هشتمین «جشنواره ملی بهرهوری در راستای کمک به تحقق مفاد برنامههای توسعه در حوزه بهرهوری و لزوم بهرهگیری از سازوکار اجرایی برای تحقق چشمانداز ۲۰ساله نظام و با هدف گسترش فرهنگ مدیریت بهرهوری و کمک به افزایش توان رقابتپذیری بنگاههای اقتصادی و قدردانی از بهرهورترین مدیران ارشد شرکتهای ایرانی، در روز نخست خرداد پایان یافت و آغاز نهمین دوره آن بهطور رسمی اعلام شد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش صنعت نوشت: این جشنواره متشکل از ۵ مسابقه است که عبارتند از: مسابقه ملی بهرهوری، مسابقه ملی تجربههای موفق، مسابقه بهترین محل برای کار، مسابقه ملی بهینهکاوی و مسابقه توان اجرایی سازمانها و بنگاههای اقتصادی که در مجموع اگر ۷۵۰ امتیاز کسب کنند موفق به کسب تندیس ملی بهرهوری خواهند شد. در هشتمین دوره جشنواره، هیچ سازمانی موفق به دریافت تندیس ملی بهرهوری نشد. با توجه به اینکه صاحبنظران اقتصادی یکی از مهمترین دلایل آسیبپذیری و رشد نامناسب اقتصاد ایران را رشد نکردن بهرهوری در کشور در طول ۵۰سال گذشته میدانند، کمتوجهی مسئولان اقتصادی به روز ملی بهرهوری در دهههای گذشته جای تامل بسیار دارد و امسال نیز که روز ملی بهرهوری مقارن شد با هیاهوی انتخاباتی، باز هم بخش خصوصی بود که تلاش کرد در این روز، پرچم بهرهوری را در حد توان خود افراشته نگه دارد. این موضوع، موجب خرسندی است که بخش خصوصی در زمینه بهرهوری احساس مسئولیت میکند و در تلاش است نقش خود را در این زمینه ایفا کند. انتظار میرود همکاریهای بخش خصوصی و دولتی در زمینه کمک به افزایش شتاب تحقق اهداف جشنواره ملی بهرهوری توسعه یابد چراکه دبیرخانه این جشنواره، راهی را که ۸سال است آغاز کرده شمعی برافروخته در تاریکی میداند و سایر دلسوزان اقتصاد ایران را نیز به برافروختن شمعهایی مانند آن دعوت میکند. این بخشهایی از بیانیه بزرگداشت روز بهرهوری بود. با این حال ممکن است سوال شود که دستاوردهای برگزاری چنین جشنوارهها و سمینارهایی چیست و چه میزان بر ارتقای رشد فناوری و اقتصادی موثر است؛ پاسخ این سوال در ادامه این بیانیه به این صورت آمده است: ۱. اندازهگیری ۱۸۰ شاخص مالی، اقتصادی و بهرهوری برای بیش از ۵۰۰۰ بنگاه اقتصادی به دو نرخ جاری و ثابت در قالب ۵۲ گروه تولیدی و خدماتی با دقت و سرعت بالا و براساس روشهای سازمان بهرهوری آسیایی از سال ۱۳۸۲ تاکنون ۲. ایجاد پایگاه داده بیش از ۶۰۰ تجربه موفق ارتقای عملکرد و بهرهوری ۳. ایجاد پایگاه داده نزدیک به ۵۰ تجربه موفق بهینهکاوی در سازمانهای ایرانی ۴. اندازهگیری شاخص رضایت کارکنان برای نزدیک به ۱۰۰ بنگاه اقتصادی ۵. ایجاد شبکهای متشکل از ۶۵۰۰ متخصص در صنایع مختلف بهعنوان داور جشنواره ملی بهرهوری همچنین در این بیانیه به مهمترین نتایج و توصیههای حاصل از برگزاری آیین رسمی بزرگداشت روز ملی بهرهوری در یک خرداد ۱۳۹۶ اینگونه اشاره شده است: ۱. جشنواره ملی بهرهوری، بهعنوان یک نهاد غیرانتفاعی، امکان ارائه کارنامه بهرهوری بنگاههای اقتصادی را بهصورت رایگان فراهم کرده است. این کارنامه شامل اندازهگیری شاخصهای مهم بهرهوری و مقایسه رشد آنها با میانگین صنعت و اهداف رشد بهرهوری در برنامه ششم توسعه است. به این منظور هر بنگاه اقتصادی میتواند با ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده خود طی ۳سال گذشته کارنامه بهرهوری خود را رایگان دریافت کند. ۲. جشنواره ملی بهرهوری همگام با بهرهورترین فعالان اقتصادی شناسایی شده در گروههای اقتصادی مختلف و به نمایندگی از کسبوکار کشور که سهم بسزایی در توسعه نهضت ملی بهرهوری در سطح ملی و توسعه پایگاه داده ملی در حوزه شاخصهای عملکردی مالی، اقتصادی و بهرهوری ایفا کرده است، بر لزوم اجرای سریع، صحیح و کامل قوانین مرتبط با شفافیت اقتصادی و گردش آزاد و عادلانه اطلاعات اقتصادی در کشور تاکید