آلودگی هوا از جمله مسائلی است که کلانشهرها به خصوص شهر تهران هر سال با آن مواجه هستند. در این زمینه عوامل مختلفی تاثیرگذار است که در صورت رعایت استاندارد در برخی از آنها نقش به سزایی در کاهش آلودگی هوا ایجاد میشود.
گسترشنیوز: خودروها یکی از مهمترین عوامل تولید آلایندههای هوا هستند که باید به این پدیده که توسط خودروها ایجاد میشود توجه ویژهای داشت. از جمله ابزارهای مهمی که مدتها است در این زمینه و برای کاهش آلودگی هوا استفاده میشود کاتالیزور است. این قطعه را با نامهای مختلفی از جمله کاتالیست، کاتالیست کانورتور و کاتالیزرو اگزوز ذکر میکنند. در حقیقت کاتالیزور سه وظیفه اصلی دارد که عبارتاند از : کاهش آلایندگی، کاهش صدا و کاهش دما. این قطعه میتواند تا ۹۰ درصد از گازهای سمی را بی اثر کند و هیدروکربنهای نسوخته خارج شده از پیشرانه را به آب و دیاکسید کربن تبدیل کند.
کاتالیزور در حقیقت قطعهای است که در سیستم اگزوز خودروها و حتی وانتها و وسایل نقلیه سنگین به کار میرود و شکل داخلی آن شبیه لانه زنبور است. این قطعه از فلزات گرانبها پوشیده شده است و با دود خروجی از اگزوز واکنش میدهد تا پیش از خروج از اکزور آلایندگی تا حد زیادی کاهش یابد. مدتها است که از این قطعه در خودروهای ساخته شده توسط خودروسازان داخلی و خارجی استفاده میشود اما آلایندگی هوا همچنان پابرجا است. در ادامه این گزارش به تشریح مسائل مرتبط با آلایندگی هوا در گفتوگو با مسعود زندی، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان محیط زیست میپردازیم.
استانداردسازی، مهمترین عامل است
زندی به عنوان اولین نکته در رابطه با کاتالیستها به این مورد اشاره کرد: یکی از بحثهای مهم در خودروها بحث استانداردسازی است و استانداردی که حال حاضر داریم یورو۴ است. اگر کاتالیزور استفاده نشود به این استاندارد نخواهیم رسید بنابراین استفاده از کاتالیزور یکی از ملزومات است. بالغ بر ۹۰ درصد آلودگی خودروها تنها توسط کاتالیزور قابلیت کاهش را دارد. را میتواند کاهش دهد. به طور کلی تمامی تجهیزات کنترل آلایندگی هوا باید استاندارد ملی دریافت کنند و حتما مهر استاندارد را داشته باشند که متاسفانه این اتفاق همچنان نیفتاده است. در قانون هوای پاک سال ۹۶ که ابلاغ شد بنابر این شد که سازمان ملی استاندارد باید استاندارد اجباری را تعریف کند که همچنان ابلاغ نشد.
آیا کیفیت بنزین کشور پایین است؟
وی در مورد مهمترین دلیل آلودگی هوا کلانشهرها افزود: شهر تهران ظرفیت تحمل تعداد وسایل نقلیهای که در حال حاضر در آن رفت و آمد میکند را ندارد. هماکنون نزدیک به ۴ میلیون خودرو سواری، ۳.۵ میلیون موتورسیکلت و ۱۴۰ هزار کامیون داریم که تعداد زیادی فرسوده هستند. در زمانی که این وسایل نقلیه تولید شدهاند هیچگونه تجهیزات مرتبط با کنترل آلودگی هوا نیز بر روی آنها نصب نشده است. مجموع این خودروها و واحدهای تجاری باعث انتشار گازهای آلایندهها میشود که میتوان این عوامل را از جمله مهمترین موارد در آلودگی هوا کلانشهرها دانست.
با توجه به این که نقدهای زیادی به کیفیت بنزین تولید شده در کشور میشود زندی در این رابطه اظهار کرد: سازمان محیط زیست به طور پیوسته نمونه برداری از بنزینهایی که در سطح شهر و پایتخت مصرف میشود انجام میدهد. پارامترهایی که مرتبط با مسائل زیست محیطی است سنجش میشود و در نهایت از آنها نتیجهگیری میشود. بر این اساس تا کنون وضعیت سوخت در شهر تهران و ۸ کلانشهر دیگر نسبتا رضایت بخش است.
تفاوت، عمر مفید و قیمت کاتالیزورها
وی در مورد تفاوت کاتالیزورهای تولید داخل و خارج افزود: بخشی از کاتالیزورها در کشور مونتاژ میشوند و مواد آن از سایر کشورها وارد میشوند. بخش دیگری نیز به صورت کامل از سایر کشورها به ایران میآید. در این میان ممکن است کاتالیزورهای خارجی کیفیت بسیار بالاتر یا حتی کیفیت پایینتر داشته باشند. در نهایت در زمان شمارهگذاری خودروها باید این کاتالیزورها استاندارد لازم را داشته باشند در این صورت میتوان تاثیرگذاری استانداردسازی را بر کاهش آلودگی هوا مشاهده کرد.
زندی در انتها به میزان کاکرد کاتالیزورها و قیمت آنها اشاره کرد: به طور کلی عمر متوسط کاتالیزورها ۸۰ هزار کیلومتر است هرچند که در خودروهای تولید داخل مواردی وجود دارد که بیش از این میزان نیز کار کردهاند. روش مشخص شدن بلااستفاده بودن کاتالیزورها نیز از طریق معاینه فنی است که اگر حدود مجاز را پاس کند همچنان کارایی دارد و در غیر این صورت زمان تعویض فرا رسیده است. قیمت این قطعه نسبتا بالا است و پیش از تغییرات نرخ ارز حداقل قیمت ۲۵۰ هزار تومان بود اما در حال حاضر قیمت این قطعه افزایش یافته است.
