کمبود معلم به نقطه بحرانی رسیده است و وزیر آموزشوپرورش، هفته قبل از طرح معلم تماموقت، رونمایی کرد. سید محمد بطحایی، تامین نیروی لازم و بهبود شرایط معیشتی معلمان را دو هدف اصلی این طرح عنوان کرد.
گسترشنیوز : اسفندیار چهاربند، رئیس مرکز برنامهریزی و منابع انسانی آموزشوپرورش در نشست خبری اخیرش اظهارکرد که تا سال ۱۴۰۴، کمبود معلم به چیزی حدود ۱۹۴ هزار نفر خواهد رسید. در همین راستا، وزیر آموزشوپرورش از عزم این وزارتخانه برای اجرای طرح معلم تماموقت سخن گفت. بر اساس این طرح، معلمان بهجای ۲۴ ساعت در هفته، ۳۶ ساعت تدریس خواهند کرد.
۱۲ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر دانشآموز در مدارس کشور مشغول تحصیل هستند اما مرکز برنامهریزی منابع انسانی وزارت آموزشوپرورش پیشبینی میکند که جمعیت دانشآموز در سال ۱۴۰۴ به ۱۵ میلیون و ۶۱۳ هزار و ۵۰۰ نفر خواهد رسید. از طرف دیگر شمار زیادی از معلمان در چند سال آتی به سن بازنشستگی میرسند.
به نظر میرسد که وزارت آموزشوپرورش بهجای افزایش استخدام، سیاست افزایش ساعات کار معلمین را در دستور کار قرار داده است. گفتوگوی گسترش با چند تن از معلمان نشان میدهد که در کل نظر مساعدی نسبت به این طرح وقت ندارد و آموزشوپرورش باید بررسی کارشناسی بیشتری درباره طرح خود به عمل آورد.
آموزشوپرورش مترادف فقر شده است
حسن ناصرآبادی، معلم دینی، عربی و قران که ۱۸ سال سابقه کار دارد در گفتوگو با گسترش نیوز اظهارکرد: بودجه آموزشوپرورش همیشه اندک بوده است. وقتی اسم وزارت نفت برده میشود همه به یاد حقوق و مزایای عالی میافتند ولی آموزشوپرورش مترادف فقر و بیپولی شده است. من بهعنوان معلمی که ۱۸ سال سابقه کار دارم، وزیر محترم آموزشوپرورش را درک میکنم و میدانم به چه علت به چنین طرحی متوسل شده است. ایشان از روی ناچاری میخواهند با همین بودجه اندک، کمبود معلم را حل کنند ولی این راهحل جواب نمیدهد. به نظرم ایشان باید صادقانه ریشه مشکل را نشان دهد. تمام بحث ما این است که آموزشوپرورش نباید وزارتخانه فقر باشد. چه خوب که ایشان با این نوع نگاه، مقابله کند و تمامی سعی و توان خود را صرف افزایش بودجه کند. طرح جدید فقط کیفیت را پائین میآورد و حتی مشکلات جدیدی ایجاد میکند».
طرح جدید، میزان مطالعه معلمان را کمتر خواهد کرد
رسول زمانی دبیر ریاضیات در مقطع دبیرستان است و ۱۲ سال است که به این حرفه اشتغال دارد. به اعتقاد او طرح جدید از نقطهنظر مهمی، وضعیت را بدتر میکند:
«میگویند معلم درازای هر ساعت تدریس باید ۳ ساعت مطالعه داشته باشد که دانش خود را بهروز نگه دارد. اگر بگویم که فشار و شرایط معیشتی معلم، فرصتی برای مطالعه و ارتقا علمی او باقی نمیگذارد ممکن است فکر کنید که حرف تکراری زدهام. حرف من و همکاران من تکراری است چون مشکلات معیشتی ما همچنان به قوت خود باقی است. چنین طرحی بعید است بتواند مشکلات را حل کند. همانطور که گفتم همینالان هم بسیاری از معلمان فرصت و انگیزه لازم برای بهروز نگهداشتن دانش خود را ندارند؛ اگر ساعات کار افزایش پیدا کند وضعیت بهمراتب بدتر میشود».
طرح معلم تماموقت در حالی ارائه میشود که وضعیت معلمان حقالتدریس، بعد از کشوقوسهای چندساله، به هیچ سرانجام مشخصی نرسیده است. بسیاری از آنها علیرغم داشتن سوابق کاری بسیار، حقوق ناچیزی دریافت میکنند، امنیت شغلی ندارند و وزارت آموزشوپرورش با این استدلال که آنها برای بخش خصوصی کار میکنند از پذیرش مسئولیت در قبال آنها خودداری میکند. مسئولیتناپذیری در قبال این قشر به حدی است که حتی هیچ آماری درباره تعداد دقیق آنها وجود ندارد.
معلم حقالتدریسی: مشکل اصلی، سوءمدیریت است
مروتی، یکی از معلمان حقالتدریسی که ۴ سال سابقه تدریس دارد درباره طرح معلم تماموقت به ما گفت:
«به نظر من مشکل اصلی سوءمدیریت است. مرکز منابع انسانی آموزشوپرورش از سوءمدیریت رنج میبرد. بنا به گفته خود آنها، کمبود شدید معلم وجود دارد. از طرف دیگر اینهمه معلم حقالتدریسی هست که بعضی از آنها سالهاست با کمترین دریافتی، کار میکنند و در صورت تعین تکلیف آنها، کمبود معلم بهطور کامل حل میشود. بهترین و عادلانهترین راهحل، تعیین تکلیف حقالتدریسیهاست. نمیشود که کارمان را بخواهند ولی خودمان را نه».
شهرها و مناطق مختلف به یک اندازه کمبود معلم ندارند
بهمن اصیلنیکو که فقط دو سال است بهعنوان معلم مقطع ابتدایی مشغول به کار شده، روی بعد دیگری از مشکل دست میگذارد.
وزیر محترم آموزشوپرورش معتقد است که این طرح، وضعیت اقتصادی معلمان را بهتر میکند اما من فکر نمیکنم اینگونه باشد. درست است که در کل، کمبود نیرو داریم اما میزان کمبود در شهرها و مدارس مختلف، یکسان نیست. فرض کنید بنده برای افزایش درامد خود، خواهان ساعات کار بیشتری باشم. اگر مدرسهای که من در آن تدریس میکنم کمبود معلم نداشته باشد تکلیف چیست؟ آیا این طرح تبعیض ایجاد نمیکند؟ قبل از اجرایی شدن هر طرح جدیدی باید بهتمامی ابعاد آن توجه شود. اگر هدف، بهبود وضعیت معیشتی معلمان است، همسانسازی حقوق و مزایا، موثرتر خواهد بود. چرا باید دریافتی یک معلم بازنشسته، ۵ میلیون تومان و دیگری فقط دو و نیم میلیون باشد؟».