میکند. ۳. سرمایهگذاریهای خارجی در صورتی که بتواند با موضوع انتقال فناوری و انتقال دانش و تجربه به کشور همراه باشد و به افزایش سطح توان مدیریتی در سازمانها کمک کند، میتواند راه مناسبی برای ارتقای بهرهوری در شرایط کنونی در کشور باشد. ۴. توسعه نظام آموزش و پرورش مهارتمحور در کشور مورد تایید قرار گیرد. ۵. تولید آمار و اطلاعات بخش خصوصی برای بهرهبرداری و استفاده در مدیریت بخش خصوصی و ارائه اطلاعات مستقل به حاکمیت مورد توجه قرار گیرد. ۶. با توجه به لزوم ایجاد دیدگاه بلندمدت در برنامهریزیهای کلان، در اقتصاد و کسبوکار در کشور ضروری است به منظور پایداری و بقای بنگاههای اقتصادی، موضوع اندازه و حجم تولید اقتصادی و همچنین مکانیابیهای مناسب به منظور احداث و راهاندازی بنگاههای اقتصادی بیشتر مورد توجه قرار گیرد و شرکتهای کوچک و متوسط از طریق ایجاد نوآوری در محصولات خود (مانند استارتآپها) و تلاش برای رسیدن به حجم تولید اقتصادی و استفاده از ظرفیتهای بیاستفاده اما دارای توجیه اقتصادی در کشور فعالیتهای خود را توسعه دهند و حمایت صرف دولت برای حفظ شرکتهای کوچک و متوسط فقط با هدف کاهش میزان بیکاری نمیتواند در بلندمدت به سود اقتصاد بهرهور باشد. ۷. توصیه نهایی جشنواره ملی بهرهوری آن است که با هدف کوچک شدن دولت در درازمدت، استفاده از عبارت «دولت نباید...» به جای عبارت «دولت باید...» در گفتمانهای اقتصادی کشور متداول شود. تاملی در مفاد این بیانیه جایگزین کردن سرمایه با تجهیزات و ماشین به جای کارگر، به فراوانی محصول و بهرهوری، کمک شایانی کرده است. امروزه بیشتر صنایع پیشرفته جهان خودکار و در واقع به روبات مجهز شدهاند. کارخانهها با رعایت نکاتی میتوانند نقش مهمی را در افزایش بهرهوری داشته باشند، همچون: تعمیرات خوب و به موقع، بهرهوری از کارخانه و تجهیزات آن در شرایط مطلوب، افزایش ظرفیت و کارآیی کارخانه با حذف کمبودها و اقدامات اصلاحی، کاهش زمان مرده و استفاده بهینه از ظرفیت ماشینآلات و تجهیزات. البته اصلیترین نکتهای که درباره بکارگیری تجهیزات و ماشینآلات مورد بحث است بروزرسانی آنها با دانش فنی و فناوری روز در کنار نوآوری است. البته دیدگاه کلی این است که نوآوری و خلاقیت نیروی کار باید در فرآیند تولید بیشتر به چشم آید. در موضوع مدیریت بهرهوری نیز تنها نمیتوان نیروی انسانی را مورد ارزیابی قرار داد و باید دید مدیریت صنعتی چه نهادههایی در دل سیستم و سازمان وارد میکند که بعد از آن چشمداشت ستاندههای پربازده را داشته باشد. این قاعده در زمینه صنایع «هایتک» و فناور بیشتر بروز و ظهور دارد؛ چراکه در این صنایع نقش نیروی انسانی به حداقل میرسد و فناوری و ماشینآلات و تجهیزات مدرن و روزآمد حرف نهایی را میزنند. از اینرو، کار جشنوارههای سنجشگر میزان بهرهوری سختتر خواهد شد. مسعود شنتیایی، کارشناس فناوری در این زمینه به گسترش صنعت گفت: در بسیاری از صنایع تنها نیروی انسانی نمیتواند کیفیت و بازدهی محصول تولیدی را تضمین کند. مانند صنایع «هایتک» که باید در مسیر سرعت بروزرسانی تجهیزات و ماشینآلات قرار گیرند. اگر این شرایط حاکم نباشد بهطور قطع نمیتوانند در چرخه رقابتهای اقتصادی سودآور وارد شوند. نکته دیگر اینکه برگزاری سمینارها و همایشهای بهرهوری میتواند مسیرگذار به اقتصاد نوآور را برای کشور ما تسریع کند چراکه درحالحاضر بر نقش فناوری و نوآوری در بهرهوری تاکید میشود اما شاخصهای سنجش آن کمتر است. رویا طباطبایییزدی، رئیس سازمان ملی بهرهوری در این زمینه به گسترش صنعت گفته است: شاید در سالهای گذشته به نقش فناوریهای نوین در محاسبه میزان بهرهوری توجه چندانی نمیشد اما در چند سال اخیر به این شاخص توجه ویژهای میشود. امید هست که با گسترش فناوریهای روز و پیشرفت استفاده از آنها تاثیرگذاری آنها بر محاسبه بهرهوری در سطح کشوری بیشتر شود.
