گسترش نیوز: پارس جنوبی که بهعنوان بزرگترین میدان گازی جهان شناخته میشود و بخش عمدهای از گاز داخلی را تأمین میکند، در زمستان ۱۴۰۴ با افزایش نزدیک به ۶ میلیون مترمکعب در روز نسبت به سال گذشته روزانه ۷۲۲ میلیون مترمکعب گاز تولید میکند.
این افزایش نتیجه اقدامات فنی، حفر چاههای جدید، بروزرسانی تجهیزات و بهینهسازی فرآیندها بوده و نشان میدهد تلاشها برای تقویت ظرفیت عملیاتی موفقیتآمیز بوده است.
نقش پارس جنوبی در تأمین انرژی کشور بسیار کلیدی است و پیش از این نیز گزارش شده بود که پالایشگاههای این میدان در فصول سرد تا ۷۳ درصد از گاز مصرفی کشور را تأمین کردهاند، که بیانگر وابستگی شدید سیستم انرژی ایران به این میدان است.
کارشناسان انرژی میگویند افزایش تولید در زمستان، که همزمان با اوج مصرف خانگی و نیروگاهی است، بدون تقویت زیرساختها و تعمیرات اساسی قابل تحقق نبود.
افزایش تولید در کارکرد پایدار سیستم تأمین گاز اهمیت زیادی دارد زیرا مصرف گاز در بخش خانگی و گرمایشی در فصل زمستان بهطور سنتی به بیشترین سطح خود میرسد. پارس جنوبی اکنون بهگونهای طراحی شده که بتواند نیاز پیک مصرف را تحمل کند و از افت فشار شبکه جلوگیری نماید.
افزایش ظرفیت به معنای کاهش احتمال قطعی گاز یا اعمال محدودیت در تأمین خدمات انرژی برای صنایع و خانوارهاست، بهویژه در مناطق سردسیر کشور.
در کنار افزایش تولید، پروژههای کاهش مشعل و بهینهسازی مصرف انرژی در پالایشگاههای پارس جنوبی باعث شده مصرف انرژی در بخشهای عملیاتی هم کاهش یابد، که به پایداری بیشتر شبکه کمک میکند.
این تلاشها در حالی انجام میشود که پارس جنوبی بهطور سنتی مسئول تأمین خوراک واحدهای پتروشیمی و شبکه گاز شهری نیز بوده و نقش اقتصادی و اشتغالزایی قابلتوجهی در جنوب کشور دارد.
افزایش تولید گاز در پارس جنوبی علاوه بر این که فشار بر شبکه داخلی را کاهش میدهد، به صنایع راهبردی و بخش پتروشیمی نیز اطمینان خاطر میدهد که در فصل سرد با کمبود خوراک مواجه نخواهند شد، موضوعی که برای ثبات بازار انرژی و تولید صنعتی ایران حیاتی است.
حفظ پایداری تولید میتواند به بهبود فضای سرمایهگذاری در بخش انرژی و افزایش تولید محصولات پتروشیمی منجر شود، زیرا بخشی از این صنایع به گاز پایدار و قابلپیشبینی وابستهاند.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که اگرچه وضعیت فعلی مدیریت قابل قبولی دارد، پروژهها و تعمیرات بیشتر در میادین گازی برای تداوم افزایش ظرفیت لازم است تا در بلندمدت از افت فشار و کاهش تولید جلوگیری شود.
در مجموع، دادههای ۱۴۰۴ حاکی از آن است که ایران با وجود چالشهایی مانند تحریمها و افزایش مصرف، توانسته است تولید گاز خود را نسبت به سال گذشته افزایش دهد و شبکه انرژی را در اوج فصل زمستان تقویت نماید؛ دستاوردی که اثر مستقیم بر زندگی روزمره میلیونها خانوار دارد.
با نزدیک شدن به اوج فصل سرد، مهمترین چالش ایران در حوزه انرژی، مدیریت مصرف گاز خانگی و نیروگاهی در برابر افزایش تقاضا است. هر ساله، پیک مصرف گاز در دی و بهمن ماه به مرزهای فنی شبکه نزدیک میشود و فشار بر خطوط انتقال و ایستگاههای تقویت فشار افزایش مییابد. در چنین شرایطی، کوچکترین اختلال در تولید یا انتقال میتواند منجر به افت فشار گاز و حتی قطعی موقت در بخشهای خانگی یا صنعتی شود.
چالش دوم، نگهداری و تعمیر به موقع زیرساختها و خطوط لوله است. بخش قابلتوجهی از شبکه انتقال و پالایشگاهها به دلیل فرسودگی نیازمند تعمیرات دورهای هستند، اما همزمان با افزایش مصرف زمستانی، زمان اجرای این تعمیرات محدود میشود. این موضوع ریسک کاهش تولید و اختلال در تأمین گاز صنایع حساس و واحدهای پتروشیمی را افزایش میدهد.
همچنین، وابستگی به میدانهای مشترک و ظرفیت محدود ذخیرهسازی گاز از دیگر نگرانیهاست. افزایش مصرف داخلی و صادرات گاز به همسایگان در شرایط کمبود، فشار مضاعفی بر تولید ایجاد میکند و نیاز به مدیریت دقیق ذخایر و اولویتبندی مصرف را ضروری میسازد. در این راستا، هماهنگی میان شرکتهای تولیدکننده، وزارت نفت و اپراتورهای شبکه برای جلوگیری از نوسانات جدی در تأمین انرژی حیاتی است.
در نهایت، پایداری تأمین گاز برای نیروگاهها از اهمیت ویژهای برخوردار است. کمبود گاز میتواند تولید برق را تحت تأثیر قرار دهد و با افزایش مصرف برق در زمستان، احتمال خاموشیهای برنامهریزی نشده بالا میرود. از این رو، اتخاذ سیاستهای مدیریت مصرف، بهینهسازی شبکه و تقویت تولید داخلی، راهکار اصلی مقابله با چالشهای زمستانی گاز در ایران محسوب میشود.
در صورت تمایل به پیگیری اخبار روز حوزه انرژی و آخرین تحولات بازار نفت، سرویس انرژی پایگاه خبری گسترش نیوز را دنبال کنید.
