در روزهای اخیر در پی نامه سیدرضا صالحیامیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی - که هفته گذشته به رئیس سازمان صدا و سیما در حاشیه جلسه هیات دولت ارائه شد و در آن درخواست پخش «ربنا»ی محمدرضا شجریان از صدا و سیما شد،
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: محمدجواد لاریجانی، عضو شورای نظارت بر صدا و سیما، در واکنش به نامه صالحیامیری مطلبی را منتشر کرد که با واکنشهای مختلفی از سوی هنرمندان موسیقی روبهرو شد. لاریجانی در بخشی از گفتههایش آورده است: «از آنجا که موضوع دفاع از ایشان یک مناقشه سیاسی شده، از اینرو در تلاوت مذکور توجه به آیت تحتشعاع قرار میگیرد و این امر خلاف موازین شرعی تلاوت است؛ لذا خواهشمند است که سایر قطعات آوازی آن هنرمند را مطرح فرمائید که اتفاقا دارای ساختار موسیقیایی مهمتری هم هستند. حتما میدانید که تحتشعاع قرار گرفتن توجه به آیات باهرات نسبت به مقارنات آنقدر مهم بوده که برخی از فقهای بزرگ تلاوت ملحون را مورد شبهه قرار دادهاند.» حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی ایران نیز در واکنش به اظهارات لاریجانی بیان کرد: «سوال من این است که آقای دکتر لاریجانی از کدام جایگاه کارشناسی درباره ربنای استاد شجریان صحبت میکند؟ ایشان استاد قرائت هستند؟ یا کارشناس قرآن؟ یا مفسر هستند؟»حسامالدین سراج، خواننده آواز ایرانی نیز در واکنشی صریح مطرح کرد: «وقتی صحبت از موازین شرعی به میان میآید، به نوعی بحث حلال و حرام موسیقی مطرح است اما اینکه ربنای استاد شجریان برخلاف موازین شرعی تلاوت است جمله جالبی نیست و بسیار سنگین است. مردم از این ربنا خاطره دارند همانطور که از اذان موذنزاده اردبیلی خاطره دارند و میتوان گفت که موذنزاده نیز در تلاوت آن اذان تجوید قرآنی را رعایت نکرده و با صوت اجرا کرده است.» بحث پخش ربنای محمدرضا شجریان از رسانه ملی یکی از مطالبات جدی اهالی فرهنگ و هنر در سالهای اخیر بوده است و همین روند باعث شده سیاسیون هم در این زمینه اظهارنظر کنند.محمدجواد ابطحی، نماینده مردم خمینیشهر، در تذکری در جلسه علنی (یکشنبه ۷ خرداد) مجلس گفته بود: «مشکل مملکت سرود ربنا و غیر آن نیست؛ بلکه مشکل کاسپین و ثامنالحجج و واریز نشدن درآمدهای پتروشیمی است که صادر میکنیم و برنمیگردد.»او اضافه کرده بود: «ایشان خودش در سال ۸۸ تقاضا کرده که برنامههایش از صدا و سیما پخش نشود، حالا هم خودش تقاضا کند که دو مرتبه پخش شود. این در حد هیات دولت نیست که در این مسائل ورود کند.»مرتضی میرباقری، معاون سیمای رسانه ملی، در آخرین اظهار نظر رسمی خود در این زمینه، اسفند ۱۳۹۵ درباره پخش صدای ربنای محمدرضا شجریان در رسانه ملی گفته بود: «این فرد بعد از انتخابات ۸۸ برای خودش یک منعی قرار داد که ما نمیتوانیم صدایش را پخش کنیم. اگر وی از مواضع خود بعد از انتخابات ۸۸ عدول کرده و بازگشته باشد و آن را اعلام کند ما صدای او را پخش میکنیم.»این درحالی است که ابوالقاسم خوشرو، معاون پیشین امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اردیبهشت امسال در بخشی از متنی که به مناسبت ثبت ملی این اثر در صفحه شخصیاش نوشته، آورده بود: «استاد در دیدار خرداد۹۲، به من تاکید کردند که این قطعه متعلق به ملت ایران است و من هیچگاه منعی برای پخش این قطعه از صدا و سیما نگذاشتهام.»در بخشی از متن نامهای که محمدرضا شجریان درباره پخش نشدن آثارش از صدا و سیما، در دهه هفتاد به علی لاریجانی رئیس وقت این سازمان نوشته بوده، آمده است: «به صراحت اعلام میکنم که مایل نیستم صدای من از صدا و سیمایی پخش شود که بیاعتنا به حقوق هنرمندان است. قاطعانه از جنابعالی میخواهم دستور دهید هیچ اثری از من مطلقاً از رادیو و تلویزیون پخش نشود. چون در ماه مبارک رمضان هستیم، تنها به احترام این ماه مبارک و ادای دین به نیک سرشتی مردمی که در دامان آنها پرورش پیدا کردهام، پخش «مناجات» و «ربنا» را اجازه میدهم.»این هنرمند در نامه خود که در سال ۸۸ به عزتالله ضرغامی، رئیس وقت سازمان صدا و سیما نوشته، آورده بود: «همانطور که اطلاع دارید صدا و سیما در شرایط فعلی به طور مستمر اقدام به پخش سرودهای میهنی اینجانب به ویژه سرود «ای ایرانای سرای امید» میکند. جنابعالی مستحضرید این سرود و دیگر سرودهای خوانده شده متعلق به سالهای ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ است و هیچ ارتباطی به شرایط کنونی ندارد. اینجانب در سال ۱۳۷۴ نیز اعلام کردم راضی به پخش آثار خود از صدا و سیما نیستم. دوباره تقاضای خود را تکرار کرده و تاکید میکنم آن سازمان هیچ نقشی در تهیه این آثار نداشته و شایسته است به حکم شرع و قانون به سرعت تمامی واحدهای آن سازمان از پخش صدا و آثار من خودداری کنند.»اما حسن روحانی، رئیسجمهوری کشور (۶ خرداد) با انتشار ویدئویی از تلاوت «ربنا»ی محمدرضا شجریان؛ صدای این هنرمند را دلنشین و حذفناشدنی دانست و در بخشی از ادامه مطلب خود، نوشت: «ربنا یکی از آثار محمدرضا شجریان است که شامل چهار آیه از قرآن کریم است که همگی با عبارت ربنا آغاز میش؛ود این اثر در تیر سال ۱۳۵۸ ضبط شده و بعد از گذشت نزدیک به ۴۰ سال هنوز بینظیر است.» روحانی همچنین در جریان مناظرات تلویزیونی دوازدهمین دوره ریاستجمهوری، اظهار کرده بود: «آیا اجازه میدهیم اصحاب فرهنگ استعداد خود را نشان دهند؟ از پخش دعای ماه رمضان ابا میکنیم و دعای ربنا یک هنرمند را پخش نمیکنیم پس چطور دنبال تعالی آموزش در کشور هستیم؟» به نظر میرسد با اظهارات جدید در زمینه پخش اثر جاودانه استاد محمدرضا شجریان بعد از انتخابات ۲۹ اردیبهشت، فضای تازهای برای تضارب آرا به وجود آمده است، به نحوی که هرگونه اظهارنظر در اینباره را به فضای غیرکارشناسی و آلوده به مهر سیاست تبدیل میکند. باید منتظر واکنش دولتمردان پس از اظهارات عضو شورای نظارت بر صدا و سیما باشیم و ببینیم رمضان ۹۶ میتواند به نوای دلنشین آیات قرآن کریم و صوت خوش استاد محمدرضا شجریان در رسانه ملی طنینانداز شود؟
