پرفروشهای اعلامشده توسط فروشگاه آمازون در کوتاهترین زمان ممکن وارد بازار کتاب ایران میشوند. در بعضی از موارد یک کتاب توسط ۵ ناشر ترجمه میشود.
گسترشنیوز: به نظر میرسد که فروشگاه آمازون و لیست پرفروشهای آن به ملاک اصلی مترجمان و ناشران کشور تبدیل شده است. مهم نیست ژانر کتاب چه باشد؛ بههرحال تمام مواردی که نقدهای نوشتهشده برای آنها قابلتوجه باشد بهسرعت در قفسههای کتابفروشی و فروشگاههای آنلاین پدیدار میشوند.
به این عناوین توجه کنید:
آنجا که نغمه سر میدهند خرچنگها
جایی برای آواز خرچنگها
جایی که خرچنگها آواز میخوانند
جایی برای آواز خواندن خرچنگها
موارد بالا ۴ ترجمه متفاوت از کتاب Where the Crawdads Sing هستند. اگر به سایت کتابخانه ملی نگاهی بیندازید متوجه میشوید که همه این کتابها ظرف ۴ ماه اخیر ثبت شدهاند.
قضاوت درباره خوب و بد این پدیده فراگیر راحت نیست. ممکن است بگویید که این رویه باعث میشود که بازار نشر ما از کتابهای وزینی که بنا به هر دلیلی نتوانستهاند توجه مخاطبان آمازون را به خود جلب کنند خالی باشد. به نظر نمیرسد که این نگرانی چندان بهجا باشد چون با یک بررسی گذرا به این نتیجه خواهید رسید که تقریباً فروش همه آثار ادبی خوبی که دنیای ادبیات در چند سال گذشته به خود دیده است جز پرفروشهای آمازون بودهاند. نگرانی اصلی اینجاست که تعدادی از ناشران و مترجمان ما «آمازونزده» شدهاند و بدون آن نمیتوانند اثر دندانگیری را به جامعه کتابخوان معرفی کنند. اقتباس از موفقهای بازار، ایده بدی نیست اما بحث اینجاست که این روزها تعدادی از ناشران و مترجمان ما بدون استفاده از این گزینه کاملاً زمینگیر میشوند.
بدتر از آن، آمازونزدگی نشانه یکباره خطرناک است: ناشران و مترجمان خودشان کتاب نمیخوانند. وقتی کار به جایی برسد که عنوان انتخابشده، همانی نباشد که در فهرست کتابهای موردعلاقه مترجم قرار داشته است و خودش بهتازگی مطالعه آن را به پایان رسانده معنایش آن است که نسل مترجمانی که از فرط علاقه به فلان کتاب و در آرزوی سهیم کردن دیگران در لذت خواندنش به ترجمه آن میپرداختند به پایان رسیده است. این روزها جامعه کتابخوان از کیفیت ترجمهها ناراضی است و به نظر من دلیل اصلی این وضعیت آن است که بسیاری از مترجمان به ویژه نسل جوان خود را از مطالعه مستمر بینیاز میبینند. سختترین بخش کار وقتی است که مترجم و ناشر از خود سوال میکنند: کدام کتاب را ترجمه کنم؟ حالا به برکت آمازون آنها مجبور نیستند به این سوال دشوار پاسخ دهند. آنها اکنون از خود میپرسند: کدام یک از پرفروشهای آمازون را ترجمه کنم؟ انتخاب کتاب به «دو سرعت» تبدیل شده است و ناشران فقط و فقط میخواهند پرفروشهای آمازون را سریعتر از رقبا به چاپخانه بفرستند یا نسخه الکترونیک یا صوتی آن را تولید کنند. برای بررسی این ادعا کافی است به قسمت نظرات فروشگاههای آنلاین نگاهی بیندازید. حجم نارضایتی خوانندگان از کیفیت کارها به راستی نگرانکننده است.
