عبارت مثلی بالا که مصطلح میان عارف و عامی است در مواردی به کار میرود که دوست و آشنایی پس از دیرزمان به ملاقات و دیدار آمده و اصولاً همین رویه را تعقیب کند و دیردیربه سراغ دوستان و بستگاناید. یا کسی وامی را که گرفته مسترد نکند، و یا بالاخره کسانی که مالی را به رعایت گیرند و باز نگردانند.
گسترش نیوز: در این گونه موارد اصطلاحاً و از باب تمثیل و کنایه گفته میشود حاجی حاجی مکه و یا به عبارت دیگر میگویند حاجی حاجی را به مکه ببیند که البته صورت اولیه به علت روانی و سهولت و ایجاز کلام بیشتر مورد استفاده قرار دارد.
به طوری که میدانیم کلمه حج از لحاظ ریشه لغوی به معنی: « آهنگ کردن به چیزی » است ولی در شریعت، قصد به سوی بیت الحرام یعنی کعبه است. با توجه به علل و جهات گوناگون حجاج ایرانی که از گوشه و کنار ایران در مکه دیدار میکردند چون امکان دیدار و ملاقات در ایران برای آنان میسر نبود - زیرا هر کدام به دیار خویش میرفتند - لذا هنگامی که مراسم حج برگزار میشد و آهنگ بازگشت به وطن و زادگاه خود میکردند پس از تودیع و خداحافظی از باب طنز و طیبت و در لفافه تعریض و ظرافت، و گاهی هم به جد و حقیقت به یکدیگر میگفتند حاجی حاجی مکه، یعنی دیگر امکان دیدار و ملاقات بهدست نمیآید مگر آنکه دست تقدیر و سرنوشت بار دیگر تدارک سفر حج کند و در مکه معظمه و مدینه منوره یکدیگر را ببینیم و خاطرات شیرین گذشته را تجدید نماییم.
