یک کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه شرکتهای کوچک بورسی به علت سهام شناور و سرمایه اندک، بیشتر بازیجه سفته بازان قرار میگیرند گفت: در سازمان بورس مکانیزمی برای مجازات سفته بازان وجود ندارد.
گسترشنیوز : اگر جزو فعالان بورس باشید، شاهد بودهاید که سهامهای معتبر و صادرات محوری که سودآوریهای عالی در تزارنامه محقق کردهاند و به اصطلاح تحلیل بنیادی قوی دارند اما رشد مناسبی نتوانستهاند داشته باشند و بالعکس این قضیه نیز با شرکتهایی مواجه میشوید که بدون هیچ دلیل خاصی ناگهان سیر صعودی رشد را طی میکند.
به این پدیده سفته بازی یا بورس بازی گفته میشود و عمدتا در بورسهای با شاخص کیفیت نامطلوب یا به اصطلاح غیرکارا رخ میدهد. در بازارهای کارا هر قدر شدت کارایی بیشتر شود، نرخ بازار اوراق بهادار به نرخ ذاتی (قیمت واقعی) آنها نزدیکتر خواهد شد و نرخ اوراق بهادار به شکل عادلانه تعیین میشود.
بازار غیرکارا اولا باعث دلسردی سهامداران عادی میشود که فقط به اطلاعات رسمی دسترسی دارند اما این اطلاعات تمام واقعیت بازار را برایشان منعکس نمیکند و دوما باعث جولان دادن به تعدادی سهامدار درشتی میشود که در لابیهای سفته بازانه یا بر اساس اطلاعات پنهانی بازار، بیدلیل یک سهام را بالا و پایین نوسان میدهند و خسارت زیادی به فعالان بورس وارد میکنند.
جولان سفته بازان در شرکتهای کوچک بورسی
ولید هلالات کارشناس بازار سرمایه در همین باره در گفتوگو با تسنیم گفت: در بازار بورس با دو گروه شرکت مواجه هستم. یک نوع شرکتهای بزرگ و دارای سرمایه زیاد همانند سایپا، مخابرات و... وجود دارد و سرمایهگذاران متعدد و زیادی در آنها خرید و فروش میکنند و معمولا سرمایهگذاران حقوقی و نهادی مثل صندوقهای بازنشستگی و بیمهای در این سهمها نقش بسزایی دارند و بازیگر اصلی این سهمها هستند در نتیجه سهام این گروه از شرکتها به ارزش ذاتی خود هماهنگ تر هستند و به نوعی در مسیر تحلیل بنیادی حرکت میکنند. وی ادامه داد: به نوعی میتوانیم بگوییم شرکتهای بزرگ بورسی واقعیتهای اقتصادی را بیشتر درخود نمایش میدهند.
کارشناس بازار سرمایه افزود: از سوی دیگر با شرکتهای کوچک و متوسط مواجه هستیم و این شرکتها غالبا به علت میزان سهام شناور و سرمایه اندکی که دارند و نیز معمولا سرمایهگذاران بزرگ و حقوقی چون قادر به خرید تعداد سهام انبوه مطلوبشان در آن نیستند، بنابراین این سهامها معمولا به سادگی با سرمایه شخصی تعدادی سفته باز میتواند بدون در نظر گرفتن شرایط بنیادی و ارزش ذاتی سهم، نوسانات سفته بازی پیدا کند و بیدلیل رشد کند.
باد آورده را باد میبرد
وی خاطر نشان کرد: البته باید این نکته را در نظر گرفت که غالبا سهمهای بنیادی خوب به علت اینکه حبابی درون خود ندارند دیگر با سقوط سنگین مواجه نمیشوند بالعکس سهم شرکتهای کوچک که اگر دچار سفته بازی باشند به همان سرعتی که رشد کردند به همان سرعت هم سقوط میکنند.
نبود مکانیزم مجازات سفته بازان در سازمان بورس
ولید هلالات با بیان اینکه در اروپا و امریکا معمولا معاملات بورس بین کشورها و بینالمللی صورت میگیرد، بنابراین شناوری و تعدد سهامداران بسیار بالا است و به تبع آن نظارت بیشتر است و همین باعث بنیادی محور شدن بازار میشود گفت: اما اگر در کشور ما که بازار بورس داخلی و محدود داریم، بخواهیم بیش از اندازه دخالت و نظارت کنیم قطعا معاملات را با خلل مواجه میشود.
وی ادامه داد: مشکلی که بورس ایران دارد این است که قوه قهریه و انتظامی برای برخورد با سفته بازی ندارد و نهایت کاری میتوانند انجام بدهند بستن نماد یا جریمههای سبک است اما در بازارهای جهانی برای سفته بازان مجازات حبس و جریمههای سنگین وجود دارد.
وی افزود: به نظر من بورس ما این توانایی و فناوری را دارد که متوجه شود چه افرادی مشغول سفته بازی هستند همانگونه که در بازار سهامداران عوام و عادی متوجه این قضیه میشوند. بنابراین سازمان بورس باید یک مکانیزمی تنبیهی برای سفته بازان طراحی کند که در صورت تکرار سفته بازی جریمههای کمرشکن برای آنان وضع شود تا نتوانند دیگر به بازار آسیب برسانند.
لو رفتن اطلاعات کلیدی شرکتها حتی قبل از رسیدن به مدیرعامل
این کارشناس در پاسخ به اینکه آیا سهامداران به نحو عادلانه به اطلاعات شرکتها دسترسی دارند گفت: این قضیه کاملا صحت دارد که خیلی از اطلاعات شرکتها از ورود به کدال و معرض عموم قرار گرفتن دزیده و اصطلاحا پیش خور میشوند و انصافا خود بورس هم توانایی حل این قضیه را ندارد. علت این قضیه آن است که بورس ما بزرگ نیست و تعداد نماد زیادی هم ندارد در نتیجه باعث شده مسئولان شرکتها با سهامداران دانه درشت ارتباط مستقیم ایجاد کردهاند و باعث شده است قبل از اینکه اطلاعات کلیدی به کدال و حتی خود مدیرعامل شرکت برسد توسط مدیران میانی به سهامداران رخنه کند.
سازمان بورس به نهادهای واسطه گری مالی کم توجه است
وی در پایان گفت: سازمان بورس برای جذب نقدینگی اول از همه باید تبلیغات و فرهنگسازی کند و همچنین متاسفانه سازمان بورس عزمی برای هدایت نقدینگی به نهاده و واسطههای مالی مانند صندوق سرمایهگذاری و سبدگردانها ندارد. این خیلی مهم است که افرادی بورس اولی هستند ابتدا به این واسطههای مالی که دارای افراد خبره و با تجربه هستند، معرفی شوند تا دچار خسارت نشوند و همچنین این نهادها به علت تحت نظارت بودن سفته بازی در آنان کنترل و دفع میشود.
منبع: تسنیم
