راهاندازی بازار معاملات آزاد نقدی و حواله ارزی، وعدهای است که چند شب پیش رئیس کل بانک مرکزی در صفحه اینستاگرام خود اعلام کرد؛ اقتصاددانان چشم انداز این وعده را روشن ارزیابی میکنند به شرط آن که شرایط اجرای آن به درستی و در قالب برنامه دقیق و حساب شده اجرا شود.
گسترش نیوز: عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی به تازگی در صفحه شخصی اینستاگرام خود، خبر راه اندازی بازار معاملات آزاد نقدی و حواله ارزی را مطرح کرد. اینکه بورسی شدن ارز راهکار مناسبی برای سامان دهی شرایط ارزی کشور است یا خیر، پرسشی است که گسترش نیوز به بررسی آن میپردازد.
ارز بورسی، از مدیریت تا آشفتگی وحید شقاقی شهری، اقتصاددان با اشاره ماهیت بازار بورس در گفت و گو با « گسترش نیوز » اظهار کرد: بازار بورس یک بازار آزاد و حراج واقعی است که همه عرضهکنندگان و متقاضیان ارز میتوانند با حضور در آن معاملات خود را به صورت شفاف انجام دهند. ورود ارز در بورس به خودی خود میتواند راهکار مناسبی برای مدیریت بازار بورس باشد. دلیل آن نیز شفافیتی است که در بورس وجود دارد.
وی در ادامه از وجود ۴ سامانه ارزی در کشور یاد کرد و گفت: در حال حاضر ۴ سامانه ارزی از جمله سامانه نیما، نرخ چهار هزار و ۲۰۰ تومانی، سامانه سنا و نرخ آزاد در کشور وجود دارد. در این میان ارز بورسی به عنوان پنجمین سامانه برای سامان دهی بازار متشنج ارز مطرح شده است. اگر این سامانه با برنامهریزی و در قالب سازکار دقیق و هوشمندانهای اجرا شود علاوه بر مدیریت بازار میتواند، امکان تحقق ارز تک نرخی در کشور را فراهم آورد. در حالی که هر گونه خلل در ورود ارز به بورس بر آشفتگی بازار ارز میافزاید.
بیم ۵ نرخی شدن ارز شقاقی شهری همچنین از خطرات ۵ نرخی شدن ارز سخن به میان آورد و افزود: ارز باید در ساز و کار حساب شده، در بورس عرضه شود. در صورتی که این امر محقق نشود بازار ارز کشور، ۵ نرخی می شود. مهمترین شاخصه بازار بورس شفافیت در معاملات است. برای اینکه ارز در بورس موفق باشد باید از دخالت های دولت مصون باشد.
وی با انتقاد از بازار کنونی ارز کشور گفت: شفافیت حاصل از ورود ارز در بورس میتواند به حذف دستهای پشت پرده کمک کند. چرا که در حال حاضر بسیاری از بده بستانهای ارزی خارج از چارچوب رسمی و در بازارهای دلالی انجام میشود.
مبادلات نقدی و آتی این عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی در پاسخ به این پرسش که کدام یک از مبادلات بورسی را برای ایران موفق میدانید، اظهار کرد: به نظر من مبادلات نقدی ارز در بورس ایران امکان موفقیت بیشتری دارد. در این نوع مبادله فعالان اقتصادی، فروشندگان و متقاضایان خرید ارز در یک محیط شفاف به خرید و فروش نقدی ارز می پردازد.
شقاقی شهری در پایان سخنان خود از آسیبهی مبادلات ارز به شکل آتی یاد کرد و گفت: مبادلات ارز به شکل آتی بدترین حالت معامله ارز در بازار بورس است. در این نوع مبادله نام نویسی و تحویل ارز بعد از شش ماه انجام میشود. با توجه به نوسانات ارزی حاکم این نوع مبادله بر میزان تشنج در بازار بورس میافزاید. به همین دلیل دولت باید هوشمندانه در این بازار فعالیت کند، چرا که هر گونه دخالت بیجا و بیمورد دولت در بورس ارز میتواند یک نرخ بر شمار نرخهایی که در بازار وجود دارد، بیافزاید.
