقه متهم کرده و این اقدامات را تهدیدی مستمر علیه منافع آمریکا دانسته است.
کاخ سفید همچنین با وجود مشکلات اقتصادی و اجتماعی داخلی آمریکا در دوره ترامپ، مدعی شده سوءمدیریت منابع در ایران موجب شده این منابع بهجای رفاه مردم، صرف برنامههای هستهای و موشکی شود.
در این گزارهبرگ به اعتراضات داخلی، ادعاهای حقوق بشری، سیاست فشار حداکثری، خروج آمریکا از برجام، معرفی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهعنوان «سازمان تروریستی خارجی»، جنگ ۱۲ روزه آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات هستهای ایران موسوم به عملیات «چکش نیمهشب»، حضور نظامی آمریکا در منطقه و حتی حمله به ونزوئلا نیز اشاره شده است.
معنای عملی این تصمیم آن است که در شرایطی که تحریمهای گسترده فشارهای سنگینی بر مردم ایران وارد کرده، هر کشوری که به تجارت با ایران ادامه دهد، با مجازات جدید تعرفهای از سوی ایالات متحده روبهرو خواهد شد.
این در حالی است که دور جدید گفتوگوهای هستهای ایران و آمریکا روز جمعه ۱۷ بهمنماه ۱۴۰۴ (۶ فوریه ۲۰۲۶) در مسقط و با وساطت سلطنت عمان برگزار شد. در این مذاکرات، هیأتهای ایران و آمریکا مجموعهای از دیدگاهها، ملاحظات و رویکردهای خود را از طریق بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، به یکدیگر منتقل کردند.
