داستان افزایش نرخ سود بانکی به کجا رسید؟

بنابر اظهارات کارشناسان؛ نرخ‌های سود بانکی مورد بازنگری قرار خواهند گرفت.

گسترش‌نیوز : هنوز یک سال از دستور کاهش نرخ سود بانکی نگذشته که مجدد زمزمه هایی مبنی بر افزایش سود بانکی به میان آمده است. درست شهریور سال گذشته بود که با تصویب نرخ سود ۱۵درصد؛ بیشتر سپرده‌های مردم از بانک‌ها بیرون کشیده شد و به سمت بازارهای متفرقه نظیر ارز، طلا و سکه سوق پیدا کرد. حال علی رغم گفت‌وگویی هایی مبنی بر افزایش نرخ سود بانکی؛ رئیس کل بانک مرکزی می‌گوید ما هیچ برنامه‌ای در رابطه با افزایش نرخ سود بانکی نداریم. قائم مقام بانک مرکزی نیز این بحث را طور دیگر عنوان می‌کند که در شرایط کنونی این امر در دستور کار نیست. این درحالیست که کارشناسان معتقدند تصمیم بانک مرکزی در این باره قطعی نیست و با مطالعاتی که در جریان است نرخ‌های سود بانکی مورد بازنگری قرار خواهند گرفت.

محمد ارباب افضلی

آلبرت بغزیان

احتمال افزایش نرخ سود بانکی وجود دارد

یک کارشناس ارشد پژوهشی پژوهشکده پولی و بانکی در گفت‌وگو با گسترش‌نیوز بیان کرد: با وجود این که در شرایط کنونی، بانک مرکزی بر مواضع خود پافشاری می‌کند تا نرخ سود را در سطح فعلی(۱۵درصد) نگه دارد؛ اما امکان افزایش نرخ سود بانکی نیز دور از ذهن نیست.

محمد ارباب افضلی تأکید کرد: اگر بانک مرکزی به این نتیجه برسد که در اقتصاد پیش رو هزینه پایین بودن نرخ سود در مقطع فعلی بیش از منافعش است این احتمال وجود دارد که نرخ سود را افزایش دهد.

وی تصریح کرد: ‌اصولاً زمانی که نقدینگی‌های سرگردان مردم به سمت بازار‌های غیر مولد مثل طلا و ارز سرازیر می‌شود؛ مقامات بانکی ترجیح می‌دهند برای کنترل بازار به سراغ ابزاری به نام نرخ سود بانکی بروند و با افزایش آن جذب سرمایه را به سمت بانک‌ها هدایت کنند. بنابراین در شرایط کنونی نیز احتمال افزایش نرخ سودبانکی وجود دارد.

آلبرت بغزیان نیز در این باره به گسترش نیوز گفت: احتمال افزایش نرخ سود بانکی وجود دارد که این به ضرر مردم است و نباید اتفاق بیفتد.

چرا نرخ سود را کاهش دادند که حال دوباره بخواهند افزایش دهند؟

ارباب افضلی درباره دلیل کاهش نرخ سود بانکی اظهار کرد: بانک مرکزی شهریور سال گذشته به دلیل رقابت ناسالمی که بر سر جذب منابع در شبکه بانکی ایجاد شده بود؛ دستورالعمل کاهش نرخ سود بانکی را اجرایی و نرخ سود را به ۱۵درصد رساند.

وی افزود: نرخ سودهای کلانی که بانک‌ها به برخی از مشتریانشان اعطا می‌کردند برایشان تعهدات مضاعفی را ایجاد کرد و خطر ورشکستگی برایشان به دنبال داشت. از این رو دولت و بانک مرکزی برای کاهش بار تعهدات بانک‌ها به این نتیجه رسیدند که نرخ سود را در سطوح پایین تری تصویب و بخش نامه مربوطه را در شهریور سال گذشته اجرایی کردند.

این در حالیست که بغزیان دلیل دیگری را برای کاهش نرخ سود بانکی برشمرد و در این باره تشریح کرد: در سال‌های قبل برای این که از اعتبار بازار سکه و ارز کم کنند و سرمایه‌های سرگردان مردم را به سمت بانک‌ها هدایت کنند؛ نرخ سود را بالا بردند اما اتفاقی افتاد این بود که هزینه دریافت وام نیز به تبع افزایش نرخ سود بالا رفت و دود این کار در چشم تولید‌کنندگان رفت. از این رو دلیل اصلی کاهش نرخ سود در سال گذشته؛ کاهش هزینه نرخ وام بود نه چیز دیگر.

هنوز برخی از بانک‌ها سود بالای ۲۰درصد می‌دهند

بغزیان بیان کرد: متأسفانه در سپرده‌های بالا نرخ سود کاملاً قابل چانه زنی است و بسیاری از بانک‌ها درحال‌حاضر نرخ‌های سود مقرر را رعایت نمی‌کنند مگر در خصوص مشتریانی که سپرده‌های اندک در دارند.

به گفته ارباب افضلی نیز؛ درحال‌حاضر نیز بانک‌هایی وجود دارند که سودهای بالاتر از ۲۰ درصد می‌دهند و سعی می‌کنند از این طریق مشکل جذب سپرده خود را حل کنند.

وی ادامه داد: بسیاری از آنها حتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری که در بورس مستقر کرده و هنگامی که مشتری به شعبه مراجعه می‌کند او را به جای افتتاح سپرده هدایت به این سمت می‌کنند.

بانک مرکزی با بانک‌های متخلف ابتدا مذاکره و سپس برخورد می‌کند

این کارشناس ارشد پژوهشی پژوهشکده پولی و بانکی متذکر شد: بانک مرکزی در مواجه با این بانک‌ها در وهله اول سعی می‌کند از حالت دستوری ورود پیدا نکند و سیاست هایش را از طریق مذاکره و از کانال شورای هماهنگی بانک‌های دولتی و کانون بانک‌های خصوصی اعمال کند تا به هماهنگی برسد. درصورتی که مذاکره اثربخش نباشد و از طرف بانک‌ها همراهی لازم ایجاد نشود؛ بانک مرکزی از کانال دستوری وارد و در مراحل بعد به اقدامات تنبیهی روی می‌آورد.

وی خاطر نشان کرد: بانک مرکزی سال گذشته نیز در حوزه موسسات غیر مجاز ورود پیدا کرد و تمام تلاشش را معطوف به مقابله با سودهای نامتعارفی در بازار غیر متشکل پولی داده می‌شد کرد.

تغییر نرخ سود بانکی مسکنی کوتاه مدت است

به گفته بغزیان؛ از آن جایی که ارتباط بین نرخ سود بانکی با ارز، سکه، ماشین و مسکن مستقیم است؛ زمانی که سود بانکی را افزایش دهند نرخ ارز، سکه و... نیز بالا می‌رود. از این رو اگر نرخ سود بانکی را تغییر ندهند؛ بهتر است زیرا این نیز مسکنی کوتاه مدت است.

وی متذکر شد: اقتصاد آزمایشگاه و مردم نیز موش آزمایشگاهی نیستند که هر وقت دولت و بانک مرکزی تصیم گرفت نرخ سود را تغییر دهند. با افزایش نرخ سود نیز باز گروهی از تولیدکنندگان به دلیل بالارفتن هزینه تولید اعتراض می‌کنند و مجدد بانک مرکزی اقدام به دوری باطل در جهت کاهش نرخ خواهد زد.